Ինչ են պատմում աչքերը սրտանոթային հիվանդությունների վտանգի և ծերացման մասին

ՄաքՄասթերի համալսարանի գիտնականների կարծիքով՝ աչքերի փոքրիկ արյան անոթները կարող են սրտանոթային հիվանդությունների և կենսաբանական ծերացման զարգացման ռիսկի կանխատեսման բանալի լինել։ Science Advances ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրությունը ենթադրում է, որ ցանցաթաղանթի սկանավորումը մի օր կարող է դառնալ ոչ ինվազիվ միջոց՝ ընդհանուր անոթային առողջությունը և օրգանիզմի կենսաբանական տարիքը գնահատելու համար՝ հնարավորություններ բացելով հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման և բուժման համար։

«Ցանցաթաղանթի սկանավորումը, գենետիկական տվյալները և արյան բիոմարկերները համատեղելով՝ մենք բացահայտել ենք մոլեկուլային մեխանիզմներ, որոնք օգնում են բացատրել, թե ինչպես է ծերացումն ազդում անոթային համակարգի վրա,- նշել է ուսումնասիրության ավագ հեղինակ Մարի Պիժերը՝ ըստ Scientific Russia-ի,- Աչքը տալիս է մարմնի շրջանառության համակարգի եզակի, ոչ ինվազիվ պատկեր։ Ցանցաթաղանթի արյան անոթների փոփոխությունները հաճախ արտացոլում են օրգանիզմի փոքր անոթներում տեղի ունեցող փոփոխությունները»։

Ներկայում տարիքային հիվանդությունների, մասնավորապես սրտի հիվանդությունների, կաթվածի և դեմենցիայի, ախտորոշումը պահանջում է բազմակի սկրինինգներ։ Հույս կա, որ ապագայում ցանցաթաղանթի սկանավորումը կօգտագործվի որպես ծերացման և սրտանոթային ռիսկի գնահատման արագ և մատչելի միջոց, բայց առայժմ ամբողջական պատկեր ստանալու համար ավելի խոր կլինիկական գնահատում է անհրաժեշտ։

Ուսումնասիրության մեկ այլ կարևոր կողմ էր արյան բիոմարկերների և գենետիկական տվյալների վերլուծությունը։ Դրա շնորհիվ գիտնականները բացահայտեցին ոչ միայն փոխկապակցվածությունը, այլև աչքի արյան անոթների փոփոխությունների կենսաբանական պատճառները։ Սա օգնեց ծերացում և հիվանդություններ առաջացնող որոշակի սպիտակուցներ բացահայտելուն։

Երկու ամենակարևոր սպիտակուցներն են MMP12-ը և IgG-Fc-ընկալիչ IIb-ն։ Երկուսն էլ կապված են բորբոքման և անոթների ծերացման հետ։ «Այս արդյունքները մատնանշում են դեղամիջոցների պոտենցիալ թիրախներ, որոնք կարող են դանդաղեցնել անոթների ծերացումը, նվազեցնել սրտանոթային հիվանդությունների ռիսկը և, ի վերջո, երկարացնել կյանքի տևողությունը»,- ամփոփել է Փայգերը։