Այսօր՝ 23 հունվարի 2022թ., 00:00
Անկարան կարծում է, որ Թուրքիային չի կարելի մեղադրել Ուկրաինային ԱԹՍ-ներ մատակարարելու մեջ Top-5 խորհուրդներ՝ ինչպես ազատվել դեմքի սեւ կետերից ՄԱԿ-ը մտահոգություն է հայտնել Աֆղանստանում երկու ակտիվիստների անհետացման կապակցությամբ Կարծում եմ, որ ԱՄՆ-ն և ՌԴ-ն կսկսեն սպառազինության կրճատման շուրջ նոր բանակցություններ. Զաքարյան Իդրիս Էլբային դիտարկում են նոր Ջեյմս Բոնդի դերի համար 2021 թվականին ՀՀ յուրաքանչուր քաղաքացու պարտքը կազմել է 3112,8 դոլար Ո՞ր վիտամինի պակասը կարող է հանգեցնել հիշողության հետ կապված խնդիրների Արփի Դավոյանը Կարմիր գրքում գրանցված «դեղին ձնծաղիկի» լուսանկար է հրապարակել․ ՇՄՆ պարզաբանումը Օդի ջերմաստիճանը հունվարի 23-ի և 24-ի գիշերը աստիճանաբար կբարձրանա 4-6 աստիճանով ԶԼՄ. ԱՄՆ-ը երկուշաբթի կսկսի Ուկրաինայում դիվանագետների ընտանիքների տարհանումը Մի իշխանությունը, որը աղետի գոտում անգամ փայտից զուգարան չի սարքել, քննադատում է Քոչարյանին Թուրքերը վախենում են հատկապես ռուսներից ու հայերից. Լոքմագյոզյան (տեսանյութ) Նիկոլ-Էրդողան նոր խաղի հետքերով․ Լևոն Մնացականյան (տեսանյութ) Պարզ է՝ Հայաստանում կբացվի Թուրքիայի դեսպանատուն, մինչև անգամ դեսպանն է հայտնի․ Իսակ Յունանեսյան (տեսանյութ) Նիկո՛լ, էդ ու՞մ վրա ես լկտի ծիծաղում. մանկավարժ (տեսանյութ) Մարդիկ հացի խնդիր ունեն, ոչ թե երազում են դառնալ պարեկ Աշոտ Փաշինյանը սատանիստ է․ Մանուել Մանուկյան (տեսանյութ) Բզկտված Արցախ. Սղնախ, վերադառնալու ենք Ասում են, որ իրենց օրոք ներգաղթ է, նույն պահին տեղի էր ունենում միտինգ՝ Հայաստանից արտագաղթելու համար․ Միկոյան Փաստորեն, ՊՆ լրատվականը էլ բան ու գործ չունի, Պապիկյանի անձնական էժանագին փիարն է անում Նիկոլ Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Պուտինի հետ «Ակնհայտ է, որ Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի խնդիրը մնում է բաց, սակայն Երևանը փաստացի դուրս է բերվում այս իրավիճակից»․ Տարասով Կառավարության նիստում բեմադրվել է Ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից ՀՀ ոստիկանության պետ Վահե Ղազարյանի որդուն տուգանելու ներկայացումը Եթե իշխանականներից ոմանք ծառայել են առանց վարտիքի, վստահեցնում եմ՝ դա եղել է իրենց ցանկությամբ․ Բագրատ Միկոյան Վերջ եմ դնում հրապարակային լռությանս․ Ալեք Ենիգոմշյան Ճիշտ գնահատել հնարավորությունները Զգուշացում՝ Վ․ Ալեքսանյանին ու մյուսներին․ ՄԻՊ-ի վերաբերմունքը «վերբալ մարմնավաճառ» արտահայտությանը (տեսանյութ) Ադրբեջանի նախագահի աշխատակազմ. Զանգեզուրի միջանցքը կմիավորի ողջ թյուրքական աշխարհը «Храч»-ը` հայաստանյան Ստեփ(քայլ)մեն Զորքերի "հայելային հետ քաշման" դեպքում մեր զորքերը մինչև ու՞ր են հետ քաշվելու և որտե՞ղ են տեղակայվելու՝ քաղաքի հրապարակու՞մ, ակումբի շենքու՞մ, թե դպրոցի կամ եկեղեցու բակու՞մ ՔՊ ՄԻՊ թեկնածուի ելույթի տեքստը Արման Թաթոյանի 2016 թվականի ելույթից էր վերցված «Երկու ադրբեջանցի են նստել տաքսի, վարորդն ասել է՝ ձեզ չեմ տեղափոխում». Արթուր Ղազարյան Գարիկ Սարգսյանը մի պաշտոնը մի քանի հոգու է խոստանում Վահագն Ալեքսանյանն ասում է՝ Ալենին մարմնավաճառ եմ ասել 18-19 տարեկանում Ադրբեջանը ռազմական բյուջեն է ավելացնում,Հայաստանը՝ 100 միլիոն դոլարի պարգևավճար. Վահան Համբարձումյան. Տեսանյութ Սյունիքում ամեն օր, ամեն րոպե խախտված են Գորիսի և Կապանի բնակիչների՝ մեր մարդկանց իրավունքները. ՄԻՊ-ն ահազանգում է Ռուսաստան-Արևմուտք նոր դիմակայության պայմաններում հայտարարվեց Չինաստանի, Ռուսաստանի և Իրանի համատեղ զորավարժությունների մասին Իշխանությունների գրեթե բոլոր քայլերը տանելու են Հայաստանի և Արցախի փուլային ապամոնտաժմանը «Սասնա ծռերին» չհամարելով քաղաքական հետապնդվողներ, Արմեն Բիլյանին հայտարարում եմ քաղաքական բանտարկյալ Թալինը մնում է չնվաճված Սահմանադրական փոփոխությունների գործընթացը կապված է «խաղաղության համաձայնագիր» ստորագրելու ու այն վավերացնելու հետ Հիմնական դիսկուրսները աստիճանաբար տեղափոխվում են «ստամոքս-ապրուստ-ֆինանսներ-ֆինանսավորում» հարթություն Թանկ սերմացուն և դառն իրականությունը Դավիթ Տոնոյանի թիկնապահի մասով սկսված ծառայողական քննությունը փակվեց Ռոմանոսը պատժել է Պալաչին. Նրան երթուղայինի գծից զրկել է Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի նոր ղեկավարությունը` ՔՊ քարոզի՞չ Հայաստանում 2021 կատարված խաղադրույքները՝ $6,6մլդ Պարտվածների «հաղթանակը» սեփական ժողովրդի նկատմամբ Առողջապահական տեսանկյունից իմաստ ունի՞ հունիսը «տեղափոխել» հունվար Ինչպես է Սեյրան Օհանյանը մխրճվում սառցե լողավազանի մեջ (տեսանյութ) Իշխանությունների մոտ քոչարյանական ընթերցումների երեկո է. Բագրատ Միկոյան. (տեսանյութ) SOCAR-ը փորձում է մտնել Հայաստան ՄԻՊ քվեարկությունը` երկուշաբթի. ինչպես կվարվի ընդդիմությունը Վարորդների շրջանում նոր բունտ է հասունանում. սեղմված բնական գազի գինը կարող է բարձրանալ ապրիլից Օրվա հանդիպումները Լրագրողական կառույցները պահանջում են, որ Ալեքսանյանը ներողություն խնդրի իր հնչեցրած վիրավորանքի համար Գերմանիան փոխհատուցում չի վճարի, եթե պարզվի, որ «Հյուսիսային հոսք 2»-ը չի համապատասխանում ԳԴՀ եւ ԵՄ օրենքներին ԱՄՆ պետքարտուղարը հայտարարել է, որ Լավրովի հետ քննարկել է Իրանի միջուկային գործարքը «Անգղները 13–ից 15 օր ընդհանրապես ոչինչ չեն կերել». ինչո՞ւ են Կենդանաբանական այգում անկել թռչունները Գերմանիայի նոր կառավարությունը ցանկանում է տարեկան 400 000 որակավորված աշխատակից ներգրավել արտասահմանից Անտոնիո Ռյուդիգերը «Չելսիից» պահանջել է տարեկան 55 միլիոն եվրո աշխատավարձ Փող կտաս՝ բաց կթողնենք, չես տա՝ այստեղ կփտես․ Ադրբեջանում դատում են ուսադիրներով հանցագործներին ՄԻՊ ընտրվելու դեպքում պատրա՞ստ եք պաշտպանել քաղաքացիներին գործատուների ճնշումներից, և դա սկսել նախարարներից․ Նազարյանը՝ Փաշինյանի հայտարարության մասին Թուրքիայում ընդունվել է օրենք լիրայով փոխարկվող դեպոզիտները կորպորատիվ հարկից ազատելու մասին Վանաձորի ավագանին Վարչական դատարանում ներկայացուցիչ ընտրելու օրակարգով արտահերթ նիստ է հրավիրել Թայվանուհուն մահապատիժ է սպառնում կղզու ամենամահաբեր հրդեհը կազմակերպելու համար Հեռավոր Հիմալայներում հայտնաբերվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին անհետացած ինքնաթիռ Սինտիա Նիքսոնը մեկնաբանել է «Սեքսը մեծ քաղաքում» սերիալի սիքվելից Քրիս Նոտի մասնակցությամբ տեսարանը հեռացնելը Իմ ընտրությունն անօրինական չէ, դատարանը պետք է պարզաբանի այս հարցը․ Դավիթ Մինասյան Անաստասիա Վոլոչկովան ակնարկել է «Արի ամուսնանանք» նախագծի մասնակցի հետ սպասվող հարսանիքի մասին ՍԴ-ն Ալեն Սիմոնյանի՝ ԱԺ նախագահ ընտրվելը հակասահամանադրական ճանաչելու հարցով բողոքը քննելու է դռնբաց ռեժիմով Բլինքեն. Ուկրաինայի սահմանով ՌԴ զինված ուժերի ցանկացած տեղաշարժ արագ եւ կոշտ արձագանքի կարժանանա Արցախում ավտովթարի հետեւանքով ծանր վնասվածք ստացած երեխան ռուս խաղաղապահների ուղղաթիռով տեղափոխվել է Երեւան. Բեգլարյան Netflix-ը հայտարարել է «Կաղամարի խաղը» սերիալի հիման վրա կինոտիեզերքի ստեղծման մասին ՀՀ իշխանություններն ամենացածր մակարդակով շարունակում են լրատվամիջոցների և լրագրողների թիրախավորումը. ՀԺՄ Լավրովն ամփոփել է Բլինքենի հետ բանակցությունների արդյունքները ՆԱՏՕ-ն մտադիր է մարտի սկզբին խոշոր զորավարժություններ անցկացնել Հյուսիսային բեւեռային շրջանում Ինչո՞ւ է օմիկրոն շտամն այդքան վտանգավոր փոքր երեխաների համար ՄԱԿ-ը համաձայնեցրել է Հոլոքոսթի ժխտման սահմանումը Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների կարգավորումը ՀՀ իշխանության մենաշնորհը չէ. ՀՅԴ Շվեդիայի կոմիտեություն
Հարցում

Պետական պարտքը գերազանցում է 9,2 միլիարդ դոլարը՝ տնտեսությունը կրիտիկական վիճակում է

Այն, որ միայն 2021 թ-ին Հայաստանի պետական պարտքն ավելացել է 1,2 միլիարդ դոլարով՝ վկայում է, որ երկիրը տնտեսական առումով գտնվում է կրիտիկական վիճակում՝ Yerkir.am-ի հետ հարցազրույցում ասաց ՀՀ վերահսկիչ պալատի հիմնադիր, տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Աշոտ Թավադյանը։

Սա նշանակում է, որ պետության ու տնտեսության ղեկավարները չեն կարողանում ներքին ռեսուրսներով ապահովել ընթացիկ խնդիրների լուծումը, ուր մնաց՝ ապահովել նաև տնտեսական աճ, և երկիրը հասել է կրիտիկական վիճակի։

Հայաստանի պետական պարտքն արդեն գերազանցում է 9,2 միլիարդ դոլարը․ սա, տնտեսագետի համոզմամբ, շատ մտահոգիչ է։

Բանն այն է, որ մեր երկրի ներպետական օրենսդրությունը պահանջում է, որ պետական պարտք/համախառն ներքին արդյունք հարաբերակցությունը չգերազանցի 60 տոկոսը, այնինչ անգամ պաշտոնական տվյալներով, որը խիստ սեղմ է հաշվարկված, Հայաստանը վաղուց է հատել այս շեմը։ Ավելին, մեր երկիրը ԵԱՏՄ անդամ է, իսկ այդ կառույցի օրենսդրության մեջ նշված է, որ անդամ երկրների պետական պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը չպետք է գերազանցի 50 տոկոսը։ Եթե հաշվի առնենք, որ միջազգային օրենսդրությունը գերակա է ազգային օրենսդրության հանդեպ, ուրեմն ոչ թե 60, այլ 50 տոկոսի շեմը չպետք է հատեր պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը, ինչը Հայաստանի դեպքում վաղուց անցած սահման է, պարզապես ԵԱՏՄ երկրները Հայաստանի կողմից օրենքի այդ դրույթի խախտման վրա աչք են փակում՝ ասաց Աշոտ Թավադյանը։ Իսկ եթե հաշվի առնենք, որ իշխանությունները փոխել են օրենքը և այս ցուցանիշը հաշվարկում են միայն կառավարությանը սպասարկող վարկով՝ հանել են Կենտրոնական բանկին տրամադրվածը, ապա երկրի իրական պետական պարտքի չափը անհամեմատ ավելի մեծ է հրապարակվող թվից։

Բացի այս, մեր երկրի պետական պարտքի կառուցվածքի մեջ արտաքին պարտքը բավականին մեծ է՝ գերազանցում է 80 տոկոսը, և իհարկե, այն 50 տոկոսի մասին դրույթը, որը նշված է ԵԱՏՄ պայմանագրի մեջ՝ պետք է կատարվի։

Կառավարությունը, պետբյուջեի պակասուրդը ֆինանսավորելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված, դիմել է Արժույթի միջազգային հիմնադրամին՝ 2022-ին էլ նոր վարկ ստանալու նպատակով՝ այս անգամ, ըստ շրջանառվող տեղեկատվության, 72 մլն ԱՄՆ դոլար։

Տնտեսագետն ասաց՝ այդ կարգի վարկերը համարվում են արտոնյալ, բայց այստեղ խնդիր կա՝ կոնկերտ այդ վարկն ուղղվելու է երկրի կայունության ապահովմա՞նը, թե՞ ազգային արժույթի կայունության ապահովմանը։ Եթե նշվում է, որ պետբյուջեի պակասուրդը պետք է ֆինանսավորվի, ուրեմն դա արդեն ավելի վատ է։

Երկրորդ հանգամանքն այն է, թե ինչպես են այս պարտքը օգտագործելու․ եթե դա կիրառվում է ներդրումների համար՝ ապահովելու հետագա ՀՆԱ-ի աճը, ապա դա մեկ խնդիր է, իսկ եթե դա գնում է ընդամենը ընթացիկ ծախսերը փակելու համար, դա, արդեն, շատ մտահոգիչ է, որովհետև հետագայում պարտքի ավելի մեծ կուտակում կլինի մեր ժողովրդի վրա։

Երրորդ հանգամանքը հետևյալն է․ եթե վարկը արտոնյալ է՝ ցածր տոկոսով, պետք է ուշադրություն դարձնել նաև վարկի կառուցվածքին։ Կարող են ասել՝ արտոնյալ, բայց կառուցվածքով բերել նրան, որ այս կամ այն կոմպոնենտը գնա ոչ բարձր արդյունավետության ծախսեր կատարելու վրա։ Տնտեսագետն այս մեխանիզմը հասկանալի դարձնելու համար մի օրինակ է բերում։

«Ենթադրենք, ուզում եք մի փոքրիկ տնակ սարքել, որը 10 000 դոլար է։ Գնում եք կոմերցիոն բանկ ու վարկ եք ուզում վերցնել, ասում են՝ 3 տարով կարող ենք տալ, տարեկան 10 տոկոս՝ 3 տարվա ընթացքում, ասենք, 13 000։ Բայց իմանում եք, որ կա մի տեղ, որտեղ վարկ են տալիս անտոկոս, գնում եք, դիմում եք այնտեղ, ասում եք՝ այդ արտոնյալ վարկը կարող ե՞ք մեզ տրամադրել, ասում են՝ թղթերը բերեք, բայց արդեն իրենք են գնահատում․ ասում են՝ ի՞նչ 13 000, տնակը կառուցելու համար ձեզ անհրաժեշտ կլինի 16 000։ Ասում եք՝ ինչի՞, ասում է՝ որովհետև դուք տնակ կառուցել չգիտեք, պետք է մասնագետ հրավիրեք, ընդ որում՝ եվրոպական երկրից մի թոշակառուի, նա կկանգնի ձեր կողքին ու կբացատրի ձեր շինարարին՝ մեխերը որտեղ խփել, ոնց խփել՝ 2-3 հազարը դրան կտրամադրեք։ Հաջորդը՝ որևէ դեպքում Չինաստանից կամ Ռուսաստանից սարքավորումներ չպետք է առնեք, անպայման պետք է թանկանոց եվրոպականն առնեք։ Բացի այդ, գործիքներ կան, որ պարտադիր պետք է կիրառվեն։ Նաև անպայման պետք է գրասենյակ բացեք, որը ձեր ծախսերի ընթացքը պետք է վերահսկի՝ նույնպես բարձր ծախսերով։ Այսինքն, արտոնյալ վարկն ավելի թանկ է նստում արդյունքում, քան եթե լիներ ոչ արտոնյալ»,-ասաց Աշոտ Թավադյանը։

Այս պատճառով էլ, նրա խոսքով, վարկի կառուցվածքը չափազանց կարևոր է, բայց երբեմն մեր պատգամավորները, վարկը հաստատելու ժամանակ, կառուցվածքին ուշադրություն չեն դարձնում։

Այսինքն, ըստ տնտեսագետի, 3 հարց կա՝ 60 տոկոսը չպետք է գերազանցի, ինչ նպատակի է դա ծառայելու և վարկի կառուցվածքը։ Այս խնդիրները ցանկացած վարկ հաստատելու դեպքում պետք է հաշվի առնել։

Հիմա, մեր երկրի պարագայում՝ պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը 60 տոկոսն անցել է, բայց եթե նոր վարկ չվերցնեն՝ թոշակ-աշխատավարձեր չեն կարողանա տալ, եթե վերցնեն՝ կրիտիկական վիճակ է։ Տնտեսագետը սա համեմատեց ընտանիքի հետ, որում հարցն այսպես է դրված՝ եթե պարտք չվերցնի՝ սոված կմնա, բայց եթե վերցնի՝ ո՞նց է վերադարձնելու։

Արդյո՞ք սա կբերի դեֆոլտի․ Աշոտ Թավադյանն ասաց՝ փոքր երկրի համար խնդիրները գումարային առումով համեմատաբար հեշտ է լուծել, կլինի հետևյալը՝ կդմենք միջազգային կառույցների, և եթե բարեհաճ գտնվեն՝ պարտքի վերակառուցում կլինի, այսինքն, կհետաձգեն մեր պարտքի մարման գումարները, նաև կարող է որոշ վարկեր դուրս գրեն, և երրորդ՝ կարող ենք ստանալ նոր վարկեր, որոնցով կփակենք նախորդ վարկերը, որոնց տոկոսը համեմատաբար բարձր է կամ մարման ժամկետներն են լրանում։

«Այսինքն, այս իրավիճակում, եթե դուք դիմում եք վարկ ստանալու, ուրեմն գտնվում եք ծայրահեղ վիճակում։ Այսինքն, սա առաջին հերթին ոչ թե տնտեսական հարց է լուծում, այլ սոցիալ-քաղաքական։ Սա երկրի ռեյտինգի վրա կազդի։ Բացի այդ, եթե վարկ են տրամադրում, ուրեմն կանոնները թելադրվում են միջազգային կառույցների կողմից, և ընկնում եք այդ կառույցների վերահսկողության ներքո»,-ասաց նա։

Հարցը լուծելու համար լուրջ ռեֆորմների կարիք կա ամբողջ տնտեսական քաղաքականության մասշտաբով՝ վստահեցրեց Աշոտ Թավադյանը։ Մենք վարչական կառավարման համակարգից ոչ թե անցել ենք դեմոկրատականի, որ արդյունավետ կլիներ, այլ պսևդոդեմոկրատականի․ այս մեխանզմը դեռևս չի փոփոխվում և արդյունավետության խնդիր կա։

«Եթե պարտքը մեծանում է, ուրեմն լավ չեք ղեկավարում, չէ՞։ Այսինքն, այդ խնդիրները պետք է լուծել, իսկ լրացուցիչ պարտք վերցնելը վերջին հերթին պետք է լինի»,-ասաց Աշոտ Թավադյանը։

Երկիրը տնտեսապես ոտքի կանգնեցնելու լուծումը պատրաստի արտադրանքի արտահանումը կլինի, համոզված է տնտեսագետը, և ամեն ինչ պետք է դրա համար անել, որովհետև դա է արժույթ բերում ներսում։

Հետևեք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan