1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 21 հունվարի 2018թ., 00:00
Քաբուլում զինյալները հյուրանոցում մի քանի մարդու պատանդ են վերցրել Անգլիայի առաջնության 24-րդ տուրի արդյունքները (Լուսանկարներ) Ավելի շատ ժպտալու հինգ պատճառ Թբիլիսիի դատարանը կալանավորել է ռեստորանում երեք մարդու դանակահարած երգչին Էրդողան․ Թուրքիայի զինուժը ռազմական գործողություններ է սկսել Ամերիկայի աջակցությունը վայելող քրդերի դեմ Իրանի հարցը՝ Թիլերսոնի եվրոպական այցի առանցքում Հենրիխ Մխիթարյանն ու «Արսենալը» հասել են ամբողջական համաձայնության ԱՄՆ Սենատը չի հաստատել բյուջեն, բազմաթիվ պետական հաստատություններ դադարեցրել են աշխատանքը Եղանակը Հայաստանում.առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում Մխիթարյանի տեղափոխությունն «Արսենալ» ձգձգվում է Մինո Ռայոլայի պահանջների պատճառով Արտակ Սարգսյանը մեծ գումար է պարտք Քիմ Քարդաշյանն ու Քանյե Ուեսթը որոշել են նորածին դստեր անունը Հասարակական տրանսպորտն այլեւս չի սպասարկի մայրաքաղաքի մոտակա գյուղերը Օբամայի օգնականները ներողություն են խնդրել Հայոց ցեղասպանությունը չճանաչելու համար Մելանյա Թրամփը նախագահական ընտանիքի «ամենասիրված» անդամն է ՀՀԿ-ական պատգամավոր Աշոտ Արսենյանին խաբել են Կտրուկ իջել են արեւային էներգիա արտադրող սարքավորումների գները Քրեական հեղինակություն Վահագն Աբգարյանը կապ է ունեցել մի շարք պաշտոնյաների հետ Մոուրինյո. Հնարավոր է՝ Մխիթարյանը մնա, նա շատ լավ խաղացող է Բաքվում բազմաբնակարան շենք է այրվում Քրեական հեղինակությունները պայքարում են մոնոպոլիայի համար Ստամբուլի փողոցներում վայրի խոզեր են հայտնվել ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ Թերեզա Մեյ․ Մեծ Բրիտանիայում ԵՄ-ից դուրս գալու հարցով երկրորդ հանրաքվե չի լինելու Ռուսաստանը ներել է Ղըրղըզստանի 240 միլիոն դոլարի պարտքը Լարսը փակ է Օրվա խաղերի անոնս Մխիթարյանի և Սանչեսի փոխանակման հարցում դեռ համաձայնություն չկա․ Մոուրինյո Գիտնականները 2017-ը պատմության երկրորդ ամենաշոգ տարի են ճանաչել Հանրահայտ ռեփեր Մաիտրեն Սուպեր Սաքոյի հետ կատարում է «Մի գնա» երգը (տեսանյութ) Շատ արագ արձագանք կամ ինչու են անտարբեր ՀՀ քաղաքացիները (Լուսանկարներ) Ո՞րն եք համարում այս շաբաթվա ամենակարեւոր իրադարձությունը Հայտնի են Հայաստանի բարեկամ երկրները Հանրությունը պետք է ստեղծի անհանդուրժողականության միջավայր կոռուպցիայի հանդեպ Եվրամիությունը Հայաստանի քաղհասարակությանը 1.74 մլն եվրո է տրամադրում 5 նոր ծրագրի համար 2017-ի տնտեսական աճը կկազմի շուրջ 6.7 տոկոս. ֆինանսների նախարար Մինսկում ձերբակալվել են Վրաստանից երկու «օրենքով գող» Թուրքիան նոր պատերազմ սկսեց Սիրիայում Մեծ Բրիտանիայում բուժում են ինտերնետ կախվածությունը Կյանքի յոթ դաս, որոնք շատ ուշ ենք յուրացնում Իտալիայում կինն իր կատվին 30 հազար եվրո ժառանգություն է թողել Թրամփը նշել է՝ որն է աշխարհի ամենավտանգավոր երկիրը Վաճառքի են հանվել արքայազն Հարիի և նրա հարսնացուի տեսքով տիկնիկներ Ցիմբալյուկ-Ռոմանովսկայան շարունակում է Ջիգարխանյանի կինը լինել Գերմանիայում ադրբեջանցիների ընտանիքը պատանդ է վերցրել երկու մարդու «Նոր տեխնոլոգիաների միջոցով Կատալոնիան կարելի է կառավարել Բրյուսելից». Պուչդեմոն Ռուսաստանի ՍԴ-ը հրաժարվեց քննել Նավալնու բողոքը ընտրությունների օրենքի դեմ Ութ արտահայտություն, որոնք տղամարդիկ անում են, երբ դավաճանում են Ուկրաինայի նախագահը հանգստացել է Մալդիվյան կղզիներում 500 հազար դոլարով (Տեսանյութ, լուսանկարներ) Հայաստանն ու Ադրբեջանը ոչ մի կերպ խոսքից չեն անցնում գործի ԱՄՆ պետքարտուղարությունը օրինականացնում է ԼՂ փաստաթղթերը. Բաքվի նոր հիստերիան Մոսկվա-Գյումրի օդանավում ՌԴ քաղաքացին վիճաբանություն է սկսել Հայ տղամարդը Ռուսաստանում միայնակ կանա՞նց է բռնաբարել Հայաստանում ավելի լավ է, քան Շվեյցարիայում (լուսանկարներ) Մամեդյարովը համանախագահների առաջարկները կրեատիվ է անվանել Քիմ Քարդաշյանն ամբողջությամբ մերկ է ներկայացել Բրիտանացի պատգամավորը քնել է Brexit-ի շուրջ բանավեճի ժամանակ Ալեքսիս Օհանյանը՝ Սան Ֆրանցիսկոյում Սարոյան փողոցի մասին Քիմ Քարդաշյանը մանրամասներ է պատմել երրորդ երեխայի եւ փոխնակ մոր մասին Նոր Զելանդիայի վարչապետը հղի է Ուկրաինայում ոսկու խոշոր հանքավայր են հայտնաբերել Սերժ Սարգսյանը տվեց նոր նախագահի թեկնածուի անունը Փոլ Մերսոն. Մխիթարյանը սենսացիա կլինի Արսենալում Հայաստանի փողոցներում պետք է արտակարգ դրություն եւ պարետային ժամ մտցնել 1100 վարորդ դուրս է մնալու «գծերից» Հռոմի պապն իջել է մեքենայից՝ ձիուց ընկած ոստիկանին օգնելու համար (տեսանյութ) Հարբած ոստիկանները Porsche Cayenne-ով նախագահի նստավայրի մեջ են մխրճվել Կարո՞ղ է եւ ուզո՞ւմ է արդյոք Սերժ Սարգսյանը ձեռք բերել հասարակական լեգիտիմություն Australian Open-ի մրցախաղը դադարեցվել է խենթ երկրպագուի պատճառով Բուրյաթիայում դեռահասը կացնով ներխուժել է դպրոց և հրդեհել դասարանը. կան տուժածներ Լարսը փակ է. ռուսական կողմում կան կուտակված բեռնատարներ Նալբանդյանն ու Մամեդյարովը սկզբունքորեն համաձայնել են ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ Թունաքիմիկատները 20%–ով կթանկանան Եղանակը առաջիկա օրերին Արամ Հարությունյանը խնդիրների առաջ է կանգնել Հայաստանի պետական պարտքը նախորդ տարվա ընթացքում շեշտակի ավելացել է Ոստիկանները երեկ «գրավել» են «Նորք»-ի հոգեբուժարանը Ի՞նչ է կատարվում «Արմավիր»-ի բանտում ԱԺ-ում փոփոխություններ են սպասվում
Հարցում

Երբ երկրում չկա վստահության մթնոլորտ, տնտեսության մեջ ոչ մի ֆունդամենտալ փոփոխություն չի կարող տեղի ունենալ

«Փաստ» օրաթերթի հարցազրույցը քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանի հետ

–Պարոն Բոզոյան, հնգամյա իր ծրագրի մեջ մեր կառավարությունը մատը դրե՞լ է այնպիսի կետերի վրա, որոնք կնպաստեն տնտեսության զարգացմանը, ընդհանրապես` երկրի առաջընթացին:

–Բավականին բարդ հարց եք տալիս, որովհետև Հայաստանում վերջին տարիներին բոլոր կառավարություններն էլ փորձում են ինչ–որ խնդիրներ լուծել, ձգտում են տնտեսական զարգացման, սոցիալական իրավիճակի բարելավման: Բայց դրական փոփոխություններ, ըստ էության, մինչ այս պահը դեռ չկա: Եվ իմ կարծիքով այս ամենի հիմքում շատ ավելի ֆունդամենտալ և շատ ավելի խորքային խնդիրներ կան, քան բուն տեխնիկական լուծումներն են:

–Եվ որո՞նք են այդ ֆունդամենտալ խնդիրները:

–Պետք է մթնոլորտը փոխվի երկրում, վստահություն ձևավորվի, պետության նկատմամբ հավատ արթնանա մարդկանց մոտ: Իսկ մեզ մոտ պետության նկատմամբ հավատ չկա, և այդ հավատի բացակայության պատճառով մարդիկ հեռանում են երկրից: Դրա հետևանքով կրճատվում է սպառողական շուկան: Իսկ ոչ մի տնտեսական փոփոխություն չի կարող լուրջ հաջողության հանգեցնել, եթե քո շուկան փոքրանում է ու քո բնակչությունը հեռանում է երկրից:
Ես պարզապես նշեցի երկու գործոն, որոնք ավելի հասարակական հնչեղություն ունեն, քան զուտ տնտեսական խնդիրներ են: Էլ չեմ խոսում տնտեսական–տեխնիկական խնդիրներից: Հատկապես բիզնես միջավայրի բարելավման մասին, որը ոչ միայն տեխնիկական բնույթի` ֆիրմաներ բացելու հետ կապված հարցերի դյուրացման խնդիր է, այլ կարևորվում են բուն բիզնես վարելու և համապատասխան միջավայր ձևավորելու հարցերը:
Մեր տնտեսությունը գերմենաշնորհված է, բոլորս էլ գիտենք: Մարդիկ վհատված են այս վիճակից: Եվ միակ տարբերակը, որն ապագա ունի, արտահանման ոլորտն է: Արտահանումը կարող է բիզնեսը զարգացնելու հնարավորություն տալ:

–Արդեն մոտ տասը ամիս է, ինչ գործում է Կարեն Կարապետյանի կառավարությունը, բայց այն դեռևս ձեռք չի տալիս համակարգային տվյալ խնդիրներին: Այդ դեպքում այս կառավարության քաղաքականությունը տնտեսության զարգացման վերաբերյալ կարո՞ղ ենք բնութագրել կոսմետիկ:

–Ես զերծ կմնամ նման բնութագրումներից: Որովհետև եղած խնդիրները քաղաքական բնույթի խնդիրներ են: Կարեն Կարապետյանը՝ որպես վարչապետ, այն տիրույթում, որտեղ գործում է, դրական իմիջ է ձեռք բերել և հանրության շրջանում նրա նկատմամբ կա որոշակի վստահություն:
Բոլորն էլ հասկանում են, որ, ըստ էության, նա պետք է փոխի երկրի օրակարգը: Որովհետև տնտեսական բարեփոխումները ներկա պայմաններում կաշկանդված են որոշակի սահմանափակումներով: Երբ երկրում չկա վստահության մթնոլորտ, տնտեսության մեջ ոչ մի ֆունդամենտալ փոփոխություն չի կարող տեղի ունենալ: Ի վերջո, վստահության մթնոլորտն է գլխավոր մեսիջը` ուղղված գործարար այն շրջանակներին, որոնք ներդրումներ են անում, հեռանկարային ծրագրեր են մշակում` հավատալով, որ կարող են հաջողությունների հասնել թե՛ ներքին շուկայում, թե՛ արտահանման գործում:

–Եթե այս ամենը չկա, կարո՞ղ ենք եզրակացնել, որ ամեն ինչ լինելու է այնպես, ինչպես եղել է մինչև այժմ:

–Ես չէի ցանկանա հոռետեսական գնահատական տալ, որովհետև, ինչպես ասում են, հույսը մեռնում է վերջում: Առանց այդ էլ հասարակությունը հուսահատ վիճակի մեջ է, ես էլ չեմ ցանկանում իմ լուման դնել այդ վիճակի մեջ: Հուսանք, որ այնուամենայնիվ նրան կհաջողվի այդ փոփոխություններն անել:
Բայց ես մի բան կարող եմ ասել` եթե նա մնա այն սահմաններում, որտեղ մինչև այժմ գործում է, ապա հաջողության չի հասնի: Նա պետք է տնտեսական խնդիրների լուծումներն այլ հարթություն տեղափոխի: Նույնիսկ տնտեսական քաղաքականության մեջ կան քաղաքական բանաձևեր: Օրինակ, նախկին վարչապետերից մեկն ասում էր, որ մենք պետք է ձևավորենք Հայկական աշխարհ: Մի կողմ թողնենք, թե այդ ուղղությամբ ինչ արեց: Պարզապես նման ձևակերպումները շատ կարևոր են, որպեսզի մեսիջ տան հասարակությանը, թե տնտեսական ինչպիսի ուղի է բռնել կառավարությունը:
Իսկ մենք նման մեսիջներ առնվազն չենք ստանում ներկա կառավարությունից: Ընդամենը մեզ են տրամադրվում տեխնիկական լավ լուծումներ, որոնք երևում են միկրոմակարդակներում: Այսինքն` դրանք տեսնում են գործարար շրջանակներում: Սակայն դրանք շատ չնչին քայլեր են, որպեսզի գործարարությամբ զբաղվող մարդիկ ոգևորվեն: Որովհետև, երբ երկրում ընդհանուր մթնոլորտը վատն է, չկա ոգեղենություն, ապա դրական հետևանքներն այն չեն լինելու:
Օրինակներ բերեմ. Հայաստանը հայտնվել է հսկայական մեծ պարտքերի տակ, արդեն առաջ են գալիս պարտքերի վճարման հարցերը: Բայց եթե չլինի լուրջ տնտեսական աճ, չլինեն լուրջ ներդրումներ, Հայաստանը դառնալու է խիստ անհեռանկարային երկիր: Անգամ անվտանգության խնդիրներ են ծագելու:
Եվ դրա հետևանքը. միջազգային կառույցները, չհավատալով որ մեր երկիրը կարող է սպասարկել պարտքերը, մեզ պարտադրեցին նոր Հարկային օրենսգիրք, որը հնարավորություն կտա հարկային հավաքագրումների ծավալները մեծացնել: Դրանով արդեն նրանք վստահ կլինեն, որ մեր երկիրը կկարողանա իրենց պարտքերը վերադարձնել: Իսկ այս Հարկային օրենսգիրքը, որը կիրառության մեջ կմտնի 2018 թվականից, ըստ էության ավելի է վատացնելու տնտեսական վիճակը:
Գտնվելով փակուղու առաջ` ներկա խաղի կանոններով գործելու, ներկա ստանդարտներով շարժվելու պարագայում, ես վստահ կարող եմ ասել, որ Հայաստանը զարգացման որևէ հեռանկար չունի:

Մանրամասները` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

website by Sargssyan