1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 23 սեպտեմբերի 2019թ., 00:00
ՀՀ-ում իրավիճակը հակասում է ԵԱՀԿ չափանիշներին․ Արփինե Հովհաննիսյանը՝ Վարշավայում Փաշինյանի խոր լռությունը տարակուսանք է առաջացնում․ հայտարարություն Փաշինյանը կմնա որպես ղեկավար, ով ուզում է ծնկի բերել եկեղեցականներին Ինչո՞ւ են պատկան մարմինները շահագրգռված, որ սիգի որսն օրինականացվի, եթե մասնագետները դեմ են Հայաստանի եւ Իսրայելի հարաբերությունների զարգացումը տեղի չի ունենա ի վնաս Իրանի հետ հարաբերությունների․ ԱԳՆ Նիկոլի կուսակիցները չեն շտապում Վանեցյան-Փաշինյան հակամարտության մեջ պաշտպանել իրենց առաջնորդին. Արգիշտի Կիվիրյան Ռոնալդուն վնասվածք է ստացել Եվրոյի արժեքն ընկնում է տնտեսական հեռանկարների վատացման պատճառով Վլադիմիր Գասպարյանի դեմ ցուցմունքներ են տվել Ալեքսանդր Սարգսյանի նախկին թիկնապահները. մանրամասներ Օդաչուն կանգնեցրել է ինքնաթիռը ոզնուն չտրորելու համար Կիրկորովը պարծեցել է նվեր ստացած iPhone-ի վերջին մոդելով... միայն թե նրան խաբել են 500 զինյալ սպասում է Հնդկաստան ներխուժելու հրամանին. հնդկացի գեներալ Պետրոսյանը չի կարող մուտք գործել սեփական բնակարան Վարդան Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական գործ է հարուցվել «Լույս» հիմնադրամը չի մասնակցելու ԱԽ քարտուղարի հետ նախատեսված հանդիպմանը. Արմեն Աշոտյան Արդյո՞ք Նիկոլ Փաշինյանի ելույթից հետո որևէ հայ կմտածի հայրենադարձության մասին. Էլինար Վարդանյան Ալեքսանդր Դրուզը կվերադառնա «Ի՞նչ, Որտե՞ղ, ե՞րբ» հեռուստախաղ Վանեցյանը ՀՖՖ նախագահի պաշտոնից կարող է հեռացվել միայն մի դեպքում Փաշինյանի հայտարարությունը Հայ Եկեղեցու սպասավորների առնչությամբ հավելյալ պարզաբանման կարիք ունի. Տեր Վահրամ քահանա Մելիքյան Հերթը հասնում է Պյատիգորսկ․ խայտառակ վիճակ Լարսի անցակետում (տեսանյութ) Վայոց Ձորի մարզպետը փոխգնդապետի ծեծի դեպքից հետո պետք է հրաժարական տա Տղամարդը սկզբում բռունցքով, ապա դանակով հարվածել է կնոջը Կոտայքի մարզպետի եղբայրը բռնություն է գործադրել իմ նկատմամբ. պահեստազորի սպա Հոգևորականը ծնկի է իջնում միայն Աստծո առաջ ԼՀԿ խմբակցությունը որոշել է կողմ քվեարկել Հրայր Թովմասյանի լիազորությունները դադարեցնելու մասին նախագծին Հակոբ Մկրտչյանը՝ աշխարհի չեմպիոն (տեսանյութ, լուսանկար) Արմեն Սարգսյանի կինը երթևեկում է մետրոյով (տեսանյութ) Մինչև 200 000 դրամ պարտավորության դեպքում բռնագանձումը կտարածվի պարտապանի աշխատավարձի վրա Ռոհանին Պարսից ծոցի երկրներին կոչ է արել համատեղ ապահովել տարածաշրջանի անվտանգությունը Սենսացիոն խոստովանություն. Ֆիլիպ Կիրկորովը պամել է՝ ինչպես է մերկապարող աշխատել «Գահերի խաղը»` «տարվա լավագույն դրամատիկ սերիալ», «Չեռնոբիլը»` «լավագույն մինի սերիալ». հայտնի են «Էմմի»-ի մրցանակակիրները Ի՞նչ պետք է իմանա իրավաբանական անձը ԵԱՏՄ անդամ չհանդիսացող երկրից Հայաստան ավտոմեքենա ներմուծելիս. ՊԵԿ-ն իրազեկում է Բժիշկը բացատրել է, թե ինչու են հայաստանցի աղջկա արցունքները բյուրեղյա եղել Գիտնականները նշել են կյանքը երկարացնող պարզ մթերքներ Արսեն Թորոսյանի մասին բացասական հոդվածներ են հրապարակվում նաև մերձիշխանական լրատվականներում Էրդողանը խեղկատակ է անվանել Գյուլենին Սնանկացել է աշխարհի հնագույն զբոսաշրջային ընկերությունը` Thomas Cook-ը ՍԴ-ից հետո Փաշինյանը թիրախավորելու է մամուլի օրգաններին, քանի որ դրանց մի մասն իր համար անվերահսկելի է. «Ազգ» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Այս դեղնակտուցների օրոք ոչ մի բան չփոխվեց. Սպաների բողոքը Այդ աստիճանի դաժան ծեծը ես դատապարտում եմ, մեղավորները պետք է խիստ պատժվեն. Հրաչյա Հակոբյան Հայաստանը կիջնի գծերից. «Կոմերսանտ» Պացիենտի դիագնոզը հստակ է. «Ուռուցքը» պետք է հեռացվի Ռուսական Ս-500 համալիրը կարող է խոցել նույնիսկ երկնաքար Փաշինյանի՝ այդքան գովազդված հանրահավաքին ընդամենը 10.000 մարդ էր մասնակցում Հայաստանը հետխորհրդային տարածքում ռուսերենի իմացության մակարդակով առաջատարներից է Սիրուշոն ամուսնու ու որդու հետ Երևանի կենդանաբանական այգուց լուսանկարներ է հրապարակել (լուսանկարներ) Եթե Վանեցյանն ունի տեղեկատվություն, որը գաղտնիք չի պարունակում, պետք է հրապարակի. Լիլիթ Մակունցը՝ Արթուր Վանեցյանի հայտարարության մասին Ինքը լավ գիտի չէ՞, որ Վանեցյանին ուղարկել է տարբեր դատավորների մոտ՝ նրանց ապօրինի գործողություններ պարտադրելու... Մարզպետը մեքենայից չի իջել. ծեծի ենթարկված փոխգնդապետի զինակից ընկերը մանրամասներ է պատմում դեպքից Ադրբեջանական կողմը զինծառայողի դիակը վերցնելու համար դիմել է Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեին Փոխգնդապետը վնասվածքները ստացել է հարվածի՞ց, թե վայր ընկնելուց. պարզաբանում է հոսպիտալի պետի տեղակալը Քանդելու մոլուցքը թիրախ է վերցրել մեր արմատները, եկեղեցին, ընտանիքը․ Արա Զոհրաբյան «Ճղճիմ հայտարարություններ անելը շարունակում է մնալ Նիկոլի գործելաոճը». Լեւոն Քոչարյան Ջերմուկցիների նկատմամբ իրականացվում են անհամաչափ պատժիչ գործողություններ. հայտարարություն Վայոց Ձորում տեղի ունեցած ծեծկռտուքից տուժած փոխգնդապետ Արա Մխիթարյանի ողջ մնալու հավանականությունը, ըստ բժիշկների, 0.01% է. փոխգնդապետ Կարեն Մանուկյան Թրամփը չի հերքում, որ Զելենսկու հետ քննարկել է Բայդենի հարցը Ինչու՞ էին մանրակրկիտ ցույց տալիս ԱԱԾ-ականների դեմքերը Բորիս Ջոնսոն. «Սաուդյան Արաբիայի դեմ հարձակումների թիկունքում ամենայն հավանականությամբ իրանցիներն են» Լոս Անջելեսում հարձակվել են ու պատռել Ամուլսարի թեմատիկայով պաստառները «Ալաշկերտ» - «Նոա»՝ 31։0 Նույն օրը, նույն ժամին... Պայթեց ԱՄՆ-ում հայկական լոբբիի միֆը. Մ․ Հակոբյան Պետությունը 56 մլրդ դրամ ԱԱՀ-ի պարտքը կվերադարձնի տնտեսավարողներին. ԱԺ-ն ընդունեց օրինագիծը Մեկ էլ Սաֆարովն էր սենց բան անում. Սպաների բողոքի ակցիան Ոնց կարող է բռունցքի մեկ հարվածով 120 կիլոգրամանոց տղուն քցեն վար Վարչապետի գերթանկարժեք վոյաժը. 330 հազար դոլար հանուն ինչի՞ (լուսանկար) Ուղիղ․ Արոնյան – Վաշյե-Լագրավ․ քառորդ եզրափակիչ առաջին պարտիա (տեսանյութ) ԱՄՆ դոլարը գնվում է առավելագույնը 475.50 դրամով. արտարժույթների փոխարժեքները՝ այսօր Սուրեն Ղամբարյանը նշանակվել է վարչապետի օգնական Մեգան Մարքլին քննադատել են 11 000 դոլարանոց զգեստ կրելու համար Գլոբալ տաքացման տեմպերն արագանում են. զեկույց Ռուս հոքեյիստը կոտրել է մրցակցի քիթը՝ խաղի ժամանակ Նիկոլը խոսում է սպայի պատվից... Արագիլների աղտոտման դեպքերի առթիվ հարուցված քրեական գործն ուղարկվել է Քննչական կոմիտե Իրանի դեմ ԱՄՆ նոր պատժամիջոցները ցուցադրում են Վաշինգտոնի հուսահատությունը. Ռոհանի Իրանում կանանց այսուհետ կթույլատրեն ֆուտբոլային հանդիպումները դիտել մարզադաշտում. ՖԻՖԱ Ադրբեջանում շտապել են «բացատրել». զոհված զինծառայողը մոլորվել է, ոչ թե մասնակցել դիվերսիայի Բախման կետ՝ Աննա Իսրայելյանի հետ. Ուժային ղեկավարների հեռացումներ (տեսանյութ) Դեսանտավորման ժամանակ երկու մարտական մեքենա մետաղաջարդոնի է վերածվել (տեսանյութ, լուսանկարներ) Մոտ 1․5 մլրդ վերադարձվելու է Սերժ Սարգսյանի եղբոր ընտանիքին պատկանող կազմակերպություններից մեկին․ (տեսանյութ)
Հարցում

Արմեն Գևորգյան. իշխանության որակի և ռիսկերի մասին (մաս երկրորդ)

 

Tert.am–ը ներկայացնում է նախկին փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանի հեղինակային հերթական հոդվածը (նախորդ հոդվածը՝ այստեղ), որում նա անդրադառնում է իշխանության որակի և կառավարության արդյունավետության խնդրին: Ըստ Արմեն Գևորգյանի՝ առօրյա աշխատանքի ճահիճը գրեթե անհնար է դարձնում ապագայի, հեռանկարի վրա կենտրոնացումը, ցանկացած բարեփոխիչի վերածում հասարակ սպառողի: Ինչպիսի՞ն է այսօրվա կառավարությունը՝ ազգային համաձայնությա՞ն, ինքնագոյատևմա՞ն, անցումայի՞ ն, հեղափոխակա՞ն. Գևորգյանը կարծում է՝ մեզ մոտ ուղղակի առկա է Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը։

Հոդվածն ամբողջությամբ ներկայացնում ենք ստորև.

Ինչպիսի՞ն է մեր կառավարությունը՝ ազգային համաձայնությա՞ն, ինքնագոյատևմա՞ն, թե՞ անցումային, տեխնոկրատների ռեֆորմիստական կառավարությո՞ւն՝ կոչված ապահովելու բեկումնային զարգացում, հեղափոխական կառավարությո՞ւն, թե ի՞նչ։ Ըստ էության կարող ենք ասել, որ մեզ մոտ ուղղակի առկա է Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը։

Ցանկացած կառավարության խնդիրը, հատկապես Հայաստանում, ընթացիկ օպերատիվ աշխատանքն է, ամենօրյա խնդիրներն ու մտահոգությունները, իսկ դրանք ավելի են շատացել կամ սկսել են դրանց մասին ավելի հաճախ և բաց խոսել։ Այդ առօրյա աշխատանքի ճահիճը գրեթե անհնար է դարձնում ապագայի, հեռանկարի վրա կենտրոնացումը, շատ ժամանակ ու էներգիա են խլում, ցանկացած բարեփոխիչի վերածում են հասարակ սպառողի։

Այսօր կառավարությունում ո՞վ է մտածում, ո՞վ է կերտում գաղափարներ և հայեցակարգեր։ Որտե՞ղ են գտնվում ռազմավարական հետազոտությունների և նախաձեռնությունների կենտրոնները։ ՀՀ-ում վերջին ամիսների զարգացումները, երբ ներքաղաքական դիսկուրսի հիմնական թեմաները անցումային արդարադատությունն ու վեթինգն են, վկայում են այն մասին, որ իրենց բովանդակությամբ այդպիսի կարևոր թեմաները ձևավորվում ու առաջ են մղվում ոչ կառավարության ներսում, ոչ էլ, ցավոք սրտի, երկրի ներսում։ Նկատի ունեմ, որ դրանք ձևավորվում և ներդրվում են եվրոպական ու ամերիկյան կազմակերպությունների կողմից։

Այսօր մենք, հանձին կառավարության անդամների, արդյո՞ք տեսնում ենք այն մարդկանց, որոնք ասոցացվում են այս կամ այն ոլորտում բարեփոխումների և առաջադիմական ակնկալիքների հետ, արդյո՞ք նրանք անհրաժեշտ փոփոխությունների շարժիչն են, թե՞ ոչ։ Հարցն այն չէ՝ այս կամ այն մարդը լավն է թե վատը, հարցը նրա՝ մարդկանց իր ետևից տանելու կարողության, իր գաղափարներով և էմոցիաներով ուրիշներին ոգեշնչելու, հետևողականորեն դրական արդյունքների հասնելու ունակության մեջ է, ընդ որում՝ չվախենալով հաղորդակցությունից և երկխոսությունից։

Ի՞նչն է կառավարության այսօրվա անդամներին խանգարում դառնալ կամ լինել ռեֆորմիստներ․

- կուտակված գործնական կառավարչական փորձի բացակայությունը․ կարևոր չէ՝ պետական կառավարման համակարգում թե մասնավոր հատվածում՝ բիզնեսում, սակայն ոչ՝ հասարակական հատվածում, այստեղ էական տարբերություն կա։

- կայացված որոշումների արդյունքում ամեն գնով արագ, դրական արդյունք կամ ազդեցություն ցույց տալու ձգտումը՝ չսպասելով գործնական արդյունքներին և անպայմանորեն սևացնելով անցյալը, նախկինը։

- կարևոր հարցերի շուրջ առանց մշակման և երկարատև քննարկման, հաճախ PR-ի նպատակով արմատական որոշումներ կայացնելու պատրաստակամությունը։

- հիմնական-առանցքային պաշտոններին սեփական, նույնքան անփորձ, բայց՝ ամբիցիոզ մարդկանց նշանակելը։

- Վերջապես ամենակարևորը, առայժմ՝ առանց բացառության. բոլոր սկզբունքային հարցերը լուծվում են Նիկոլ Փաշինյանի հանրային աջակցության ռեսուրսի հաշվին։

Կառավարության անդամ լինելը առաջին հերթին նշանակում է քաղաքական պատասխանատվություն։ Այս առումով, այսօր որևէ ոլորտ, կամ պետական կառավարման և կարգավորման որևէ մարմին չպետք է լինի անհատական քաղաքական պատասխանատվության տիրույթից դուրս, դրանք պետք է ներառված լինեն կառավարության կոնկրետ անդամի պատասխանատվության տիրույթում, և հասարակությունը պետք է իմանա, որ այս կամ այն կոնկրետ անձը պատասխանատվություն է կրում համապատասխան ոլորտի կամ հարաբերությունների համար։

Կառավարության անդամների քաղաքական պատասխանատվության հարցի լուծումը, ըստ գործող Սահմանադրության, հանգում է գործադիր իշխանության ներսում լիազորությունների բաշխման խնդրին։

Իրական լիազորություններով օժտված՝ նախագահի ինստիտուտի բացակայության պայմաններում ողջ գործադիր իշխանությունը կենտրոնացած է վարչապետի ձեռքում։ Եթե նախկինում նախագահը կարող էր հիմնականում և ինտենսիվորեն զբաղվել պաշտպանության, արտաքին քաղաքականության հարցերով, մասնակցել արցախյան բանակցային գործընթացին, համակարգել ուժային կառույցների աշխատանքը, սփյուռքի հետ հարաբերությունները, իրականացնել ներկայացուցչական գործառույթներ, սակայն նվազագույնս զբաղվել ընթացիկ սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության և օպերատիվ կառավարման հարցերով, ապա այժմ վարչապետը ֆորմալ առումով միաժամանակ պատասխանատու է ամեն ինչի համար։ Նման իրավիճակում որքանո՞վ է ամբողջական և ողջամտորեն լուծված կառավարության ներսում լիազորությունների պատվիրակման հարցը։ Նույնիսկ որոշ միջազգային կազմակերպություններում Հայաստանի ներկայացվածության ֆորմալ խնդիրներ են ի հայտ եկել։ Օրինակ՝ համարվել է, որ ԵԱՏՄ Խորհրդում Հայաստանը պետք է ներկայացներ երկրի փաստացի առաջնորդը՝ վարչապետը (այս կառույցի կանոնադրության մեջ ամրագրված է, որ մասնակցում են երկրների ղեկավարները)։ Սակայն այս դեպքում ո՞վ պետք է ներկայացներ Հայաստանը ԵԱՏՄ վարչապետների Խորհրդում։ Կարո՞ղ է արդյոք վարչապետը միաժամանակ մասնակցել այս երկու մարմինների աշխատանքներին։ Այստեղ հարցը ոչ այնքան վերաբերում է կարգավիճակին, որքան՝ վարչապետի աշխատանքի կազմակերպման արդյունավետությանը և գործընկերների հետ փոխհարաբերություններին։

Կարևոր է հասկանալ ևս մեկ իրողություն․ գործող օրենսդրությամբ նախարարներն այսօր ավելի մեծ լիազորություններ և հնարավորություններ ունեն, քան փոխվարչապետները։ Սա հաստատված է սահմանադրությամբ, որտեղ սահմանված է

«Հոդված 152․ Վարչապետի և կառավարության մյուս անդամների իրավասությունները

1. Վարչապետը Կառավարության ծրագրի շրջանակներում որոշում է Կառավարության քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, ղեկավարում է Կառավարության գործունեությունը և համակարգում է Կառավարության անդամների աշխատանքը: Վարչապետը կարող է Կառավարության անդամներին կոնկրետ հարցերով հանձնարարականներ տալ: Վարչապետը գլխավորում է Անվտանգության խորհուրդը, որի կազմավորման և գործունեության կարգը սահմանվում է օրենքով:

2. Փոխվարչապետները վարչապետի հանձնարարությամբ իրականացնում են Կառավարության գործունեության առանձին ոլորտների համակարգումը: Փոխվարչապետներից մեկը վարչապետի սահմանած կարգով փոխարինում է վարչապետին նրա բացակայության ժամանակ:

3. Յուրաքանչյուր նախարար ինքնուրույն ղեկավարում է նախարարությանը վերապահված գործունեության ոլորտը:

4. Կառավարության անդամներն իրավասու են ընդունելու ենթաօրենսդրական նորմատիվ իրավական ակտեր»:

Եթե ուշադրություն դարձնենք այս հոդվածի երրորդ կետին, ապա ստացվում է, որ սուպերնախարարների պարագայում՝ համակարգվող ոլորտների քանակի առումով, մենք գործ ունենք գրեթե փոխվարչապետների հետ, որոնք, սակայն, օժտված են իրական սահմանադրական լիազորություններով։ Ի դեպ, այս համատեքստում կա ևս մեկ կարևոր հարց՝ ներիշխանական հարաբերությունների տրամաբանությունը հասկանալու համար․ ո՞վ է պատասխանատվություն կրում մարզպետների՝ որպես մարզերում կառավարության ներկայացուցիչների գործունեության համար։ Տարածքային կառավարման հարցերը համակարգող նախարա՞րը, թե՞ վարչապետը՝ որպես մարզպետներին նշանակող մարմնի ղեկավար։

Գրագետ քայլերի անհրաժեշտությունը

Կան մի շարք ուղղություններ, որտեղ պետք է գտնվեն գրագետ լուծումներ։ Միայն այդպես հնարավոր կլինի բարձրացնել պետության կառավարման արդյունավետությունը։ Չանել սա՝ նշանակում է դարձյալ ժամանակ կորցնել։ Արդյունավետ պետությունը մրցակցային հասկացություն է՝ հարևանների հետ, տարածաշրջանում, ԵԱՏՄ-ում և այլն։ Նաև հենց այդ պատճառով է ժամանակը Հայաստանի համար ավելի թանկ գործոն։

Նշենք ուղղությունները, որտեղ անհրաժեշտ են գրագետ քայլեր.

1. Պետության վերահսկողական գործառույթները․ վերահսկիչ պալատը, պետական վերահսկողական ծառայությունը, դատախազությունը, ֆինանսների նախարարության՝ վերահսկողության և աուդիտի մարմինը, նոր հակակոռուպցիոն մարմնի ձևավորման ծրագրերը. այս ամենը՝ ընդամենը 3 միլիոն բնակչություն ունեցող Հայաստանում։ Սա ճոխություն է, թանկ շռայլություն։

2. Պետական ծառայության համակարգի կատարելագործումը․ նոր մեխանիզմների ներդրում, որոնք կերաշխավորեն պետական ապարատի շարունակականությունն ու ապաքաղաքականացումը։ Պետական ծառայողներին մոտիվացնելու՝ նոր և ավելի գրավիչ մեխանիզմների ու ձևաչափերի ստեղծում։ Պետծառայողների արհմիությունների ստեղծման խրախուսում՝ որպես նրանց շահերի և իրավունքների պաշտպանության իրական երաշխավորների։

3. Միգրացիոն ծառայության բարեփոխում․ վաղուց հասունացել է երկրում միգրացիոն մեխանիզմները կատարելագործելու անհրաժեշտությունը, բոլորը ստորաբաժանումները՝ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության միգրացիոն ծառայությունը, ոստիկանությանը ենթակա վիզաների և գրանցման բաժանմունքը (ОВИР), ԱԱԾ-ի սահմանային ծառայությունը մեկ միգրացիոն մարմնում միավորելու միջոցով։ Այս ծրագիրը կարելի է իրագործել ԵՄ-ի հետ վիզաների ռեժիմի ազատականացման շուրջ համագործակցության շրջանակներում։ Այս աշխատանքի համատեքստում կարելի է ուսումնասիրել նաև նոր ներքին գործերի նախարարություն ստեղծելու հնարավորությունը։

4. Իշխանության որակի կատարելագործում մարզերում և համայնքներում՝ կառավարության մի շարք լիազորություններ համայնքներին պատվիրակելու միջոցով։ Սա պետք է դառնա կառավարությունում կառուցվածքային բարեփոխումների տրամաբանական շարունակությունը։

4.1 Հնարավոր և իրատեսական մեխանիզմ է համայնքների խոշորացումը, այդ թվում միգուցե հնարավոր է դա անել նախկին խորհրդային շրջանների մոդելով, դրանց աշխատանքում ներգրավելով կուսակցություններին և հասարակական կազմակերպություններին։ Տեղական ինքնակառավարման մարմինները հարկավոր է դուրս բերել կլանային-խմբային հարաբերությունների՝ ձևավորված ավանդույթի շրջանակներից։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է ինտենսիվորեն ներդնել նոր մոդելներ և լուծումներ հետևյալ ուղղություններով․

• Կանադայի, Էստոնիայի և Արևելյան Եվրոպայի այլ երկրների օրինակով էլեկտրոնային համայնքների ձևավորում․ այդպիսի ծրագիր քննարկվել է Հայփոստի հիմքի վրա, սակայն հետագայում այն օրակարգից դուրս մնաց։

• Առողջապահության, կրթության, սոցիալական պաշտպանության, մշակույթի և սպորտի օբյեկտների ռացիոնալ վերաբաշխում՝ դպրոցներ, մանկապարտեզներ, հիվանդանոցներ, պոլիկլինիկաներ, ամբուլատորիաներ, թատրոններ, թանգարաններ, սպորտդպրոցներ և այլն։

• Տեղական ինքնակառավարման մարմինների՝ ֆինանսական ռեսուրսների աղբյուրների ընդլայնում

4.2 Տարածքային կառավարման համակարգ․ համայնքների խոշորացմանը զուգընթաց՝ հարկավոր է կրճատել մարզերի քանակը և վերանայել տարածքային կառավարման մարմինների գործառույթները՝ նրանց վերապահելով միայն տեսչական-վերահսկողական, համապետական գործառույթներ․ մոբիլիզացիա, քաղաքացիական պաշտպանություն, վիճակագրություն, ռեեստրների կազմում, առանձին պետական մարմինների տարածքային կառույցների աշխատանքների համակարգում։

5. Պետական կառավարման համակարգում կարող էր կարևոր գործիք դառնալ Հայաստանի անվտանգության խորհուրդը։ Վերջինիս սահմանադրական կարգավիճակը կարող էր օգտագործվել անհամեմատ ավելի արդյունավետ կերպով՝ քաղաքական իշխանության ներսում հարաբերությունների նոր մեխանիզմ ձևավորելու նպատակով․ այն կարող է և պետք է դառնա հարթակ իշխանության ներսում՝ վերջինիս և մասնագիտական շրջանակների միջև երկխոսության, մեր երկրի համար կարևոր թեմաների և մարտահրավերների շուրջ հանրային կարծիքի ձևավորման նպատակով։ Անվտանգության խորհուրդը պետք է իր վրա վերցնի կառավարության ներքին ընդդիմախոսի գործառույթը։

6. Դեռևս ամբողջությամբ բացահայտված չէ և լիարժեք չի օգտագործվում հանրային խորհրդի ներուժը, որի կարգավիճակը փաստացի սահմանադրորեն ամրագրվել է։ Այն կա, գործում է, ուրեմն առավելագույնս օգտագործե՛ք այն՝ հանուն հանրային կոնսենսուսի։

7. Հայաստանում գործադիր իշխանության ողջ համակարգի արդյունավետությունը բարձրացնելու տեսանկյունից կարևոր դեր կարող է և պետք է խաղա պետական վերահսկողական ծառայությունը։ Չէ որ վերջինիս խնդիրն է ոչ միայն հետևել, թե ինչպես են օգտագործվում պետական միջոցները, այլ նաև՝ վերլուծել պետական մարմինների աշխատանքի որակը, օգտակար լինել՝ նրանց աշխատանքի նկատմամբ հանրային վստահության ամրապնդման գործում։

Ամփոփում

Իմ ծավալուն նյութի առանցքը կազմում էր իշխանության որակի և կառավարության արդյունավետության խնդիրը։ Հատուկ շեշտում եմ. սա ընդհանրական, բայց նաև՝ փաստարկված առաջարկների և վերլուծությունների փաթեթ է և չի սահմանափակվում «հենց հիմա և հենց այս կառավարության» սահմաններում։

Ամփոփելով՝ ավելացնեմ նաև, որ իշխանության որակը բնութագրվում է ևս մի քանի էական հանգամանքներով, այդ թվում՝

- Կառավարության և նրա նախաձեռնությունների նկատմամբ հանրային գիտակցված աջակցության բնույթով ու ծավալով, որը թույլ է տալիս հասկանալ, թե որքան ժամանակ կառավարությունը ի վիճակի կլինի խոսել և հանդես գալ ժողովրդի անունից։

- Հասարակությանը սեփական գաղափարների և առաջարկների շուրջ համախմբելու կարողությամբ, առողջ հանրային մթնոլորտի և կարևոր հարցերի շուրջ հանրային կոնսենսուսի ապահովման, տարբեր հասարակական-քաղաքական ուժերի ու շրջանակների միջև արդյունավետ երկխոսության միջավայրի ձևավորման ունակությամբ։

Արմեն Գևորգյան
Նախկին փոխվարչապետ

website by Sargssyan