Թուրքիայում հայտնաբերել են գիտությանը նախկինում անհայտ հին լեզվի ապացույցներ
Հեթական կայսրության հին մայրաքաղաք Հաթթուսայում (ժամանակակից Թուրքիա) պեղումներ կատարող գիտնականները հայտնաբերել են ժամանակակից գիտությանը նախկինում անհայտ լեզվով գրված տեքստի մի հատված, հաղորդում է Popular Mechanics-ը։
Այս հայտնագործությունը հնարավոր է դարձել պեղումների վայրում հայտնաբերված կավե տախտակների ուսումնասիրության շնորհիվ, որտեղ տարիներ շարունակ հայտնաբերվել են սեպագիր արձանագրություններ, ծիսական տեքստեր և փաստաթղթեր։
Հնագետները այդ վայրում հայտնաբերել են տասնյակ հազարավոր տախտակներ, որոնց մեծ մասը պարունակում է խեթերենով գրված տեքստեր, որը հայտնի ամենահին հնդեվրոպական լեզուն է։ Այլ լեզուներով փաստաթղթեր, ինչպիսիք են լուվիերենը, պալայականը և խաթականը, նույնպես գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում՝ ցույց տալով տարածաշրջանի լեզվական բազմազանությունը։
Նոր հայտնագործությունը վերաբերում է ծիսական տեքստում պարունակվող անհայտ լեզվով գրված տեքստի մի հատվածի հայտնաբերմանը։ Չնայած այս բեկորը դեռևս լիովին չի վերծանվել, և դրա բովանդակությունը մնում է առեղծված, լեզվաբանները որոշել են, որ այն պատկանում է հնդեվրոպական լեզուների անատոլիական ճյուղին՝ նույն մեծ ընտանիքին, որը ներառում է խեթերենը, լուվիերենը և տարածաշրջանի այլ հին լեզուները։
Մասնագետների կարծիքով, նման տեքստերը կարող են հայտնվել Հաթթուսայում, քանի որ խեթերը հաճախ գրանցում էին կրոնական ծեսեր և աղոթքներ «օտար» կամ օտար լեզուներով, հնարավոր է՝ արտացոլելով ազգակից ժողովուրդների կամ վասալ տարածքների սովորույթները։ Սա այս հայտնագործությունը դարձնում է ոչ միայն լեզվական հազվագյուտություն, այլև արժեքավոր աղբյուր՝ հին Անատոլիայի մշակութային և ազգամշակութային կապերը հասկանալու համար։
Կալազմայի գտնվելու վայրը, որտեղից, ըստ երևույթին, ծագում է այս լեզուն, մոտ է նախկին խեթական կայսրության հյուսիսարևմտյան եզրին։ Հայտնաբերված բեկորները ենթադրում են, որ այս տարածքը բազմալեզու տարածք էր, և որ տեղական խմբերը, հնարավոր է, խոսել են իրենց լեզուներով՝ պաշտոնական խեթական լեզվի հետ մեկտեղ։
Մինչ օրս այս լեզվի միայն մեկ հատված է հայտնի, սակայն գիտնականները հույս ունեն, որ այլ սալիկների հետագա պեղումներն ու վերլուծությունները կապահովեն ավելի շատ տվյալներ և, հնարավոր է, կվերականգնեն այս հին լեզվի կառուցվածքն ու բառապաշարը՝ զգալիորեն ընդլայնելով մեր պատկերացումները ուշ բրոնզի դարի լեզվական բազմազանության մասին։
Տպավորիչ «արյունոտ Լուսին». 2026 թվականի մարտի 3-ին սպասվում է Լուսնի լիակատար խավարում
Ովքե՞ր եք դուք. Սպերցյանը պատմել է տրանսֆերային պատուհանի վերջին օրվա տարօրինակ զանգի մասին
Շիրակի մարզի քրեական ոստիկանները թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառության դեպքեր են բացահայտել
Իրանական լրատվամիջոցները հայտնում են Մահմուդ Ահմադինեժադի մահվան մասին
Ծովազարդի դպրոցում 14-ամյա տղան հարվածել է համադասարանցու դեմքին՝ կոտրելով քիթը
Ինչպիսի եղանակ կդիտվի առաջիկա օրերին
Եղանակը հանրապետության տարածքում եւ Երեւանում առաջիկա օրերին
Սոչիի նկատմամբ ռուս զբոսաշրջիկների պահանջարկը նվազել է
Չորս ոստիկան ազատվել է աշխատանքից (տեսանյութ)
Բարսելոնայում խոսել են Հալանդին ձեռք բերելու պատրաստակամության մասին