1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 06 դեկտեմբերի 2019թ., 00:00
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող երկրների պատվիրակությունների ղեկավարները համատեղ հայտարարություն են արել Սուրճի գները նոյեմբերին հասել են վերջին 12 ամիսների ընթացքում առավելագույնին Շվեյցարացի ուսանողը լուծել է հարյուրամյա ֆիզիկական հանելուկը Պոմպեոն սխալմունք է անվանել Թրամփի իմփիչմենթի մասին դեմոկրատների զեկույցը Գործադուլ Փարիզում. կա 60-ից ավելի կալանավորված «Դոմ 2»-ից հայուհին ընկերուհու որդուն ներկայացրել է որպես իր երեխա՝ սիրելիից գումար ստանալու համար Փաշինյանը ձգտում է միահեծան իշխանության․ ՀՅԴ հայտարարությունը Տարվա առաջին 9 ամիսներին օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների զուտ հոսքերը կազմել են ընդամենը 68 մլն դոլար «Ժաննա Ֆրիսկեն չի շփվել հոր հետ». հանգուցյալ երգչուհու հայրը սպառնացել է սպանել Շեպելեւին Մամեդյարովը մեկնաբանել է Մնացականյանի հետ հանդիպումը Բարսեղ Բեգլարյանին մեղադրանք է առաջադրվել․ ՀՔԾ Խորհրդարանական ընդդիմությունը դեմ կքվեարկի 2020 թվականի պետբյուջեի նախագծին Ֆոտոշոփի զոհը. բալետի հայտնի արտիստը շքեղ կազմվածքը ցույց է տվել անհաջող ռետուշով Կիպրոսը Թուրքիայի դեմ հայց է ներկայացնում Հաագայի Միջազգային դատարան Coca-Cola-ն կփոխի բաղադրատոմսը ԱՄՆ-ն ընդլայնել է Ռուսաստանի դեմ սահմանված պատժամիջոցները Աղբյուր․ Մարկոսը պայմանագիր է կնքել Արարատ-Արմենիայի հետ ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ. Լարսը բաց է Արարատ Միրզոյանն ընդունել է Գվատեմալայի Հանրապետության խորհրդարանի առաջին փոխնախագահի գլխավորած պատվիրակությանը Գիտնականները հերքել են Երկրի վրա հնագույն համաճարակի մասին առասպելը Պուտինը մասնակցել է «Ցանկությունների տոնածառ» ակցիային. նա կիրականացնի Ստավրոպոլում բնակվող տղայի ցանկությունը «Նա ատում էր այդ ոչնչությանը». Ֆրիսկեի հայրն արձագանքել է Շեպելեւի հարցազրույցին Ջիջի Հադիդը ցուցադրության է մասնակցել պիջակով, որը կրում էր մերկ մարմնին Բելլա Հադիդը Քենդալ Ջեների և Քորթնի Քարդաշյանի հետ այցելել է Մայամիի լողափերից մեկը (լուսանկարներ) Ինչո՞ւ է քիթը քչփորելը վտանգավոր Սինգապուրում ցանկանում են հետիոտնին հետ վարժեցնել քայլելիս գաջեթներին նայելուց «Իմ ընտանիքի անդամներն ասում էին, որ դերասանուհու մասնագիտությամբ անգամ մի կոպեկ չեմ կարողանա աշխատել». Ջենիֆեր Էնիսթոն (լուսանկար) Թուրքիան 2020 թվականին հինգ հորատանցք կբացի Կիպրոսի գազի հանքավայրում 2020 թվականի բյուջեի նախագծով ՀՀ ռազմական արդյունաբերության ծախսերը կավելանան 122 տոկոսով Վիրաբույժներն ամեն տարի հազարավոր առողջ կույր աղիք են հեռացնում. հետազոտություն Ռուս լրտեսները ֆրանսիական Ալպերը որպես գաղտնի առաքելությունների իրականացման կայան են օգտագործել Ավստրալիայում բռնագրավել են թմրանյութերի՝ երկրի պատմության մեջ ամենամեծ խմբաքանակը Դոլարի փոխարժեքն աճել է. եվրոն թանկացել է շուրջ մեկ դրամով Ճապոնիայում բացվել է աշխարհում առաջին խանութը, որտեղ գնումներն իրականացվում են կառավարվող ռոբոտի օգնությամբ (լուսանկար) Նեթանյահուն շնորհակալություն է հայտնել Թրամփին Իրանին ճնշելու համար Կասեցվել է Արամի 23 հասցեին կից շինության ապօրինի քանդման աշխատանքները Պենտագոնից հայտնել են, որ կշարունակեն Թուրքիային համոզել Ս-400-ից հրաժարվել ՀՀ-ում հետբուհական եւ մասնագիտական կրթության ծախսերը 2020 թվականին էապես կավելանան «Բելառուսը երբեք չի մտնի մեկ այլ պետության կազմի մեջ, իմ օրոք դա երբեք չի լինի». Լուկաշենկո Կիևը կարող է պաշտպանական պատ կառուցել Դոնբասում ՄԻԵԴ-ը մերժել է 2008 թվականին Գյումրիի ընտրատեղամասում ծեծկտուք կազմակերպածների հայցը 10–ամյա տղայի երկու մատներն անդամահատել են պայթուցիկ սարքի օգտագործման հետևանքով Դեկտեմբերի 6, 7 եւ 8-ին կաշխատեն Երեւան-Գյումրի-Երեւան լրացուցիչ արագընթաց էլեկտրագնացքներ Իշխանության դիրքորոշումը շատ հստակ է՝ որևէ ապօրինություն անպատիժ չի մնալու. Էդուարդ Աղաջանյանը՝ Գևորգ Լոռեցյանի ձերբակալության մասին Էյֆելյան աշտարակը փակվել է Ֆրանսիայում համընդհանուր գործադուլի պատճառով Մերկելի խոսքով՝ ՌԴ-ն չի ցանկանում աջակցել Խանգոշվիլիի սպանության հետաքննության հարցում 2020 թվականի վերջին ՀՀ պետպարտքը կկազմի 7,3 մլրդ դոլար. ֆիննախ Մեր քաղաքական թիմը պատրաստվում է ստուգումներ իրականացնել ընդհուպ մինչև 1991 թվական. Էդուարդ Աղաջանյան Սեդրակ Քոչարյանն ընդդեմ Արա Պապյանի դատական նիստը․ ՈւՂԻՂ Ի՞նչ դեպքերում թույլ կտան ջրառը Սեւանա լճից. քննարկում ՀՀ խորհրդարանում Ադրբեջանցիների հրապարակային վերջնագրից հետո երեք ժամ բանակցելու միակ խելամիտ բացատրությունը Ջասթին Թիմբերլեյքը ներողություն է խնդրել կնոջից՝ սկանդալային պահվածքի համար (տեսանյութ, լուսանկարներ) «Էդքան քծնելուց իրենց վրայից կարող է հոտ գա». Մարուքյանը՝ իշխանության «ֆեյքերի կարմիր բանակի» մասին Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու համար պետք է 13-րդ թոշակ ստանան թոշակառուները Ասում ենք ՝ բա 5 տարի Ամուլսարի մասին ինչու չէիք բարձրաձայնում, ասում են՝ նախկինները մեզ կբռնեին. Փաշինյան Գործադիրը հաստատեց «Աշխատիր, Հայաստան» ռազմավարությունը. Այսօր գործազուրկ է բնակչության մոտ 20 տոկոսը Պետբյուջեի հարկային մուտքերը կանխատեսվում են 1 տրլն 602 մլրդ դրամի չափով. ՀՀ ֆիննախ Հանրապետությունում ջերմաստիճանը կնվազի. շրջանների մեծ մասում սպասվում են տեղումներ, լեռնային և նախալեռնային շրջաններում` ձյան տեսքով Դիմակով, զենքով, էլեկտրաշոկով, ավազակային հարձակում՝ «Ֆլեշ» բենզալցակայանում Փոքրիկ միջադեպ՝ Պուտինի միկրոֆոնի հետ կապված Ավանդաբար «փակ» շուկաներում հայտնվում են նոր մասնակիցներ, փոքրացել է գերիշխող դիրք ունեցողների մասնաբաժինը. ՏՄՊՊՀ Համացանցում վիրավորում ու քննադատում են Սերգո Կարապետյանին Կառավարությունը թույլ տվեց, որ աջ ղեկով մեքենաները ներմուծվեն եւ ՀՀ տարածքում ղեկը փոխվի Քաղաքապետին մեղադրանք է առաջադրվել 70-ականներին կառուցված շենքի պատճառով Դիլիջանի քաղաքապետին մեղադրանք է առաջադրվել՝ պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու համար Կառավարությունը 30 հատ աղբաման նվիրեց Գյումրիին ՀՔԾ-ն պարզաբանում է՝ Կոստանյանը Մարտի 1-ի գործով մեղադրյալ է ներգրավվել 5 հոդվածներով Քաղաքապետարանին «ԿամԱԶ»-ներ նվիրելու փաստով ԱԺ քննիչ հանձնաժողով է ստեղծվել Փոխնախարար Գևորգ Լոռեցյանը ձերբակալվել է ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը մասնակցեց Արևելյան գործընկերության ԱԳ նախարարների հանդիպմանը Սպորտն ինձ համար կենսակերպ է, դրա մեջ մեծ դեր ունի հայրս․ Լևոն Քոչարյան Կադաստրի կոմիտեն նոր ղեկավար ունի Մելանյա Թրամփը դպրոցականներին օգնել է փաթեթավորել ամանորյա նվերները (լուսանկարներ, տեսանյութ) Ֆրանսիայում անժամկետ գործադուլ է սկսվում ընդդեմ կենսաթոշակային բարեփոխման Ի՞նչ կապ ունի թագաժառանգ ա եղել, հորեղբոր տղա ա եղել, թե մորքուրի մարդ․ Գեւորգ Պետրոսյան Արմեն Գևորգյան. Հին ռիսկերը օրակարգում են Սիրիայի հյուսիսում գործողությունները կշարունակվեն այնքան ժամանակ, մինչև այդ տարածքը մաքրվի «ահաբեկիչներից» Ադրբեջանի նախկին արտգործնախարարը բացասական է գնահատել Լավրովի այցը Բաքու Մեզ համար ի՞նչ տարբերություն՝ գոմը խելացի է, թե ոչ, եթե կովը թրիքի մեջ է. Փաշինյան Հայկ Մարությանը շուրջ 1 տարի օրենք է խախտել
Հարցում

Դեպի աղետ տանող ճանապարհը

2018 թ-ին հանուն փոփոխությունների երկրի բոլոր ճանապարհները փակած հասարակությունը, ըստ ամենայնի, առաջիկայում խնդիր է ունենալու փակել թերևս ամենակարևոր՝ դեպի աղետ տանող ճանապարհը։ Ամեն ինչ տանում է դրան։ Ցավալիորեն օր օրի այն ավելի լայն ու անխոհեմ կերպով բաց է դառնում՝ հյուսիսից հարավ, արևելքից արևմուտք, ներսից՝ դուրս, դրսից՝ ներս։

Ինչպես փակել ճանապարհը

Իշխանությունը կարող է բերել իր հաջողության 100 և նույնիսկ 1000 փաստ. սա նորմալ է՝ հանրությանը դրական ուղերձներ հղելու առումով։ Կարող է նույնիսկ ինքը հավատալ դրանց։ Իշխանության դեմ աշխատողները կարող են իրենց հերթին բերել 100 կամ 1000 հակափաստարկ. դա նույնպես ընթացիկ, բնական պրոցես է։ Եվ, մեծ հաշվով, դժվար է ընթացիկ կյանքում որոշել՝ ով է ավելի ճիշտ, ով՝ սխալ։ Դրանք ընդամենը հարցեր են, տեսակետներ են։

Փոխարենը՝ կա մի փոքր, բայց ամենակարևոր հարցերի խումբ, որտեղ սխալը աննորմալ թանկ գին ունի կամ կարող է ունենալ պետության համար։ Իսկ երբ հանրության գիտակից հատվածում ուժգնանում է կասկածը՝ արդյո՞ք սխալներն արվում են չիմացությամբ, թե միտումնավոր, ապա դեպի աղետ ճանապարհը դառնում է ահագնացող հարթ, լուսավոր։

Հինգ հարց, որ կարող է բերել աղետի

1. Հնարավոր խոշոր վրիպումներն անվտանգության համակարգում. արդյո՞ք մենք անում ենք մեզնից կախված ամեն ինչ՝ պատերազմի վտանգը կանխելու համար։ Ամե՞ն ինչ ենք անում սառը և հաշվարկված, թե՞ ասուլիսից ասուլիս՝ փոխում ենք շեշտադրումները։

2. Հնարավոր խոշոր սխալներն արտաքին քաղաքական վեկտորում. արդյո՞ք մենք բացառում ենք հակառուսական թակարդում հայտնվելը։ Բավարար պարզ և բավարար հստակ ձևակերպվա՞ծ է մեր դիրքորոշումը՝ ՌԴ-ում, ԵՄ-ում և ԱՄՆ-ում՝ Հայաստանը չի փոխելու իր անվտանգության համակարգը և չի հայտնվելու հակառուսական կոալիցիաների տրամադրությունների տիրույթում։

3. Հնարավոր խոշոր սխալները տնտեսության մեջ. արդյո՞ք հաշվարկված է, որ այսօրվա գործելաոճը և առաջարկվող որոշ օրինագծեր չեն բերելու տնտեսությանն էական ռիսկեր, այդ թվում՝ կապիտալի անվերահսկելի արտահոսքով, անշարժ գույքի շուկայի փլուզումով, ներդրումների իսպառ բացակայությամբ։

4. Հնարավոր խոշոր սխալը իրավական նիհիլիզմի դրսևորումներով. արդյո՞ք բոլորին բանտերով սպառնալը չի բերելու երկրում անվերահսկելի ռեպրեսիվ մեքենայի գործարկմանը, որից պետությունները դուրս են գալիս միայն թանկ գին վճարելով։

5. Հնարավոր խոշոր սխալը՝ ժամանակի վատնման առումով. արդյո՞ք չկա տպավորություն, որ մենք կորցնում ենք շատ թանկ ժամանակ՝ երկրի խորքային մոդեռնիզացիայի և էական բարեփոխումների համար։ Պատկերացումների պարզունակությամբ, բանտային մոլուցքով և պլեբսի ականջին հաճելի օրակարգով չե՞նք տապալում կարևորը՝ երկրի խելամիտ առաջընթացը։ Չե՞նք կորցնում մեր՝ առանց այն էլ սակավ մրցակցային առավելությունները։

Այս կետերից յուրաքանչյուրը կարող է տանել բարդ խնդրի։ Իսկ դրանցից միաժամանակ մի քանիսի առկայությունը՝ ուղղակի մեծ աղետի։ Այսօր միտումնավոր չեմ բացում այս կետերը, չեմ մանրամասնում դրանք՝ թողնելով առաջիկային, բայց դա անպայման արվելու է։

Խնդիրը բարդանում է նաև իշխանությունների բացառիկ տեսակով։ Իրականում «իշխանություններ» ձևակերպումը պետք է օգտագործել եզակի թվով. մենք գործ ունենք մեկ հոգու իշխանության հետ, և որպես դրա առաջին հետևանք՝ այն բացառիկ փակ իշխանություն է, որպես երկրորդ հետևանք՝ այն բացառիկ անկանխատեսելի իշխանություն է։ Մենք սա պետք է ընդունենք որպես փաստ ու մեր հաշվարկներն անենք՝ այս փաստն ի գիտություն ընդունելով։ Ի դեպ, միտումները՝ է՛լ ավելի միակամ, է՛լ ավելի փակ և է՛լ ավելի անկանխատեսելի իշխանությունն է։ Լայվը կամ ասուլիսը դարձել է պատուհաս երկրի գլխին, երբ ոչ միայն հանրությունն է հանպատրաստից լսում կարևոր ձևակերպումները, այլև իշխանությունը՝ իր ողջ կազմով՝ ամենայուրայիններից մինչև ուժայիններ, որպես թարմ լուրերի թողարկում են դա ընկալում։

Ի՞նչ պետք է հակակշռենք այս իրականությանը։ Հայաստանում այսօր տասնյակ հազարավոր մարդիկ հասկանում են վերը նշված կետերի կարևորությունը, կենսական ռիսկերը։ Հայաստանում հազարավոր մարդիկ պատրաստ են սրճարաններից և խոհանոցներից դուրս սրա մասին բարձրաձայնել, և թերևս առնվազն հարյուր հոգի այս պահին կարող է տարբեր ֆորմատներով, մասնագիտորեն, բացել այս կետերը և համբերատար ու մատչելի նկարագրել ռիսկերը։ Եվ առաջարկել լուծումներ։ Առաջարկել ելքեր։

Ուղղակի պետք է դադարեցնել՝ սևեռվել մանր հարցերի վրա, պետք է կարևորը տարբերել անկարևորից։ Պետք է օգնել հասարակությանը՝ դուրս գալ մանիպուլյատիվ լրահոսի խեղդող օվկիանոսից։ Պետք է ձևավորել հիմնական հարցերի դոմինանտ հոսանքը։ Սա իսկապես շատ լուրջ ռեսուրս է, որպեսզի որոշ ժամանակ հետո հասնել ռիսկերի հանրային լայն ընկալմանը, և հասնել հանրային նոր պահանջների լայն ձևակերպմանը. գործ՝ դատարկախոսության դիմաց, արդյունք՝ անցյալը վատաբանելու փոխարեն, կանխատեսելիություն՝ անակնկալ աղետների փոխարեն։

Այս մթնոլորտը ստանալուց հետո, քաղաքական լուծումները դառնալու են տեխնիկական խնդիր։ Դեպի այս մթնոլորտ տանող ճանապարհին և հետո այդ մթնոլորտում շատ կարևոր է իշխանության մեջ գտնվող գիտակից անհատների և շրջանակների հետ կապը՝ կլինի բանավեճ, թե համակարծիքություն, էական չէ։ Էականն այն է, որ իշխանության ներսի շրջանակների հետ ձևավորվի ընդհանուր օրակարգ։ Սա պետության շահն է պահանջում, սա առողջ բանականությունն է պահանջում։ Իսկ իշխանության այն շրջանակները և անհատները, որոնք համառորեն կմնան 2018-ի մայիսի «խելքին», ուղղակի կդառնան իշխանություն՝ իրենք իրենց համար, և նոր սոլիդ իշխանության տեխնիկական լուծումների փուլում մեկընդմիշտ մոռացության կմատնվեն։

Որքանով ես տեղյակ եմ (որոշին՝ մասնակից), իրարից անկախ՝ այսօր բարձր գրագիտություն և մեծ փորձ ունեցող տարբեր անձիք և շրջանակներ քննարկումների և երկրի մոդեռնիզացիայի ծրագրերի մշակման աշխատանքներով են զբաղված։

Բնականաբար, դրանք չեն կարող մնալ աշխատասենյակներում, և մի պահից դառնալու են հանրային սեփականություն․ բացվելու են մասնագիտական, փորձագիտական, քաղաքական, հանրային շրջանակների և, իհարկե, հասարակության առաջ։ Սա պետք է արագացնել, որովհետև կա մի գործոն, որը ճնշում է զուսպ լավատեսությունը. դա ժամանակի գործոնն է։ Կհասցնե՞նք, թե այսօրվա մթնոլորտը, ռեպրեսիվ մեքենան, տոքսիկ խմբերի ուժեղացող ազդեցությունը և իհարկե, իշխանության պատկերացումերի պարզունակությունը և անկանխատեսելիությունը կգտնվեն ավելի ուժեղ և ճանապարհ կբացեն դեպի աղետ։ Չգիտեմ։ Բայց մի բան հստակ է. այսօր դարձյալ լուծումը ճանապարհ փակելն է. դեպի աղետ տանող ճանապարհը։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan