Այսօր՝ 04 օգոստոսի 2020թ., 00:00
Կկասեցվի Սևանի «Սպիտակ Շորժա» հանգստի գոտու գործունեությունը. Ռոմանոս Պետրոսյան Մինչև հիմա նրանց դատի չեմ տվել զբաղվածության պատճառով, բայց այլևս չեմ հարգելու և չեմ հանդուրժելու․ Լիլիթ Մկրտչյան Արսեն Թորոսյանը սորոսական ընկերոջը Նորքի ինֆեկցիոնի տնօրեն է նշանակում Չինական հարթակն անդրադարձել է Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցին Արայիկ Հարությունյան ինչո՞ւ ես լռում Լոռու մարզպետն ընդդեմ Լոռու մարզկենտրոնի քաղաքապետի. մարտեր առանց կանոնների Աննա Վարդապետյանի եւ Ռուստամ Բադասյանի հարաբերությունները լարվել են Ռեփերը, որի մարմինը մասնատել էր կինը, ծրագրում էր հեռանալ սիրուհու մոտ ԶԼՄ-ները հայտնել են պատվավոր Պապ Բենեդիկտոս XVI ծանր հիվանդության մասին Միայն Լենա Նազարյանի՝ Տոկիոյի ավիատոմսի արժեքը բյուջեի վրա նստել է 1,2 մլն դրամ Սպասվում էր, որ հեղափոխությունից հետո պետք է այդ մոտեցումները փոխվեն․ Զարուհի Հովհաննիսյան Ռուսաստանի ադրբեջանցիները սպառնալիքներ են ստացել հայերի վրա հարձակվելուց հրաժարվելու համար Փաշինյանի երեք հենակաստիլները Նաղդալյանի սպանության պատվեր իջեցնելու հարցից առա՞ջ գնացիք խաչը համբուրելու, թե՞ հետո. Շիրինյանը՝ Արամ Սարգսյանին Պատմաբանները ահազանգում են՝ Հայոց պատմության դասագրքերի չափորոշիչների մշակման հետևում կասկածելի թիմ է կանգնած Միլլա Յովովիչը ցուցադրել է իր վեց ամսական երեխային Հայկ Մարությանի սիրտը «Ռաֆաելլո» եւ «Բելոչկա» է նախընտրում. քաղաքապետարանը 30 կգ շոկոլադ եւ 40 կգ էլ «պոպոք-պնդուկ» է գնել Օրը ցերեկով այլասերվածություն Օպերայի բակում՝ խոտերի մեջ (տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանը սրիկայաբար ստում է․ գնդապետ Սայաթ Շիրինյան Հիշողության թարմացում. Հայկ Մարությանը Մաշտոցի պուրակի կառուցապատման մասին՝ մինչ քաղաքապետ դառնալը (տեսանյութ) Այսօր մենք ունենք առողջապահության նախարար, ով և՛ աթեիստ է, և՛ հայ ազգին չի սիրում, և՛ փողամոլ է. Ներսիսյան ՍԴ դատավորի թեկնածուն իր գործունեությունը սկսում է ընտրակեղծիքով Այս ապիկար իշխանությունը հիշվելու է որպես ավերող, քանդող ու ոչնչացնող Թութակով փոխնախարարից մինչեւ փիսիկներով խորհրդական Վահե Նիկոյանին դատարանը չի կալանավորել Ֆրանսիայի դատախազությունը խնդրում է վերաբացել Ժերար Դեպարդիոյի դեմ սեքսուալ բռնության հետ կապված գործը Կառավարությունը վաճառքի է հանել պետսեփականության շենքեր Սմբատ Գոգյանը հայտարարություն է տարածել Ադրբեջանում սելավները քշել-տարել են բեռնատար մեքենաները Թուրքիայի և Հայաստանի պատմության չափորոշիչները փոխելու մասին գրքի 13 հեղինակներից 7-ն են հայ, որոնցից միայն 2-ն են պատմաբան (տեսանյութ) Հայ-թուրքական հաշտեցման դասագրքերի հեղինակների մի մասը առարկայական չափորոշիչների հեղինակներն են. Էդգար Հովհաննիսյան (տեսանյութ) «Իմ նախատատը կթքեր նրա աչքերի մեջ». Մարգարիտա Սիմոնյանը` Նիկոլ Փաշինյանի մասին Երկու տարի առաջ բոլոր պոտենցիալ «չիպ»-ի «մատերիալները» արդեն չիպավորվել են․․․ «Խորհուրդ կտայի չստանձնել Թուրքիայի փաստաբանի դերը և ասել, որ այն չի հարձակվի Հայաստանի վրա». Էդուարդ Շարմազանովը՝ իշխանություններին Խայտառակություն է, երբ ոստիկանը՝ հաղթանդամ տղամարդը, երիտասարդ կանանց ձեռնաշղթաներով բերման է ենթարկում ոստիկանության բաժին Մեր պահանջները իրենց այս հանդիպման հետ ոչ մի կապ չունեն, պահանջում ենք վերացնել արտակարգ դրությունը Քաղաքական հետապնդումը պոզով ու պոչով կենդանի չէ Նարեկ Սարգսյանը ցանկանում է հետազոտությունն անցնել «Նաիրի» ԲԿ-ում Արդյո՞ք Հանրապետության նախագահի կողմից օրենքի չստորագրումն ունի իրավական հետևանքներ.պարզաբանում է սահմանադրագետը Հեռացնում են Մաշտոցի պուրակի սրճարանի տարածքում կտրած ծառի արմատները «Forbes»-ը հրապարակել է ռուսական էստրադայի ամենահարուստ աստղերի ցանկը Գագիկ Ծառուկյանը հանդիպել է երաժիշտ-կատարողներին Պարո՛ն Մարության, Մեսչյան, էլ ուժ չունենք պայքարելու, ուստի օգտվեք առիթից ու վերացրեք Երևանի վերջին ամենասիրուն պատառները 17.6 մլն դրամի տուգանք «Ալեքս էնդ հոլդինգի» եւ «Սիթիի» ՍՊԸ-ների նկատմամբ՝ գերիշխող դիրքի չարաշահման համար Վրաստանում մեկ օրում երկու հոգի վարակվել է կորոնավիրուսով Ռուսաստանում կորոնավիրուսով վարակման 5394 նոր դեպք է հայտնաբերվել Ընդդիմադիր. Թուրքիային զսպող հիմնական երաշխավորները ռուսական 102-րդ ռազմաբազան եւ ՀԱՊԿ-ն են Ո՞վ կնվաճի Չեմպիոնների լիգայի գավաթը (հարցում) «Մարտնչող անաստվածների միության» անդամ նախարարները ՀՀ ներկայիս իշխանությունների քաղաքականությունը հայագիտության նկատմամբ ապազգային է Սպառված պետականության վերջին կայարանը 70 տոկոսը դժգոհ է Փաշինյանի վարած քաղաքականությունից Տաթևիկ Ռևազյանը պատմում է երեխային կրծքով կերակրելու իր փորձի մասին Եկեք ամեն ինչ տանք մրցաշրջանի վերջին մարտահրավերին.Հենրիխ Մխիթարյան Ինչպես է իմունային համակարգն արձագանքում կորոնավիրուսին Բելառուսում՝ Ռուսաստանի հետ սահմանի մոտակայքում, զրահապատ ռազմական մեքենաների շարասյուն է նկատվել. (տեսանյութ) Ո՞վ է իրավունք տվել սեփական սեռի հարցում չկողմնորոշված ինչ-որ մարդկանց գալ և քարոզներ կարդալ հայ հասարակությունում ընտանիքի ճիշտ մոդելի մասին Քծնանք, անվստահություն, ներքին վախեր Կորոնավիրուսի 52 նոր դեպք Հայաստանում Ֆինլանդիայի վարչապետն ամուսնացել է ֆուտբոլիստի հետ «Գյումրին այսօր էլի Վենետիկ է դառել». քաղաքն ուժեղ անձրեւից հետո (տեսանյութ) Վրաստանի նախկին վարչապետի որդին մեղադրվում է նախկին պատգամավորի թոռան վրա հարձակում գործելու մեջ Գործող իշխանությունը հոգու խորքում խորը հիասթափություն է ապրում. բաց նամակ Զարեհ Սինանյանին Պարոն քաղաքապետ, սիրո'ւն չի, հե'չ սիրուն չի, մանավանդ հեղափոխությունից հետո «Մեդիա պաշտպան» նախաձեռնությունը կոչ է անում դադարեցնել խոսքի ազատության դեմ նման ճնշումները և չպիտակավորել լրատվականներին Ի՞նչ է պետք է անել որովայնի ճողվածքների դեպքում Սամվել Ալեքսանյանը վոլեյբոլ է խաղում Սեւանում (տեսանյութ) Հասկացա, որ ոչ մի ամփոփման, ֆորմալ տեքստերի ու վիճակագրական տվյալների ներկայացման կարիքը բնավ չկա. Ռոմանոս Պետրոսյան Բորիս Նեմցովի 18-ամյա դուստրն ամուսնացել է հայի հետ Հերթական խայտառակությունը. Նորքի այգիները վաճառքի է հանվել Դեբետ գետի ջրերին են խառնվում հին, լքված հանքերի և պոչամբարների թափոնները Տորոնտոյում միջադեպ է տեղի ունեցել հայերի եւ ադրբեջանցիների միջեւ. Կանադայում ՀՀ դեսպանություն 1 մլն ԱՄՆ դոլարանոց ծրագիրն այլ ԲԿ-ից անցավ 100%-ով Առողջապահության նախարարության ենթակայության տակ գտնվող կենտրոնին Կարելի՞ է արդյոք ֆեյսբուքյան գրառումները համարել պաշտոնական տեղեկատվություն Կողմնորոշվե՛ք, պարո՛ն վարչապետ, կա՛մ բացեք, կա՛մ փակեք Ամուլսարը... Կորոնավիրուսի պատճառով սահմանված կարանտինի դեմ բողոքի ակցիա Նիդեռլանդներում (լուսանկարներ) Միակ «մարտական» գործողությունը, որ Փաշինյանը կարող էր համակարգել և ղեկավարել, «Ձյունիկ»-ի շենքի պայթեցումն է Սորոսականները կանանց իրավունքների պաշտպանության անվան տակ զգալիորեն թուլացրել են կանանց դերն ու նշանակությունը՝ Ռամոսը Ռեալի հետ կմեկնի Սիթիի հետ խաղին՝ չնայած որակազրկմանը Իշխանությունները վախենում են խաղաղ հավաքներից, քանի որ այդպիսի հավաքներով են եկել իշխանության. Լարիսա Ալավերդյան
Հարցում

Չզիջել փողոցը քաոսին

Հարցը, թե ինչպիսին են լինելու առաջիկա զարգացումները Հայաստանում, բոլոր քաղաքական, հանրային շրջանակների ու նաև պետական համակարգի օրվա թեման է։ Սա բնական է, որովհետև փոփոխությունների անհրաժեշտության շունչն ամենուր է, բայց այն չունի որակի և ծավալի բնորոշիչներ։

Իրականությանը հնարավորինս մոտ պատասխանները ստանալու համար նախևառաջ պետք է հասկանալ տրամաբանությունը։ Իսկ այն հետևյալն է. եթե բացառում ենք «սև կարապի» գործոնը, ապա Հայաստանում փոփոխությունների տրամաբանությունը լինելու է նույնը, ինչ՝ բոլոր այն երկրներում որտեղ տապալվել է համաճարակի դեմ պայքարը։ Օրինակ՝ Շվեդիա, ԱՄՆ, Բրազիլիա, Իսրայել, Իտալիա, Իսպանիա, Սերբիա և այլն։ Բոլոր թվարկված երկրներում, ներառյալ՝ Հայաստանը, հասարակությունները պահանջում են հաշվետվություն՝ ինչու տապալվեց հիվանդության դեմ պայքարը, անց են կացվում հետաքննություններ, մարդիկ պատասխաններ են պահանջում՝ ով է մեղավոր այդքան տառապանքների և այդքան մեծ թվով մահերի համար։ Բոլոր վերը թվարկված երկրներում արձանագրվում է իշխանության վարկանիշի նկատելի անկում։

Պարզ ասած՝ այդ երկրներում իշխանությունները կորցնում են փողոցը։ Զարգացած ժողովրդավարությամբ երկրներում դա վարկանիշի կորուստն է, որը բերելու կա՛մ պարտության առաջիկա ընտրություններում (եթե դրանք մոտ ժամկետներում են), կա՛մ հրաժարականների, իսկ որոշ դեպքերում՝ նաև քրեական պատասխանատվության։

Անկախ բոլոր առանձնահատկություններից՝ Հայաստանում տրամաբանությունը նույնն է՝ հասարակությունը պահանջելու է պատասխան՝ ինչո՞ւ տապալվեց համաճարակի դեմ պայքարը, և ո՞վ է մահերի համար պատասխան տալու։ Իշխանությունն իրեն ձևակերպել է որպես ժողովրդի հիվանդության և մահերի վիճակագիր։ Նման բաներն անհետևանք չեն մնում։ Շատ կարճ ժամանակ հետո ձևակերպվելու է զանգվածային դժգոհությունների մյուս ուղղությունը՝ գործազրկություն, փակվող, սնանկացող բիզնեսներ, ապրելու տարրական խնդիր։

Իշխանությունը փողոցում է, բայց «փողոց չկա»

Հայաստանում իշխանությունը նկատելիորեն կորցնում է իր վարկանիշը։ Այդ պրոցեսն ընթացքի մեջ է, թափ է հավաքում։ Դրա ամենավառ ապացույցը «Գելափի» կողմից օրեր առաջ հրապարակված՝ Փաշինյանի 85 տոկոսանոց վարկանիշն էր։ Միայն վարկանիշային խուճապը կարող է իշխանությանը ստիպել՝ օգտվել չեռնենկոյական հարցման ժանրից՝ մի ժանր, որ իրեն մինչև վերջին բջիջը սպառել էր նախորդ տասը տարիների ընթացքում։

Ինչ է ստացվում. առջևում համապետական ընտրություններ չկան (իսկ մեր պետության փորձը ցույց է տալիս, որ Հայաստանում հրաժարական տալիս են միայն վերջին վայրկյանին), և իշխանությունները, նույնիսկ ամենացածր վարկանիշի դեպքում, կարող են իներցիայով երկար պահել դեռ ղեկը։ Առաջին հայացքից փակուղի թվացող իրավիճակն էլ հենց հուշում է հետագա ընթացքը՝ փողոցային խաղաղ զանգվածային ակցիաներ։ Սա հասկանում են բոլորը. ավելին, սրան սպասում են բոլորը։ Այս պահին փողոցային բալանսն այսպիսին է. իշխանությունը չունի այլևս այն փողոցը, որով կկարողանար պահել իշխանություն, իսկ ընդդիմությունը չունի այն փողոցը, որով կկարողանա այս պահին վերցնել իշխանություն։

Արտակարգ դրություն՝ օրենքով և հոգեբանորեն

Արտակարգ դրությունը շատ կարևոր ժամանակահատված է. այն բոլորին տալիս է կարևոր որոշումների համար անհրաժեշտ հարաբերական անդորր։ Աճող սոցիալական լարվածությունն անխուսափելի է դարձնելու քաղաքական լարվածությունը։ Դրա դեմն առնելն իրատեսական չէ, բայց այն տրամաբանական և քաղաքակրթական սահմաններում պահելը և պետության կայունությունը չվտանգելը իրական խնդիր է, որը պետք է հուզի բոլոր գիտակից շրջանակներին։

Զավեշտ է, բայց ամենավտանգավոր, ամենաանցանկալի սցենարի՝ ռադիկալ փողոցի «հրահրողը» այսօր գործող իշխանությունն է՝ իր անգործությամբ և իր վտանգավոր քայլերով։ Զավեշտ է նրանով, որ ռադիկալ փողոցը իշխանության ամենաանցանկալի և ամենավտանգավոր սցենարն է, որից բոլոր իշխանությունները բոլոր երկրներում ձգտում են խուսափել, իսկ Հայաստանում իշխանության քայլերը տանում են դրան.

• Պետական համակարգը չի աշխատում։ Այն ինքնահոսի մեջ է՝ անծրագիր, աննպատակ։ Հետևաբար՝ խնդիրների ծավալները և տեսակները միայն ավելանում են։

• Իշխանությունը բոլորին, ում հնարավոր էր, լարել է իր դեմ՝ խորհրդարանական ընդդիմությանը, եկեղեցուն, քաղաքացիական հասարակությանը, նախկին համախոհներին, հանրության գիտակից շերտին, հիվանդներին, առողջներին, գործարարներին, գործազուրկներին...

• Աջուձախ քրեական գործերի հարուցում, ագրեսիվ - մեղադրական հռետորաբանություն մրցակիցների հանդեպ, ռեպրեսիվ մեքենայի անխնա օգտագործում, որն արդեն վերջին ճիգերով է աշխատում։

• Իշխանությունը խուճապի մեջ նոր անթույլատրելի սահման է անցնում՝ ընդդիմախոսներին գաղտնալսելու, անձնական կյանքին վերաբերող ձայնագրությունների և այլ փաստերի հրապարակում։ Իշխանությունը չի պատկերացնում, թե ինչ ահռելի հակառակ ռեակցիա է ստանալու։ Ի դեպ, եթե իշխանության մեջ կան մարդիկ, ովքեր հասկանում են սրա անթույլատրելիությունը, բայց քաղաքական թրաֆիկինգի շրջանակներում լռելու են, ուրեմն հավասարաչափ կիսում են պատասխանատվությունը։

• Սեփական թիմերի և խորհրդարանական խմբակցության գռեհիկ շահագործում, ինքնուրույնության աստիճանի զրոյացում, միասնական խունտայի հոգեբանության ստեղծում։

Այս քայլերը իշխանության «լավ օրից» չեն։ Բայց սրանք բնորոշ են ֆինիշային իշխանություններին և վերջնահաշվարկում արագացնում են փոփոխությունները։ Այլ հարց է, որ կարող են հանգեցնել վտանգավոր տարբերակների։

Արտակարգ դրությունը իշխանության համար իսկապես շատ կարևոր ժամանակահատված է։ Այն հավերժ չէ, կարճ փուլ է, բայց՝ շատ կարևոր։ Այդ փուլն իշխանությունը պետք է օգտագործի՝ որոշակի վերանայումների, հարաբերությունների հարթեցման, կիսայրված կամուրջների վերականգնման, որոշակի հումանիտար միջանցքների ձևավորման համար։

Արտակարգ դրությունը շատ կարևոր ժամանակահատված է նաև ոչ իշխանական ուժերի և գործիչների համար, որովհետև նույն մեծ խնդիրը դրված է նաև նրանց առջև՝ առաջիկայում թույլ չտալ փողոցի ռադիկալիզացիա։ Սա բոլորի, առաջին հերթին՝ պետության համար լինելու է կործանարար։ Հակաիշխանական փողոցը պետք է լինի խաղաղ, ծրագրային և առանց վրեժի։

Իշխանության համար շատ դժվար է պարտվել կամ խաղաղ հեռանալ, եթե այն չունի մրցակից։ Ոչ իշխանական շրջանակներն այս փուլում պետք է շատ համակարգված աշխատեն՝ իշխանությանն իրական մրցակից ձևավորելու համար։ Ցանկալի է, որ իշխանությունը պարտվի ռացիոնալ ու կառուցվածքային ձև ունեցող մրցակցի, և ոչ՝ անկազմակերպ ու սոցիալական հախուռն խնդիրներով դուրս ելած փողոցին։ Իշխանության մրցակցի ինստիտուտը ենթադրում է հստակ համակարգ՝ անհատներով, թիմերով, ծրագրային ասելիքով, ճանապարհային քարտեզով, պետության մասին պատկերացումներով։ Հերթական քաոտիկ փողոցն իր բոլոր հնարավոր հետևանքներով ձեռք չի տալիս ո՛չ իշխանությանը, ո՛չ ընդդիմությանը և ո՛չ, ամենակարևորը, պետությանը։

 

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

 

website by Sargssyan