1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 26 սեպտեմբերի 2017թ., 00:00
ՀԱՊԿ-ն լայնամասշտաբ զորավարժություններ կանցկացնի Հայաստանում Ստամբուլում թուրքերենով հրատարակվել է «Մուսա լեռան դիմադրությունը» գիրքը Հարյուրավոր ստորգետնյա ցնցումներ են գրանցվել. Բալիում հրաբխի ժայթքումն անխուսափելի է Facebook-ը պետք է հետեւի ՌԴ օրենսդրությանը Իրանն ակտիվացրել է երկրի արեւմտյան սահմաններին իր գործողությունները Զորակոչիկների առողջական վիճակի վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ տրամադրելու համար մեղադրանք է առաջադրվել 3 բժշկի Ինչո՞ւ է թանկացել բենզինը Սվիտալսկի. Հայաստանի իշխանությունները պետք է նախապատրաստվեն ԵՄ եւ Հայաստանի միջեւ վիզային ռեժիմի ազատականացման գործընթացին Վրաստանի խորհրդարանն ընդունեց սահմանադրական փոփոխությունների փաթեթը Գերմանիայի նախկին կանցլերը՝ «Ռոսնեֆթ»-ի նախագահ «Բանգլադեշյան կրթական համակարգն ավելի օրինակելի է». Աշոտ Բլեյան (Տեսանյութ) ՇՊՀ պատմության բաժնի ուսանողները բոյկոտում են դասապրոցեսը (Տեսանյութ) Հենրիխ Մխիթարյանը կարեւորում է հայ երկրպագուների աջակցությունը (Տեսանյութ) Երաշտ, ՀԷԿ-եր, սակավաջուր տարի. ո՞րն է Արփի լճի մակարդակի իջեցման պատճառը Լեւոն Արանյան – Դին Լիրեն մրցամարտի հաղթողը կորոշվի թայ-բրեյքում Թուրքիայում աղքատ բնակչության թիվն անցել է 16 միլիոնից 3 անձ մտել է խանութ, հայհոյել խանութի տիրոջը, նրա վրա գարեջուր լցրել ու հեռացել Հենց սկսենք պատժամիջոցներ կիրառել՝ նրանք անգամ ուտելու բան չեն գտնի. Էրդողանը՝ Իրաքյան Քուրդիստանի մասին Լիտվայում հարբած երիտասարդը սպառնացել է պայթեցնել խորհրդարանի շենքը ԼՂ-ում անկայունությունն է՛լ ավելի կբարդացնի ԱՄՆ-ի հարաբերությունները Ռուսաստանի, Թուրքիայի և Իրանի հետ. Քերի Կավանոյի և Փոլ Սթեյերսի հոդվածը Կարո Փայլանն իր աջակցությունն է հայտնել դատարանի առաջ կանգնած ընդդիմադիր «Ջումհուրիյեթ» թերթի լրագրողներին Կադիրովը Մինսկում փորձարկել է բելառուսական «հրեշ» ավտոմեքենան (տեսանյութ) «Հենրիխ ջան, մոտիկացի». Մոսկվայում հայ երկրպագուներին թույլ չեն տվել մոտենալ Մխիթարյանին Լևոն Արոնյան-Լինգ Դիրեն. Ուղիղ հեռարձակում Ոստիկանության պաշտոնատար անձինք խոշտանգում են կատարել ՊՊԾ գնդի ծառայողները ավտովթարի մասնակցին ձեռնաշղթաներ են հագցրել և ծեծել պարեկային ավտոմեքենայում Վիեննայում ձեռք բերված պայմանավորվածությունները հնարավոր է կենդանացնել Ադրբեջանի վրա ճնշում գործադրելով. Ալեքսանդր Սկակով Պայթյուն վրաց-ռուսական սահմանին. կա զոհ Աշտարակի դպրոցում մանկավարժները դասադուլ են հայտարարել Ադրբեջանը կարող է հեռացվել Եվրոպայի խորհրդից Հայաստանում մսի գների լուրջ աճ է գրանցվել Անդրիաս Ղուկասյանը պահանջում է 11 տուժողի հանել դատակոչի ցուցակից (Ուղիղ) Հայաստան կայցելի Մեծ Բրիտանիայի Եվրոպայի և Ամերիկաների հարցերով պետնախարարը Պաղեստինցին սպանել է երեք իսրայելցիների Սպահանի Հայոց թեմի խորհրդի ատենապետը հարձակման է ենթարկվել Խադիջա Իսմայիլովային հեղինակավոր մրցանակ է շնորհվել Ադրբեջանում իրավական հետապնդում են սկսել Քուրդիստանի անկախության կողմնակցի նկատմամբ Մոսկվայի «Արարատի» ստեղծման ծանր հետեւանքները Գանձեր որոնողը գտել է ատոմային զենքի ստեղծման նացիստների ենթադրյալ կենտրոնը Գրիգորյանը կրկին միջնամատ է ցույց տվել Գերմանիան դեռեւս բաժանված է Ինչ է կատարվում եվրոպական առաջնություններում Շվեյցարիան մաքուր «Ալպիական օդ» է վաճառելու 21 դոլարով Հին Եգիպտոսի բուրգերի շինարարության շուրջ գաղտնիքներ չեն մնացել Ադրբեջանում կանեփի թփի գողության ժամանակ կրակել են տղամարդուն Հնարավոր է կալնավորվի Կատալոնիայի նախագահը «Ինտերի» ավագի երեսնամյա կինը մերկացել է (Լուսանկարներ) ԵՄ-ից հեռանալուց հետո Մեծ Բրիտանիան դեռ 2 տարի պետք է հետևի կառույցի նորմերին Սեպտեմբերի 28-ին Էրդողանը և Պուտինը բանակցություններ կանցկացնեն Անկարայում Իրաքյան Քուրդիստանում հանրաքվեի առաջին արդյունքները Ամատունի Վիրաբյանն իր ազգականներին պաշտոններ է նվիրում Օռնելլա Մուտիի ելույթը եւ Դոն Պիպոյի որդու արկածները Երեւանում ԵՏՄ վարչապետերի նիստը խոստանում է հետաքրքիր լինել. «պասաժ» եւ «ճակատագրական» սինդրոմ Ծանրորդ Գևորգ Ղահրամանյանը՝ Եվրոպայի չեմպիոն Հրդեհ Հյուսիսային պողոտայում Մամիկոնյանց փողոցում կրակել են գազային ատրճանակից. Նոր մանրամասներ Երաշտի հետեւանքները Լոռու մարզում Ադրբեջանի «սև ցուցակը» համալրվել է ևս մեկ հոգով. Լապշին ԱՄՆ-ն կարող է կրճատե՞լ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի դեսպանի պաշտոնը «Միսս Արմենիա»-ի հաղթողից գիշերը թագը հետ են վերցրել Ֆինանսների նախարարությունը ցանկանում է 2018-ից շքեղ տների արդարացի հարկ առաջարկել Մոտոցիկլետը գիշերով հարվածել է պատին Ուժեղ կարկուտ Վանաձորում. փողոցները դեռ պատված են սպիտակ շերտով Պուտինն Էրդողանի հետ հեռախոսազրույց է ունեցել Վլադիմիր Պուտինը եւ Հասան Ռոհանին քննարկել են Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ իրավիճակը Բողոքի ակցիա վրաց–թուրքական սահմանին Հարկային տեսուչը ձեռնարկատիրոջից կաշառք է պահանջել եւ ստացել Լիտվացի բլոգեր. Ադրբեջանի սեւ ցուցակները Ղարաբաղ այցելողներին չեն վախեցնում (Ֆոտո) Իրանն անօդաչու սարքերով հարվածել է ԻՊ-ի դիրքերին (տեսանյութ) Թուրք հնավաճառ. «Հայ վարպետների աշխատանքներն առանձնանում են իրենց նրբությամբ ու որակով» Քուրդիստանի անկախության հանարքվեի դեմ թուրք ազգայնականները բողոքի ակցիաներ են իրականացրել Թուրքիայում հրապարակել են տեղական արտադրության «Atmaca» հրթիռի լուսանկարները Թուրքիայի ԱԳՆ-ը Քուրդիստանում գտնվող քաղաքացիներին զգուշացրել է հնարավոր վտանգների մասին Բունդեսթագի նորընտիր պատգամավորներից 14-ը թուրքական ծագում ունեն Տուգանայինի խորամանկ իրացում «Շեֆիլդ Յունայթեդից» Աշխարհի գավաթի. Լևոն Արոնյան-Դին Լիրեն. երրորդ պարտիայի ուղիղ հեռարձակումը Թուրքիայում հայտնի է դարձել C-400 հրթիռային համալիրների տեղադրման վայրը Հյուսիսային Իրաքի անկախության դեպքում Թուրքիան այլևս չի վաճառի քրդական նավթը Փեսան ծեծել է աներոջն ու զոքանչին Թուրքիայի վարչապետը. «Քրդերը թեժ բախման հող նախապատրաստեցին»
Հարցում

Երբ երկրում չկա վստահության մթնոլորտ, տնտեսության մեջ ոչ մի ֆունդամենտալ փոփոխություն չի կարող տեղի ունենալ

«Փաստ» օրաթերթի հարցազրույցը քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանի հետ

–Պարոն Բոզոյան, հնգամյա իր ծրագրի մեջ մեր կառավարությունը մատը դրե՞լ է այնպիսի կետերի վրա, որոնք կնպաստեն տնտեսության զարգացմանը, ընդհանրապես` երկրի առաջընթացին:

–Բավականին բարդ հարց եք տալիս, որովհետև Հայաստանում վերջին տարիներին բոլոր կառավարություններն էլ փորձում են ինչ–որ խնդիրներ լուծել, ձգտում են տնտեսական զարգացման, սոցիալական իրավիճակի բարելավման: Բայց դրական փոփոխություններ, ըստ էության, մինչ այս պահը դեռ չկա: Եվ իմ կարծիքով այս ամենի հիմքում շատ ավելի ֆունդամենտալ և շատ ավելի խորքային խնդիրներ կան, քան բուն տեխնիկական լուծումներն են:

–Եվ որո՞նք են այդ ֆունդամենտալ խնդիրները:

–Պետք է մթնոլորտը փոխվի երկրում, վստահություն ձևավորվի, պետության նկատմամբ հավատ արթնանա մարդկանց մոտ: Իսկ մեզ մոտ պետության նկատմամբ հավատ չկա, և այդ հավատի բացակայության պատճառով մարդիկ հեռանում են երկրից: Դրա հետևանքով կրճատվում է սպառողական շուկան: Իսկ ոչ մի տնտեսական փոփոխություն չի կարող լուրջ հաջողության հանգեցնել, եթե քո շուկան փոքրանում է ու քո բնակչությունը հեռանում է երկրից:
Ես պարզապես նշեցի երկու գործոն, որոնք ավելի հասարակական հնչեղություն ունեն, քան զուտ տնտեսական խնդիրներ են: Էլ չեմ խոսում տնտեսական–տեխնիկական խնդիրներից: Հատկապես բիզնես միջավայրի բարելավման մասին, որը ոչ միայն տեխնիկական բնույթի` ֆիրմաներ բացելու հետ կապված հարցերի դյուրացման խնդիր է, այլ կարևորվում են բուն բիզնես վարելու և համապատասխան միջավայր ձևավորելու հարցերը:
Մեր տնտեսությունը գերմենաշնորհված է, բոլորս էլ գիտենք: Մարդիկ վհատված են այս վիճակից: Եվ միակ տարբերակը, որն ապագա ունի, արտահանման ոլորտն է: Արտահանումը կարող է բիզնեսը զարգացնելու հնարավորություն տալ:

–Արդեն մոտ տասը ամիս է, ինչ գործում է Կարեն Կարապետյանի կառավարությունը, բայց այն դեռևս ձեռք չի տալիս համակարգային տվյալ խնդիրներին: Այդ դեպքում այս կառավարության քաղաքականությունը տնտեսության զարգացման վերաբերյալ կարո՞ղ ենք բնութագրել կոսմետիկ:

–Ես զերծ կմնամ նման բնութագրումներից: Որովհետև եղած խնդիրները քաղաքական բնույթի խնդիրներ են: Կարեն Կարապետյանը՝ որպես վարչապետ, այն տիրույթում, որտեղ գործում է, դրական իմիջ է ձեռք բերել և հանրության շրջանում նրա նկատմամբ կա որոշակի վստահություն:
Բոլորն էլ հասկանում են, որ, ըստ էության, նա պետք է փոխի երկրի օրակարգը: Որովհետև տնտեսական բարեփոխումները ներկա պայմաններում կաշկանդված են որոշակի սահմանափակումներով: Երբ երկրում չկա վստահության մթնոլորտ, տնտեսության մեջ ոչ մի ֆունդամենտալ փոփոխություն չի կարող տեղի ունենալ: Ի վերջո, վստահության մթնոլորտն է գլխավոր մեսիջը` ուղղված գործարար այն շրջանակներին, որոնք ներդրումներ են անում, հեռանկարային ծրագրեր են մշակում` հավատալով, որ կարող են հաջողությունների հասնել թե՛ ներքին շուկայում, թե՛ արտահանման գործում:

–Եթե այս ամենը չկա, կարո՞ղ ենք եզրակացնել, որ ամեն ինչ լինելու է այնպես, ինչպես եղել է մինչև այժմ:

–Ես չէի ցանկանա հոռետեսական գնահատական տալ, որովհետև, ինչպես ասում են, հույսը մեռնում է վերջում: Առանց այդ էլ հասարակությունը հուսահատ վիճակի մեջ է, ես էլ չեմ ցանկանում իմ լուման դնել այդ վիճակի մեջ: Հուսանք, որ այնուամենայնիվ նրան կհաջողվի այդ փոփոխություններն անել:
Բայց ես մի բան կարող եմ ասել` եթե նա մնա այն սահմաններում, որտեղ մինչև այժմ գործում է, ապա հաջողության չի հասնի: Նա պետք է տնտեսական խնդիրների լուծումներն այլ հարթություն տեղափոխի: Նույնիսկ տնտեսական քաղաքականության մեջ կան քաղաքական բանաձևեր: Օրինակ, նախկին վարչապետերից մեկն ասում էր, որ մենք պետք է ձևավորենք Հայկական աշխարհ: Մի կողմ թողնենք, թե այդ ուղղությամբ ինչ արեց: Պարզապես նման ձևակերպումները շատ կարևոր են, որպեսզի մեսիջ տան հասարակությանը, թե տնտեսական ինչպիսի ուղի է բռնել կառավարությունը:
Իսկ մենք նման մեսիջներ առնվազն չենք ստանում ներկա կառավարությունից: Ընդամենը մեզ են տրամադրվում տեխնիկական լավ լուծումներ, որոնք երևում են միկրոմակարդակներում: Այսինքն` դրանք տեսնում են գործարար շրջանակներում: Սակայն դրանք շատ չնչին քայլեր են, որպեսզի գործարարությամբ զբաղվող մարդիկ ոգևորվեն: Որովհետև, երբ երկրում ընդհանուր մթնոլորտը վատն է, չկա ոգեղենություն, ապա դրական հետևանքներն այն չեն լինելու:
Օրինակներ բերեմ. Հայաստանը հայտնվել է հսկայական մեծ պարտքերի տակ, արդեն առաջ են գալիս պարտքերի վճարման հարցերը: Բայց եթե չլինի լուրջ տնտեսական աճ, չլինեն լուրջ ներդրումներ, Հայաստանը դառնալու է խիստ անհեռանկարային երկիր: Անգամ անվտանգության խնդիրներ են ծագելու:
Եվ դրա հետևանքը. միջազգային կառույցները, չհավատալով որ մեր երկիրը կարող է սպասարկել պարտքերը, մեզ պարտադրեցին նոր Հարկային օրենսգիրք, որը հնարավորություն կտա հարկային հավաքագրումների ծավալները մեծացնել: Դրանով արդեն նրանք վստահ կլինեն, որ մեր երկիրը կկարողանա իրենց պարտքերը վերադարձնել: Իսկ այս Հարկային օրենսգիրքը, որը կիրառության մեջ կմտնի 2018 թվականից, ըստ էության ավելի է վատացնելու տնտեսական վիճակը:
Գտնվելով փակուղու առաջ` ներկա խաղի կանոններով գործելու, ներկա ստանդարտներով շարժվելու պարագայում, ես վստահ կարող եմ ասել, որ Հայաստանը զարգացման որևէ հեռանկար չունի:

Մանրամասները` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

website by Sargssyan