Այսօր՝ 22 սեպտեմբերի 2021թ., 00:00
Պուտինը ՀԱՊԿ-ում ՌԴ մշտական լիազոր ներկայացուցիչ է նշանակել Միքայել Աղասանդյանին Ինչպիսի՞ տուգանքներ են նախատեսվում հոկտեմբերի 1-ից ուժի մեջ մտնող կանոնը խախտելու դեպքում Ռուսաստանցի փորձագետ. Պատերազմը Ղարաբաղում հարվածել է տարածաշրջանում Ռուսաստանի հեղինակությանը Իրավապահ ու ուժային համակարգի ներսում բացասական են վերաբերվել պարգևներ ստանալուն Հրատապ լուրեր Նոր Հայաստանից Իշխանական թիմում ուղղակի իրար ատում են Թուրք-ամերիկյան խմբերը 2007 թ-ից ի վեր 2․2 միլիոն դոլար են նվիրաբերել քաղաքական գործիչներին. Հարութ Սասունյան Ադրբեջանի իշխանությունները շանտաժի են ենթարկում ԱՄՆ-ին եւ սպառնում հրաժարվել ԵԱՀԿ ՄԽ ձեւաչափից Զարուհի Փոստանջյանը պահանջում է քրգործ հարուցել իր իրավունքները եւ ազատությունները սահմանափակող ոստիկանների նկատմամբ Անօդաչուների շոուի եւ մնացածի մասին Անահիտ Սիմոնյանը՝ Հայկոյի առողջական վիճակի մասին Իսրայելը մեղադրել է Իրանի նախագահին ստի եւ ցինիզմի մեջ Ապարանի եւ հարակից գյուղերի ասֆալտը կփռի Ալեն Սիմոնյանի եղբոր ղեկավարած ընկերությունը. hetq.am Պերմի բուհում հրաձգության հետեւանքով տուժածների թիվը հասել է 43-ի Քաղաքային տրանսպորտի թվաքանակը կրճատվել է «Նրանք բավականին երկար զրույց են ունեցել Հայաստանի, Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի մասին». Պետդեպ «Այն, ինչ տեղի ունեցավ երեկ Հանրապետության հրապարակում՝ ընդամենը զանգվածային հիպնոտիկ սեանս էր, որի նպատակը մոռացնելն էր»․ Հայկ Դեմոյան Փաշինյանը 7 միլիոն դոլարով գաղտնալսման համակարգ է գնել. «Հրապարակ» Հայաստանի դրոշը հանդիսավորությամբ բարձրացվել է Օտտավայում Ադրբեջանցիները պահանջել են իջեցնել Ամարասի վրա տեղադրված Արցախի դրոշը. «Հրապարակ» Ավստրալիայի հարավ-արեւելքում երկրաշարժի հետեւանքով մասամբ ավերվել է ավելի քան 45 շենք Ռումինիայում տղամարդը 30 տարի անհետանալուց հետո տուն է վերադարձել նույն հագուստով Հակակոռուպցիոն կոմիտեի ստեղծումից հետո ՀՔԾ-ում խառնաշփոթ է Գնում եմ ընտրության, քանի որ սկսածս գործը կիսատ թողնել չեմ կարող. Գորիսի համայնքապետը հայտարարություն է տարածել Forbes. Ռոնալդուն շրջանցել է Մեսիին ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստների ցուցակում Սյունիքի միջանցքի հարցը հիմա Թուրքիան լուծում է Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի հետ, հետո ճնշում կգործադրեն Հայաստանի վրա. պատմաբան Եկատերինբուրգի «Исеть» աշտարակը գունավորվել է հայոց եռագույնի գույներով Առողջապահության նախարարի պատվաստված մայրը վարակվել է կովիդով Հայտնի է Պուտին-Էրդողան հանդիպման օրը «Եթե նախկինում Հայաստանը Ռուսաստանին կապելու խնդիր կար, ապա հիմա՝ Գորիսը՝ Կապանին». Արմեն Մանվելյան Դավաճան սրիկաների հետ ամեն ինչ պարզ է Երբ վարչապետը հանդիպի Էրդողանի հետ, մենք ամեն ինչ կորցնելու ենք. այդ բանակցություններից ոչ մի շահ չենք ունենալու. Հարութ Սասունյան «Հանրապետության Հրապարակում տեղի է ունենում սրբապղծություն»․ Նարեկ Հախնազարյան Լուսային «գունագեղ» շոուն ապահովելու համար իշխանությունները դրոններ են պատվիրել ՌԴ-ից․ 10 րոպեն՝ 110.000 դոլար Ես չեմ գնալու բեմը կազմաքանդեմ… ես ասում եմ՝ պարում եք, նշանակում է մեր երեխեքի արյան վրա եք պարում «Նազա՛ր, ամո՛թ քեզ»․ որդեկորույս մայրերը Փաշինյանին թույլ չեն տվել մոտենալ իրենց զավակների շիրիմներին «Կ’անդրադառնա՞նք արդեօք, որ Թուրքիոյ երկարած ձեռքը սեղմելով մոռացութեան պիտի դատապարտուի մեր ժողովուրդի հողային պահանջն ու ցեղասպանութեան ճանաչումը․․․» Ես երթևեկում եմ Գորիս-Կապան ավոտճանապարհով, նորմալ է. Արտակ Դավթյան Կամաց-կամաց խոսում ես, որ չիմանա՞ն, որ դու էլ ես մասնակից Ղարաբաղի ծախմանը․ Եռաբլուրում կինը դիմեց Սասուն Միքայելյանին Հազարավոր հերոս տղերքի մարտիրոսման պայմաններում, դժվար է խոսել տոնի մասին. Վարդևանյան Սասուն Միքայելյանը շատ փոքր և աննշան անձ է, որին անդրադառնամ.Խաչատուր Սուքիասյանը պատասխանել է Սասուն Միքայելյանին Բաքվում հավաքվում են Ադրբեջանի, Թուրքիայի և Իրանի գլխավոր վերլուծաբանները․ Ներկա կլինի նաև Իրանի փոխարտգործնախարարը Եթե չկա խաղաղության պայմանագիր, սահմանազատման մասին խոսելը ժամանակավրեպ է. Սեյրան Օհանյան Երգիչ Հայկոն հոսպիտալացվել է. նրա վիճակը ծանր է գնահատվում Արմեն Գևորգյանը դատի է տվել Գռզոյին «Տունս թշնամին է օգտագործում. ի՞նչ տոն նշենք՝ նշելու հավես ու սիրտ չկա». Որոտանի բնակիչ Ռուսաստանցիները աջակցում են Ձեր կողմից իրականացվող երկրի առաջընթաց զարգացմանը. Արմեն Սարգսյանը շնորհավորել է Պուտինին Երբ անսահման սիրում ես քո գործը, ապա ոչ մի խոչընդոտ անհաղթահարելի չէ Ռուսաստանը ցավում է, որ Թուրքիան չի ճանաչել Ղրիմում Պետդումայի ընտրությունների արդյունքները Հայաստանը պայքարում է իր և իր ժողովրդի գոյատևման համար՝ ընդդեմ Ադրբեջանի և Թուրքիայի․Վալերի Բուայե Վաղվանից ջերմաստիճանը կնվազի Երեւանում, Ստեփանակերտում եւ Իջեւանում ՄԻԵԴ-ում «Հայկական ժամանակ»-ի գանգատը բավարարվել է «Հարգելի Նիկոլ Վովայի...». ՌԴ նախագահի շնորհավորական ուղերձը Բաքվից հայտարարում են՝ եթե Իրանը հանկարծ մի բանի անի, Պակիստանի բանակը ներխուժելու է Թեհրան. իրանագետ Արայիկ Հարությունյանն ու Լևոն Տեր-Պետրոսյանը քննարկվել են Արցախում տեղի ունեցող վերջին զարգացումներին առնչվող հարցեր Ինչո՞ւ չարժե սուրճ խմել առավոտյան Պուտին. Ռուսաստանի եւ Հայաստանի հարաբերությունների զարգացումը համապատասխանում է եղբայրական ժողովուրդների շահերին ԱՄՆ-ն հանձնառու է աջակցելու ԼՂ խնդրի քաղաքական կարգավորմանը. ԱՄՆ պետքարտուղար Այսօր մեր պետությունը կանգնած է բազմաթիվ մարտահրավերների առաջ. Գագիկ Ծառուկյան Երկու ամերիկացու մեղադրել են 2016 թվականին ռուսաստանցուց ստացված միջոցները Թրամփի շտաբին փոխանցելու մեջ Եկեք անկախությունը ոչ մի բանի հետ չհամեմատենք. Ինձ համար անկախությունն անսակարկելի է. Լեւոն Տեր-Պետրոսյան Շարունակելու ենք պայքարը թե ներքին, թե արտաքին ճակատների վրա. ՀՅԴ բյուրո Պահպանվում է երկկողմ հարաբերությունների զարգացման դինամիկան. Արմեն Սարգսյանին շնորհավորել է Սի Ծինփինը Այս գեղեցիկ երկիրն ու հրաշալի ժողովուրդը պայծառ ապագա ունեն. Նիդերլանդների դեսպանը հայերեն տեսաուղերձ է հղել Ճապոնիայի վարչապետը կայցելի ԱՄՆ քառյակի գագաթնաժողովին մասնակցության համար Ինչ-որ թուրք՝ իր անձնակազմով, ոտք է դնում է ու պղծում մեր երեխաների շիրիմները․ զոհվածի հարազատ Աբգարս 13-14 տարեկան էր, հանդիմանող տոնով հարցրեց՝ հայրիկ, ինչո՞ւ եք սպասել եւ 1991-ին անկախացել. Գեղամ Նազարյան Լա Լիգան շնորհավորել է Հայաստանի անկախության օրը Հանրային պարսավանքի արդյունքում «գունագեղ» տոնակատարության սցենարը փոխել են Պարտությունը և դա խորհրդանշող իշխանությունները չեն կարող ներշնչանքի և արարման աղբյուր լինել. Ռոբերտ Քոչարյան ԱՄՆ-ն կշարունակի միջոցներ գործադրել Ադրբեջանում պահվող հայ գերիների ազատ արձակման ուղղությամբ. Ջո Բայդեն Թանկ գնով ձեռք բերված անկախությունը համազգային միասնականությամբ պիտի պաշտպանենք ու պահպանենք․ Գարեգին Բ Բռնություն գործադրելով բերման են ենթարկել Զարուհի Փաստանջյանին Արցախյան վերջին պատերազմի «սցենարը» նախապես հայտնի՞ էր Լրագրողներին թույլ չեն տալիս տեղաշարժվել Եռաբլուրում Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի ինքորոշումը չի կարող արհամարհվել․ ԱՄՆ դեսպան «Որպեսզի ազգից նորից ժողովուրդ չդառնանք պետք է գիտակցենք մեր պետականության խորհուրդը». Հրանտ Բագրատյան Մեկնարկել են Մոսկվա-Գյումրի-Մոսկվա երթուղով չվերթերը Նազարբաևը շնորհավորել է Արմեն Սարգսյանին Հունաստանը բողոք է հայտնել Թուրքիային՝ իր տարածքային ջրերում ապօրինի ձկնորսության համար
Հարցում

Միլիարդներով ծրագրեր են «իրականացնում», բայց թղթի վրա

Տնտեսական ճգնաժամի ժամանակ, երբ գրեթե իսպառ դադարեցին ներդրումներ գալ Հայաստան, կառավարությունը փորձեց իրավիճակից դուրս գալ պետական-մասնավոր համագործակցության միջոցով։ Ամիսը մեկ կառավարությունում հավաքվում, քննարկում էին այդպիսի ծրագրերի իրականացման հնարավորություններն ու ընթացքը, խոսում էին ներդրումային ինչ-որ փաթեթների մասին, բայց արդյունքներ այդպես էլ չտեսանք։

Հիշո՞ւմ եք, որ հայտարարվեց Հայաստանում ավտոբուսների արտադրության ներդրումային ծրագիր իրականացնելու մասին։ Պետություն-մասնավոր համագործակցության շրջանակներում կառավարությունը նույնիսկ հաստատեց այդ ծրագիրը և գումար հատկացրեց։ Խոսքը հայ-կորեական ավտոբուսների արտադրության մասին է։

Ծրագրի հաստատումից հետո որոշ պաշտոնյաներ սկսեցին ոգևորությամբ խոսել, թե ուր որ է Հայաստանը սկսելու է ավտոբուսներ արտադրել, թեև խոսքն ընդամենը պահեստամասերը դրսից բերելու և Հայաստանում ավտոբուս հավաքելու մասին էր։ Բայց նույնիսկ դա էլ չկարողացան անել։ Այդ ծրագրի մասին վաղուց արդեն մոռացել են։ Հայտնի էլ չէ, այն կա՞, թե՞ չեղարկվել է։

Ներդրումային բազմամիլիարդ դոլարների հասնող ծրագրերի մասին առ ժամանակ կառավարությունում մոռացել էին։ Հիմա կրկին վերհիշել են ու փորձում են տպավորություն ստեղծել, թե ներդրողները գլուխ են ջարդում Հայաստանում ներդրումներ անելու համար։

Օրերս այդպիսի մի խորհրդակցություն տեղի ունեցավ կառավարությունում, որին մասնակցում էին պատասխանատու գերատեսչությունների ղեկավարները, ինչպես նաև ներդրումային ծրագրերն իրականացնող ընկերությունների ներկայացուցիչները: Խորհրդակցության ընթացքում քննարկվեցին Էկոնոմիկայի նախարարության Ներդրումների աջակցման կենտրոնի կողմից ուղեկցվող ներդրումային ծրագրերի իրականացման հետ կապված խնդիրները:

«Այսօրվա քննարկումն իրականացնում ենք հետևյալ նպատակով: Մենք կքննարկենք ներդրումային ծրագրերի իրականացման ճանապարհին առկա դժվարությունները: Ըստ էության, մի սեղանի շուրջ են հավաքված ներդրողները և այն մարմինների ներկայացուցիչները, որոնք առնչվում են նրանց խնդիրների հետ, պետք է լուծեն կամ չեն կարողանում լուծել այդ խնդիրները: Մեզ համար կարևոր է այս քննարկումների արդյունքում տեղեկանալ խնդիրների առաջացման պատճառների, դրանց օբյեկտիվության կամ սուբյեկտիվության մասին և փորձել հասկանալ, թե ինչո՞ւ կան այդ խնդիրները, որոնց մասին գործարարները բարձրաձայնում են»,-բացելով խորհրդակցությունը՝ հայտարարեց Նիկոլ Փաշինյանը։

Խորհրդակցությանը ներկայացվեցին այն ներդրումային ծրագրերը, որոնք նախատեսվում է իրականացնել։ Ծրագրերից մեկը վերաբերում էր Երևանի Ազատության պողոտայի սկզբնամասում նոր բազմաֆունկցիոնալ համալիրի կառուցմանը, մյուսը՝ Արարատի մարզի համայնքներից մեկում զբոսաշրջային-մշակութային համալիրի կառուցմանը, երրորդը՝ Երևանի մանկական երկաթուղու այգու արդիականացմանը և այլն։

Խոսքը տասնյակ, նույնիսկ հարյուրավոր միլիոնանոց ծրագրերի մասին էր։ Բայց այդպես էլ ոչինչ չասվեց, թե երբ կարող են սկսվել այդ ծրագրերը։ Ինչպես միշտ, ծրագրերը կան, իսկ իրականացման ժամկետները՝ ոչ։

Կասկած չկա, որ դրանք կամ առնվազն դրանց մեծ մասն արժանանալու են այն նույն ծրագրերի ճակատագրին, որոնք վերջին տարիներին «իրականացվում են», բայց միայն թղթի վրա։ Այդպես էլ չհասկացան, որ խնդիրը ոչ թե ներդրումների կամ ներդրումային ծրագրերի, այլ ներդրումային միջավայրի մեջ է։ Անկախ նրանից, թե ինչ կասի ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը մեր երկրի ներդրումային միջավայրի վերաբերյալ, այն՝ առկա բազմաթիվ ռիսկերով, անհամատեղելի է ներդրումների հետ։

Հիշեցնենք, որ ըստ Միացյալ Նահանգների Պետքարտուղարության, վերջին մի քանի տարիներին, բիզնես միջավայրը և ներդրումային մթնոլորտը գնահատող միջազգային ցուցիչներով, Հայաստանը լավ արդյունքներ է գրանցել։

Եթե այդպես է, ո՞ւր են ներդրումները։

Պաշտոնական ցուցանիշներն են վկայում, որ մեր երկրում ներդրումներ չեն կատարվում կամ շատ քիչ են։ Ներդրումների վերաբերյալ խոսակցությունները հիմնականում խոսակցություններից այն կողմ չեն անցնում։

Վերջին շրջանում ներդրումային միջավայրի խնդիրներն ավելի են սրվել՝ կապված տարածաշրջանում և մեր սահմաններին պահպանվող բարձր լարվածության հետ։

Այսպիսի պայմաններում մանր-մունր ներդրումներ գուցե կլինեն, բայց խոշոր ներդրումներից հույս չպետք է ունենալ։ Առավել ևս, որ պետությունը, ի դեմս իշխանությունների, չունի վստահություն մասնավոր ներդրողների շրջանում։ Չի գործում ներդրումների պաշտպանության ինստիտուտը։ Կառավարությունը երկար-բարակ կարող է քննարկել ներդրումային ծրագրեր, բայց դրանք կարող են իրականանալ այն ժամանակ, երբ կլուծվեն անվտանգության, ինչպես նաև ներդրողների իրավունքների պատշաճ պաշտպանության ու վստահության վերականգնման հետ կապված խնդիրները։

Վստահությունը ներդրողների մոտ խոսքերով չի լինում։ Անհրաժեշտ են հստակ իրավական մեխանիզմներ։ Այդ մեխանիզմները գուցե կան, բայց թույլ են կամ չեն գործում։ Դրա համար էլ հաճախակի ենք սկսել արտաքին դատական ատյաններում առնչվել ներդրողների հետ։

Ներդրումներ ակնկալելուց առաջ, նախ պետք է մտածել խոչընդոտները վերացնելու մասին։ Թեև դա երբեմն անհնարին է թվում մի իշխանության պարագայում, որը կարող է իրեն թույլ տալ ցանկացած կամայականություն ցանկացած ներդրողի նկատմամբ։

Սա լուրջ ռիսկ է ներդրողի համար ու մեծապես հարվածում է մեր երկրի ներդրումային մթնոլորտին։ Նույնիսկ այն, որ Եվրամիությունը պատրաստվում է սկզբում՝ 1,6 միլիարդի, հետո՝ ևս 1 մլրդ դոլարի ներդրումներ իրականացնել մեր տնտեսության մեջ, չեն կարող հիմք դառնալ մասնավոր ներդրողների համար, որ վաղը չեն բախվելու կամայականությունների հետ։

Ներդրումները երբեք օդից չեն ընկնում, ինչպես ժամանակին պատկերացնում էին այս իշխանությունները։ Կյանքը նրանց փաստի առաջ կանգնեցրեց, բայց նույնիսկ դա դաս չեղավ։

Հիմա ինչքան էլ փորձ արվի անհատական մոտեցումներով լուծել որոշ ներդրումային ծրագրերի հետ կապված խնդիրները, դրանից իրավիճակը շատ չի փոխվի։ Բազմաթիվ օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ պատճառներով՝ էապես մեծացել են մեր երկրի ներդրումային ռիսկերը։ Որքան շատ են այդ ռիսկերը, այնքան բարձրանում է ներդրումների գինը, իսկ ներդրողներն ավելի զգուշավոր են դառնում։

ՀԱԿՈԲ ՔՈՉԱՐՅԱՆ

168.am

Հետևեք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan