Գիտնականները Գվատեմալայում մայաների քաղաքակրթության բացառիկ ձեռքբերումների վկայություններ են հայտնաբերել

Ancient Mesoamerica ամսագրում հրապարակված նոր հետազոտության մեջ տեխասյան համալսարանների գիտնականներն օգտագործել են LiDAR-ը կամ լազերային պատկերավորումը՝ մայաների բնակավայրերի պատմության մասին ավելի շատ պատկերացում կազմելու համար:

Նորագույն տեխնոլոգիաների օգնությամբ հետազոտողներն ուսումնասիրել են հյուսիսային Գվատեմալայում Միրադոր Կալակմուլի կարստային ավազանը: Նրանք հայտնաբերել են ավելի քան 1000 բնակավայրեր, որոնք զբաղեցնում են մոտ 650 քառակուսի մղոն տարածք: Գիտնականները նույնիսկ հայտնաբերել են ջրանցքներ եւ ջրամբարներ, որոնք կառուցվել են մայաների քաղաքակրթության կողմից միջին եւ ուշ նախադասական ժամանակաշրջանում՝ մոտավորապես մ.թ.ա 1000-ից մինչեւ մ.թ. 150 թվականը:

Նախադասական ժամանակաշրջանի մայաների օբյեկտների համակենտրոնացումը՝ կապված պատճառահետեւանքային ուղիներով, կազմում է «ենթադրյալ սոցիալական, քաղաքական եւ տնտեսական փոխազդեցությունների ցանց», ասվում է հետազոտության մեջ.

«Մոնումենտալ ճարտարապետությունը, հետեւողական ճարտարապետական ձեւաչափերը, օբյեկտների կոնկրետ սահմանները, ջրի կառավարման/հավաքման կառույցները եւ 177 կիլոմետր վերգետնյա ուղիները վկայում են աշխատանքային ներդրումների մասին, որոնք մարտահրավեր են նետում այլ վայրերի կազմակերպչական կարողություններին եւ պոտենցիալ կերպով արտացոլում են նախադասական ժամանակաշրջանի կառավարման ռազմավարությունները»,- նշում են գիտնականները:

Բնակավայրերի բաշխումը, ճարտարապետական հաջորդականությունը, ժամանակագրական արդիականությունը եւ օբյեկտների ծավալային բնութագրերը վկայում են որոշակի աշխարհագրական տարածաշրջանում վաղ կենտրոնացված վարչական եւ սոցիալ-տնտեսական ռազմավարությունների մասին, ասվում է հետազոտության մեջ։