Այսօր՝ 03 հունիսի 2020թ., 00:00
Երբ մարդիկ տեսնում են՝ մարզպետը տենց քեֆ է անում, իրենք էլ տենց ավտոբուս են նստում. Մարուքյան «Երևան մոլ»-ը փակվեց Կորոնավիրուսի համար հաջողությամբ փորձարկված «Ֆավիպիրավիր» դեղամիջոցը հակացուցված է երեխաներին և հղի կանանց Մեր երկրում գործող ո՞ր բժշկական կենտրոնն է ստանձնել ՀՀ վարչապետի բուժման պատասխանատվությունը Սթափվել և օր առաջ փակել երկիրը. Գոհար Մելոյան Կառավարությունը բարոյական իրավունք չունի պատասխանատվությունը գցել քաղաքացու վրա. Զոհրաբյան Հրաչյա Հակոբյանը պատասխանել է Արթուր Վանեցյանին Միայն քաղաքացիների վրա պատասխանատվությունը դնելը սեփական անկարողության ցուցադրումն է. Մանե Թանդիլյան Գագիկ Բեգլարյանի եղբոր նկատմամբ հետախուզում է հայտարարվել Գույքահարկի թանկացման արդյունքում տուժելու են անապահով ու միջին խավերը Դաժան խոսակցություն եմ ունեցել ոստիկանապետի, ԱԱԾ տնօրենի հետ. Փաշինյան Պետք չէ փորձել իշխանությանը տարանջատել ՀՀ քաղաքացուց. Ալեն Սիմոնյան Երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը դատի է տվել ՔԿԾ-ին «Մեյմանդարի» շուկայում գիշերը մեքենա են շուռ տվել․ ինչ է կատարվել ոստիկանների եւ քաղաքացիների միջեւ Ինքը իր սխալը երբեք չի ընդունի, երբեք Փաշինյանը պետք է հրաժարական տա. Արթուր Վանեցյան Կառավարությունն անբան է և չի ուզում պայքարել վարակի դեմ Կորոնավիրուսի պատճառը Լանզարոտեի կոնվենցիա՞ն է ՄԻԵԴ որոշումը՝ արդարադատության հաղթանակ ՀՀ պարետատան և առողջապահության պատասխանատուները պետք է հաշվետու լինեն և հրաժարական տան Եթե ինձ մեղադրում են գործարանի սեփականատեր լինելու մեջ, թող վարչապետը անձամբ հաղորդում ներկայացնի հանցագործության կատարման մասին Ես նրա մասին լռելու եմ, եւ թող այդ մասին պատմեն ուրիշները Սերժը ճիշտ էր... Աննա Հակոբյանը եղբոր հետ դատի է տվել Միքայել Մինասյանին Խորհրդարանը քննարկում է երեխայի ծննդյան վկայականում նաև ՀԾՀ-ն նշելու օրինագիծը Կարգապահ հարկ վճարողները զերծ կմնան հարկային մարմինների հետ ավելորդ շփումներից Որտե՞ղ է ընկել արտասովոր երկնաքարը․ պարզաբանում է Բյուրականի աստղադիտարանի տնօրենը Արման Թաթոյանը համավարակի տարածման դեմ միասին պայքարելու կոչ է հղել քաղաքացիներին Կառավարությունն ու ժողովուրդը նյարդայնացնում են միմյանց ԱՄՆ-ում ռուսական ռսետորանի հայ սեփականատերը զենքով պաշտպանել է իր ռեստորանը թալանչիներից «Ռեալը» հանդիպումները կանցկացնի երկրորդ խաղադաշտում Թող Փշինյանը զանգի Պուտինին... Մումբայը նախապատրաստվում է վերջին 70 տարվա ընթացքում քաղաքին սպառնացող ամենաուժեղ փոթորկին․ տարհանվել է առնվազն 100 000 մարդ Այո, ես մեղավոր եմ, որ վարակվել եմ. ուրեմն բոլորս վարակվե՞նք. Հիմա որ վատանամ, բոլորս պետք է վատանա՞նք. Փաշինյան Ֆիլիպ Կիրկորովը 50 տարի անց վերստեղծել է արխիվային լուսանկարը հոր հետ Մենք մի մարմին ենք, մեզ ժողովրդից հնարավոր չի տարանջատել. լավ ենք, վատ ենք, էս ենք. Նիկոլ Փաշինյան Նոր պաշտոնանկություններ Արցախում Վարչապետը բարդ ընտրության առջև է կանգնած Հայտնի է Երկրի վրա ամենամաքուր օդ ունեցող վայրը Բուլղարիան Հայաստանին է տրամադրել 500 հավաքածու բժշկական պարագա Հակաճգնաժամային 10-րդ միջոցառումից օգտվել է շահառուների ավելի քան 87 տոկոսը. Տրվել է 294 մլն դրամի աջակցություն Սովետական ձեւական մեթոդներ ընդդեմ կորոնավիրուսի Ինչ պետք է անի եւ ինչ պետք է չանի Փաշինյանը Նիկոլ Փաշինյանը կիսվել էր հունվարի 8–ի խնջույքի տեսանյութով Փաշինյանն ընդունեց, որ վիճակն աղետալի է Վրաստանում մեկ օրում չորս վարակակիր է հայտնաբերվել Նիկոլը, չգիտեմ, զգո՞ւմ է, որ հրաժարական տալու իսկը ժամանակն է։ ««Արմենիա» բժշկական կենտրոն, հենց հիմա․ եկեք ուսումնասիրենք և որոշենք՝ ո՞ր ուղղությամբ հատուկ ջոկատ ուղարկենք». Նիկոլ Փաշինյան Այսօրվանից մինչև հունիսի 15-ը դադարեցվում է ԱՎՎ և ՃՈ հաշվառման-քննական ստորաբաժանումների գործունեությունը Երկուշաբթի Վաշինգտոնը եղել է «երկրի վրա ամենաանվտանգ վայրը». Թրամփ Հիմա պիտի սպեցնազը հանեմ, ծեծուջարդով կարգուկանոն պահպանե՞մ. Փաշինյանն անդադար ֆեյսբուքյան գրառումներ է անում Արցախում կորոնավիրուսի 3 նոր դեպք է հաստատվել Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 515, մահվան՝ 15 նոր դեպք․ վարակվածների ընդհանուր թիվը 10 524 է, մահվան դեպքերինը՝ 229 Կոտայքի մարզում հայտնաբերվել է հրթիռ. փրկարարները սահմանազատել են տարածքը ԱԺ-ն ամբողջությամբ ընդունեց «Հանրաքվեի մասին» օրենքում փոփոխությունների նախագիծը «Ժողովուրդ». Ո՞ւմ օգտին է ՄԻԵԴ-ի ուղարկած պատասխանը․ Քոչարյանի գործի հետքերով Ընտանեկան կարգավիճակի մասին տեղեկանքն այսուհետ հնարավոր է ստանալ նաեւ էլեկտրոնային տարբերակով Այվազովսկու «Նեապոլիտանական ծոց» նկարը Sotheby's-ի աճուրդում վաճառվել է 2,9 մլն դոլարով Լուսանկարներ ես հրապարակում, որ ի՞նչ անես Նիկոլ Փաշինյանը թիրախավորել է հայ գյուղացուն եւ աշխատավորին եւ պայքարում է նրանց դեմ «Փաստ»․ Ի՞նչ մեսիջներ է հղում վարչապետը հանրությանը «Օրական 500-ը դարձնենք օրական 5». Նիկոլ Փաշինյանը շարունակել է մարդկանց կուտակումներով լուսանկարներ հրապարակել ՍԴ-ն Քոչարյանի գործով որոշումը կկայացնի օգոստոսին «Փաստ». Վենետիկի հանձնաժողովից պատասխանը կգա հունիսի կեսերին. Իշխանությունը ժամանակ չի կորցնում «Հրապարակ». Անի Սամսոնյանին շանտաժի են ենթարկում իշխանության ներկայացուցիչները. Նույնիսկ անուններ են հնչում Նավթի գներն աճում են Կորոնավիրուսային թեսթեր կանեն բացառապես ԱՆ թույլտվությամբ Հնարամիտ հայը Skype-ով «օրենքով գողեր» է նշանակել եւ գումար վաստակել Երբ Փաշինյանը խորհրդական չունի կարող է իր ֆեյսբուքյան էջում ինչ ասես դնել, հետո հանել Մեր երկրում կա վարակի տարածման մեկ մեղավոր և այդ մեկ մարդը դու ես․ Դավիթ Խաժակյան Հայաստանում իշխանությունը իր բուն գործը թողած՝ սկսել է «ով է մեղավորը» արշավը. Էդմոն Մարուքյան Այդահոյի բնակիչը մեկ լիտր կիտրոնի հյութ է խմել՝ հանուն Գինեսի ռեկորդի Խաղաղ բողոքներն ԱՄՆ-ում «հասկանալի եւ ավելին քան օրինական են». Գերմանիայի արտգործնախարար Արման Թաթոյանը՝ մահացած վարակակիրների տվյալների հրապարակման մասին Ռուսաստանում կորոնավիրուսի դեմ զանգվածային պատվաստումները կարող են սկսվել աշնանը ՀՀ-ում գրանցված ավիաընկերությունները շարունակելու են չվերթեր իրականացնել դեպի այլ պետություններ. Քաղավիացիայի կոմիտե «Հպարտ պացիենտ» վարչապետը մասնակցում է նիստերին և ասուլիսներ անում․ Իշխանյան Եվրահանձնաժողովի արգելքը տարածվել է Հայաստանից կանոնավոր ավիափոխադրում իրականացնող միայն մեկ ավիաընկերության վրա՝ մեկ ուղղությամբ Սա լրջագույն հոգեկան խնդիր ունի. Գուրգեն Եղիազարյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանի մասին Համավարակային արագություն
Հարցում

Հին Երևանի «Սուրբ Նիկոլայ» տաճարի կառուցման ու ավերման պատմությունը

Նախորդ դարում մենք մի քանի տասնամյակ շարունակ երազեցինք անկախության մասին, սակայն այն ստանալուց հետո միայն հասկացանք, թե որքան դժվար է պահպանել այն։ Մեր օրերում ոմանք ուրախ են, որ չեն ապրել խորհրդային ժամանակաշրջանում, չեն տեսել աքսորն ու գնդակահարությունները, չեն տեսել սովի ու համաճարակի մատնված Երևանը։ Այդ տարիների մի շարք գաղտնի էջերը կամ բացահայտված են մասամբ, կամ էլ մնում են առեղծված։

Քչերին է հայտնի, որ Օպերայի տարածքում եղել է մատուռ, իսկ Մոսկվա կինոթատրոնի տեղում՝ եկեղեցի։ Այս ամենի մասին լսող մարդկանց մեջ միգուցե լինեն նաև մի շարք խենթեր, ովքեր կուզեին ապրել նախորդ դարում ու տեսնել Երևանի մի շարք ճարտարապետական գոհարներ, որոնցից այժմ մնացել են միայն մի քանի լուսանկարներ ու արխիվային նյութեր։ Նախորդ դարասկզբի Երևան քաղաքի զարդն էր «Սուրբ Նիկոլայ» մայր տաճարը, որ գտնվում էր ներկայիս Ստեփան Շահումյանի արձանի տեղում։

Տաճարի նախագիծը ներկայացվում է Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր 3-րդի օրոք՝ 1891 թվականին։ Այդ շրջանում խնդիր է դրվում, որպեսզի Երևանի բերդի տարածքում կառուցվի ռուսական եկեղեցի։ Նախագիծը հաստատվում է, սակայն, Նիկոլայ 2-րդի օրոք՝ 1894 թվականին, և սկսվում են շինարարական աշխատանքները։ Տաճարի շինարարությունը սկսվել է Վ.Միրոևի կողմից, իսկ ավարտվել է Ի.Կիտկինի կողմից: Տաճարում այնուհետև կառուցվել է զանգակատունը։ Եկեղեցու կառուցման աշխատանքներն ավարտվում են, և այն բացվում է 1900 թվականին։

Արխիվները նշում են, որ այս տաճարի ճարտարապետության առանձնահատկությունը ռուսական եկեղեցական ճարտարապետական արվեստի և հայկական եկեղեցաշինության արվեստի ձևերի սինթեզում է: Բացի այդ, շինարարները հաշվի են առել այն փաստը, որ տաճարը կառուցվում է սեյսմակայուն վայրում: Տաճարը կառուցվել է հայկական սև և վարդագույն տուֆով, որն առավել գեղեցիկ տեսք էր տալիս եկեղեցուն։ Եկեղեցին ունեցել է գեղեցիկ գմբեթներ, որոնց գագաթներին դրված էին ռուսական ոսկեզօծ խաչեր։ Եկեղեցին հարուստ է եղել նաև որմնանկարներով, որոնք նկարել են հայ և ռուս նկարիչները։ Հետաքրքրական է, որ այդ շրջանում Երևանում կառուցված և արդեն իսկ գործող եկեղեցիները շատ հարուստ են եղել որմնանկարներով։ Այստեղ պետք է հիշել Մոսկվա կինոթատրոնի տեղում եղած «Պողոս-Պետրոս» եկեղեցին, որոնց որմնանկարների մասին կան մի շարք հիշատակություններ։ Եկեղեցին նախատեսված էր ոչ միայն ռուսների, այլև Հայ Առաքելական եկեղեցու հետևորդների համար։

Ռուսական տաճարի տարածքը նույնպես գեղեցիկ է եղել։ Այն ունեցել է ցանկապատ, ինչպես նաև տաճարի շուրջբոլորը ծառեր են եղել, գեղեցիկ այգի ու պարտեզ։ Թերևս, այս ամենի մասին վստահաբար կարող ենք ասել այն սակավ լուսանկարներից, որոնք պահպանվել են։ Լուսանկարներում հստակ երևում է տաճարի շքեղ ճարտարապետությունն ու նրա շրջակա գեղեցկությունը։ Բացի այդ, այն գտնվում էր քաղաքի ամենաակտիվ ու բանուկ հատվածում։ Այն կարծես կապող օղակ լիներ Հին Երևանի բանուկ հատվածների։ Ցավալիորեն պիտի նշենք, որ տաճարի մասին շատ տեղեկություններ չկան պահպանված։ Սակայն բավական է տեսնել հրաշքով պահպանված մի քանի լուսանկարները, ու արդեն իսկ պարզ կդառնա, թե քաղաքն ինչ զարդ կորցրեց։

Սակայն եկեղեցին երկար կյանք չունեցավ, քանի որ բոլշևիկները գիտեին, թե ինչպես կարելի էր քանդել եկեղեցիները։ Լենինն աթեիստներ Կարլ Մարքսի և Ֆրիդրիխ Էնգելսի գաղափարների հավատարիմ հետևորդն էր, ուստի անհնար էր պատկերացնել, որ Լենինի պետությունը կշրջանցի այդ թեման։ Տրամաբանական էր նաև այն, որ Լենինին հաջորդած կառավարիչները նույնպես հետևելու էին իրենց մեծ հոր գաղափարներին։ Այդ ամենը չէր կարող չանդրադառնալ նաև քրիստոնյա Հայաստանի վրա։

ԽՍՀՄ-ում սկսեցին գործել աթեիստական խմբակներ, ու կարճ ժամանակ հետո բոլշևիկները քանդեցին եկեղեցիներն ու դրանց տեղում կառուցեցին մշակութային կենտրոններ և այլ շինություններ։ Կարևորն այն էր, որ աթեիստական թերթերում մեծ հպարտությամբ էր գրվում, որ այսինչ վայրում քանդվեց հերթական եկեղեցին։ Կան պահպանված մի շարք լուսանկարներ, որոնցում երևում է, թե ինչ խանդավառությամբ էին քանդում եկեղեցիները։ 1931 թվականին ոչնչացվեց նաև «Սուրբ Նիկոլայ» տաճարը։ Տաճարի տեղում վեր խոյացավ Ստեփան Շահումյանի արձանը։

Տարիներ առաջ Երևանում կառուցվեց ռուսական ուղղափառ «Սուրբ խաչ» եկեղեցին, որի բացումն ու օծումը տեղի ունեցավ 2017 թվականին։ Պետք է նշել, որ այդ եկեղեցին մասամբ նմանություններ ունի իրենից գրեթե 100 տարի առաջ քանդված «Սուրբ Նիկոլայ» տաճարի հետ։ Եվ սակայն ոչ ոք չգիտի, թե մեզանից տարիներ ու տասնամյակներ անց ի՞նչ կկատարվի աշխարհում, ի՞նչ փոփոխություններ տեղի կունենան տարածաշրջանում ու մեր մայրաքաղաքում։ Միգուցե մեկ դար հետո մեր հաջորդները խոսեն «Սուրբ խաչ» եկեղեցու մասին ու նշեն, որ ժամանակին կար այդպիսի եկեղեցի։ Այս զրույցը միգուցե հիմա միֆ է թվում և ծիծաղելի, սակայն սրանից 30-40 տարի առաջ էլ միֆ ու անիրական էր թվում, որ ինչ-որ մի օր կքանդվի Սովետական Միությունը։ Մարդիկ չէին հավատում։ Մարդիկ անգամ չէին երազում այդ ամենի մասին, քանի որ այն անիրական էր թվում։ Սակայն ժամանակներն ու սլաքները առաջ շարժվեցին և փլուզվեց 20-րդ դարի հավիտենական թվացող կայսրությունը` Սովետական Միությունը։

Զ. ՇՈՒՇԵՑԻ

168.am

 

website by Sargssyan