Հայտնաբերվել է բերքը ոչնչացնող հարուցիչը

Յորքի համալսարանի գիտնականները պարզել են, թե ինչպես է աշխարհում ամենաաղետալի հիվանդություններից մեկը շրջանցում գյուղատնտեսական մշակաբույսի պաշտպանությունը: Այդ հայտնագործությունը կօգնի ավելի ուժեղ և դիմացկուն բույսեր աճեցնելուն: Nature Communications-ում հրապարակված նոր հետազոտությունը նկարագրում է Phytophthora infestans միկրոօրգանիզմի արտադրած ֆերմենտների ընտանիք, որը Իռլանդիայում «կարտոֆիլի սովի» հայտնի հարուցիչն է և մշտական ​​սպառնալիք՝ ամբողջ աշխարհում կարտոֆիլի և լոլիկի բերքի համար:

Գիտնականների միջազգային խումբը պարզել է, որ այդ հարուցիչն օգտագործում է AA7 օքսիդազներ կոչվող մասնագիտացված ֆերմենտներ՝ բույսերի վաղ նախազգուշացման համակարգերը անջատելու և դրանց պաշտպանությունը թուլացնելու համար, նախքան դրանք կարողանան արձագանքել:

«Դա նույն է, թե գողերը նախքան տուն մտնելը կտրեն տան տագնապի ազդանշանների լարերը։ Հնարքն այն է, որ պաթոգենը զարգացրել է նույն ֆերմենտային ակտիվությունը, որը բույսերն իրենք են օգտագործում ազդանշանները կառավարելու համար։ Հարձակվելով այս ազդանշանային մոլեկուլների վրա՝ պաթոգենն անջատում է դրանք, նախքան բույսը կկարողանա արձագանքել։ Կարծես մանրէն սովորել է բույսի լեզուն և այն օգտագործում է ​​նրանց դեմ։ Երբ մենք անջատեցինք այս ֆերմենտների համար պատասխանատու գեները, մանրէները շատ ավելի թույլ դարձան բույսերը վարակելու հարցում»,- նշում է Նոր գյուղատնտեսական արտադրանքի կենտրոնի (CNAP) աշխատակից դոկտոր Ֆեդերիկո Սաբբադինը:

Քանի որ կլիմայի փոփոխությունը հանգեցնում է ավելի ծայրահեղ եղանակային պայմանների և բացասաբար է անդրադառնում գյուղատնտեսության վրա, մշակաբույսերն ավելի խոցելի են դառնում վնասատուների և հիվանդությունների նկատմամբ։ Սննդի համաշխարհային պահանջարկի աճին զուգընթաց՝ յուրաքանչյուր կորած բերք մեծացնում է դեֆիցիտի ռիսկը և գների աճը։

Հասկանալով մանրէների թաքնված ռազմավարությունը՝ գիտնականները հայտնաբերում են բերքը պաշտպանելու նոր եղանակներ։ AA7 ֆերմենտների արգելափակումը կօգնի պահպանել բույսերի պաշտպանական մեխանիզմները և փրկել բերքը։

Ջեյմս Հաթոնի ինստիտուտի դոկտոր Սթիվեն Վիսոնն ընդգծել է. «Մեզ անհրաժեշտ են սննդի պաշտպանության ավելի արդյունավետ ռազմավարություններ, եթե ցանկանում ենք ապահովել ապագայի համաշխարհային սննդի մատակարարումը: Այս վերջին հայտնագործությունն իրական քայլ է այս ուղղությամբ: Այս ֆերմենտները կան բոլոր հիմնական բույսերի պաթոգեններում, և դրանց հայտնագործությունն ուղի է հարթում բերքի պաշտպանության արդյունավետ ռազմավարությունների համար»: