ՀՀ նախագահը պետք է շատ արագ դիմի ՍԴ՝ հակասահմանադրական գործընթացը կանխելու համար․ Գոռ Հովհաննիսյան

Ամեն ինչ արվել է հակասահմանադրական եղանակով, ոչ միայն սահմանադրական փոփոխությունների նախագծի բովանդակությունն է հակասահմանադրական, այլեւ դրա ձեւական կողմը, ընդունման բնույթն ու պայմանները։ Այս մասին այսօր` հունիսի 23-ին, խոսելով ԱԺ-ում Սահմանադրության փոփոխության մասին PARA TV-իի հետ զրույցում ասել է սահմանադրագետ Գոռ Հովհաննիսյանը։

«Այստեղ կարելի է հարց առաջ քաշել՝ որքանով է կաշկանդում հակաիրավական ու հակասահմանադրական ակտը որեւէ մեկին կամ իրավունքներ ու պարտականություններ ստեղծում որեւէ մեկի համար։ Իմ կարծիքով՝ նման ճչացող հակասահմանադրականության պայմաններում կարելի է այդ ամենը կասկածի տակ դնել եւ ձեւացնել, թե մենք ոչինչ չենք տեսնում եւ համակերպվում են, որ օրենք է ընդունվել կամ որ դա ընդհանրապես օրենք է։ Սա շատ վիճելի հարց է եւ ես միանշանակ պատասխան չունեմ․ մի կողմից խորհրդարանական մեծամասնությունն ընդունել է իրավական ակտ, բայց մյուս կողմից սահմանադրական կարգը պահանջում է, որ իշխող մեծամասնությունն իր լիազորությունները պետք է իրականացնի թույլատրելի շրջանակում եւ չպետք է վերազանցի դրանք եւ ընդունի ակնհայտ հակասահմանադրական իրավական ակտ։ Հետեւաբար, սա շատ զգայուն հարց է եւ ես միանշանակ պատասխան չունեմ», ասել է սահմանադրագետը։

Գոռ Հովհաննիսյանը կարծում է, որ այդ օրենքն ուժի մեջ կարող է մտնել միայն նախագահի ստորագրելուց հետո․

«Սահմանադրության 129-րդ հոդվածի առաջին մասն ասում է, որ ԱԺ ընդունած օրենքները պետք է ստորագրի նախագահը։ Օրենքով սահմանադրություն փոխել հնարավոր չէ։ Բայց օրենք է նաեւ սահմանադրական փոփոխությունը։ Այստեղ վեճ կա։ Նախագահը պետք է պնդի եւ պահանջի, որ ինքն այդ իրավունքն ունի եւ այդ վեճը պետք է լուծի ՍԴ-ն, նա պետք է պնդի, որ ԱԺ-ն խախտել է իր իրավունքները։ Եթե ՍԴ-ն մերժի նախագահին, օրենքը կմտնի ուժի մեջ, եթե հավանություն տա՝ այդ օրենքն ուժի մեջ մտնել չի կարող», ասել է նա։

Ըստ Գոռ Հովհաննիսյանի՝ Մայր օրենքն ասում է, որ ԱԺ 1/5-րդը կարող է դիմել օրենքների սահմանադրականությունը ստուգելու կամ էլ ներպետական վեճերի հարցով։ Բայց սրանցից ոչ մեկը չի բավարարում ընդդիմադիր ուժերի դիմելու համար, բայց նրանք կարող են դիմել սահմանադրական մարմինների միջեւ վեճերի վարույթ հարուցելու հարցով։ Այդ վարույթում խորհրդարանական փոքրամասնությունը կարող է դիմել ոչ միայն իր իրավունքները պաշտպանելու, այլեւ ամբողջ խորհրդարանի իրավունքները պաշտպանելու հարցով։ Պետք է ապացուցի, թե որ իրավունքն է խախտվել այդ օրենքով։ Տեսեք՝ երեկ խորհրդարանական մեծամասնությունը խախտել է ԱԺ-ի իրավունքը՝ դիմել ՍԴ։ Այս իրավունքի խախտումը ՍԴ-ում կարող է վիճարկել ԱԺ փոքրամասնությունը։ Փոքր-ինչ զավետական է ստացվում, որ խորհրդարանը խորհրդարանի իրավունքն է պաշպանելու։ Եթե չդիմեն՝ ապա կստացվի, որ դատարկ խոսում են եւ ցանկություն չունեն կանխել հակասահմանադրական ընթացքը», ասել է նա սահմանադրագետը։

Նա հույս է հայտնել, որ ԱԺ փոքրամասնությունը մի կողմից, ՀՀ նախագահը մյուս կողմից, շատ արագ կդիմեն ՍԴ՝ երկրում կանխելու հակասահմանադրական գործընթացը․

«Եթե չանեն, ուրեմն լավ էլ համամիտ են մեծամասնության հետ»։

ԱԺ պատգամավորներից մեկի դիտարկումը, թե այդ փոփոխությունը ժողովրդի կամքով է, Գոռ Հովհաննիսյանը համարում է հակագիտական․

«Ժողովրդի իրավունքը սահմանափակված է Սահմանադրության անփոփոխելի նորմերով։ Ժողովուրդը չի կարող անել փոփոխություններ, որոնք հակասում են Մայր օրենքի անփոփոխելի դրույթներին»։