1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 20 հոկտեմբերի 2019թ., 00:00
35 եվրոն մարկետինգային գովազդային հնարք է Լիբանանում ոստիկանները համբուրում են հայազգի երեխային Անժելա Թովմասյանի նկատմամբ պաշտպանական միջոցներ ձեռնարկելու վերաբերյալ փաստաբանի դիմումը մերժվել է Բաքվում զարմացել են սեփական դեսպանի դեբիլությունից Սոչիում խառը մենամարտերի մրցաշարն ավարտվել է ծեծկռտուքով (տեսանյութ) Անվերապահ աջակցությունս եմ հայտնում Թովմասյանների ընտանիքին Total white. Քորթնի Քարդաշյանը կիսաթափանցիկ կորսետով հիացրել է երկրպագուներին Հենրիխ Մխիթարյանը չի մասնակցի «Սամպդորիայի» դեմ խաղին Խորվաթիայում անցկացվել են բողոքի ցույցեր բռնարարների նկատմամբ իշխանությունների գործողությունների դեմ Հանրապետության տարածքում առաջիկա օրերին օդի ջերմաստիճանը կնվազի 25 գոլ 38 խաղում. Ռոնալդուի արդյունքը հինգերորդն է պատմության մեջ Թրամփը հրաժարվել է G7-ի գագաթնաժողովը Մայամիի իր հանգստավայրում անցկացնել Հրայր Թովմասյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը հակասում է Եվրոպական կոնվենցիային. Գեւորգ Կոստանյան Կավանին հրաժարվել է տեղափոխվել Բեքհեմի ակումբ Թուրքիան հայտարարել է Սիրիայում քրդերի հարձակումների հետեւանքով մեկ զինվոր կորցնելու մասին «Երբեմն կորուստը լավագույն բանն է, որ կարող է քեզ հետ պատահել». Snoop Dogg-ը նշում է 48-ամյակը Սիրիայի հյուսիսից դուրս բերված զորքերը կուղարկվեն Իրաք. Պենտագոն Քադիրովին զվարճացրել է իրեն կինոաստղի հետ համեմատած լրագրողի խոսքերը (տեսանյութ) ՍԴ նախագահի հանդեպ քաղաքական հետապնդումները իշխանությունների տարանջատման սկզբունքի ոտնահարում է. Խոսրով Հարությունյան Հիլարի Քլինթոնը խելագարվել է. Դոնալդ Թրամփ Արտակարգ դեպք Արտաշատում. 35-ամյա տղամարդը գերեզմանոցում փորձել է ինքնասպան լինել Մոսկվայում գտել են Զելենսկու նմանակին (լուսանկարներ, տեսանյութ) Տիրոջ համար գարեջուր բերող շունը դարձել է համացանցի աստղ (տեսանյութ) «Սա վատագույն հիշողությունն է նրա մասին». արքայազն Հարին պատմել է արքայադուստր Դիանայի մասին Ցանցառապետության կյանքից. դրվագ 5 Սատկած ձկներ՝ Խաչենի ջրամբարի ափերին (տեսանյութ) «Իրեն հարգող ոչ մի ներդրող չի մտնի մի պետություն, որտեղ շատ է արծարծվում «հեղափոխություն» տերմինը». Հարություն Մեսրոբյան «Հենց Նիկոլ Փաշինյանը տեսնում է, որ իր ռեյտինգն ընկնում է, մեկին ձերբակալում է». Հրանտ Բագրատյան Քոնոր Մաքգրեգորը մեղադրվում է բռնաբարության մեջ Ձերբակալվել է օրենքով գող Կանևսկին. կիրառվել է հատուկ օպերացիա (տեսանյութ) Ոսկյա թանկարժեք զարդերը գողացել էին նրա 11-ամյա երկվորյակ որդիները Նապոլեոն Բոնապարտի անվանակիցն ամուսնացել է փարիզյան շքեղ հարսանյաց արարողությամբ (լուսանկարներ) Տղամարդը մի քանի ժամ թաքնվել է խանութում և 13 000 դոլարի ոսկեղեն թալանելով` հեռացել Ամերիկացի հանրահայտ ֆուտբոլիստի հայուհի կինն իրենց որդուն սովորեցնում է գույների հայերեն անվանումները (տեսանյութ) Դպրոցներից մեկում մարզիչը զինաթափել է աշակերտին գրկախառնության միջոցով (տեսանյութ) NASA-ն «այլ հարթությունում պորտալ» է գտել Մարգարիտա Սիմոնյանը դստերն անվանել է հայկական պոեմի հերոսուհու անունով Քրդական զորամիավորումներին պաշտպանելու դեպքում Թուրքիան պատերազմ կհայտարարի Սիրիայի դեմ. թուրք պաշտոնյա ԵՄ-ն դատապարտել է Ադրբեջանի իշխանություններին ցուցարարների նկատմամբ բիրտ ուժ կիրառելու համար Քրիստին Լագարդը քննադատում է Թրամփի թվիթները Հրավառությունից հետո այրվում էր Հաղթանակի զբոսայգու հարակից տարածքը Սմարթֆոններն ու գաջեթներն արագացնում են ծերացումը․ հետազոտություն Իսպանիայի վարչապետի պաշտոնակատարը մերժել է Կատալոնիայի առաջնորդի երկխոսության կոչը Համաշխարհային առաջնորդները Facebook-ի թվային արժույթի դեմ են հանդես եկել Վալերի Մելաձեն իր «Maybach»-ը կայանել է արգելված վայրում՝ հայտնվելով սկանդալի կենտրոնում Playboy-ի մոդելը ցանկանում է Խորվաթիայի նախագահ դառնալ Ռուսթավի 2 հեռուստաալիքի նախկին լրագրող Գեորգի Գաբունիային հարցաքննել են Բաքվում հայտնել են չարտոնված հանրահավաքի մասնակիցների ձերբակալության մասին Էրդողանը սպառնում է շարունակել քուրդ զինյալների «գլխատումը» Երևանում թալանել են ՀՀ 1-ին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի զարմուհուն. գումարը կազմում է ավելի քան 1 մլն դրամ Երևանի քաղաքապետին նվիրեցին Ռոբերտ Քոչարյանի գիրքը, որի գովազդը չեն թույլատրում Երևանում անցկացվեց սեղմում հենարանից վարժության Հայաստանի առաջնությունը Երկիր մոլորակին կմոտենա մեկ կիլոմետր տրամագծով երկնաքար «Պապս ասաց, որ մի օր պետք է բարձրանաս, եւ ես դա արեցի». Ռուբեն Վարդանյանը պատմեց իր կողմից Արարատը բարձրանալու մասին Բաքվում չարտոնված ցույցի պատճառով փակել են մետրոյի երեք կայարան Էրդողանին ուղղված Թրամփի նամակը կներառվի միջազգային դիվանագիտության դասագրքերում. Զախարովա «Սեպտեմբերի 21-ին Գյումրիում դատարկ հյուրատուն է եղել». Գագիկ Համբարյան «Մի՛ մտածեք, թե ամեն անգամ Երևան գալուց ինձ դիմավորում է Հայաստանի նախագահը». Գարիկ Մարտիրոսյան (տեսանյութ) Ռուսական շոու բիզնեսի աստղերը մասնակցել են դիզայներ Ալեքսանդր Հարությունովի գարուն-ամառ-2020 հավաքածուի ցուցադրությանը (լուսանկարներ) Անհասկանալի ծախսեր են արվում, բայց ռազմական ծախսերը չեն ավելանում Սահմանվել է վերահսկողություն կերակրի աղի նկատմամբ Չինացի զբոսաշրջիկները երեխային մոռացել են դեպի Հռոմ ուղևորվող գնացքի մեջ Ծնվել է Տիգրան Քեոսայանի և Մարգարիտա Սիմոնյանի 3-րդ երեխան Ուկրաինայի Ռադայի շենքում գիշատիչ կենդանի է հայտնվել (տեսանյութ) Բժիշկները կես օր փնտրել են մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիայի սարքի մեջ մոռացված ծեր հիվանդին Մեր երկիրն ընկել է անհայրենիք, անհավատ և որևէ սրբություն չունեցողների ձեռքը Ինչու է դատախազությունը մի առանձնակի կատաղությամբ հետամուտ եղել այդ Սամվել Ֆարմանյանի գրառման «հերքմանը» Արտակարգ դեպք Երևանում. ՊՎԾ-ից քաղաքացին բերման է ենթարկվել ոստիկանություն Հրայր Թովմասյանի փաստաբանական թիմն արձագանքել է ԱԱԾ հայտարարությանը Պոռնոդերասանուհին պատմել է, թե որն է եղել իր ամենադժվար խաղացած տեսարանը Չինաստանում լույս աշխարհ են եկել ալբինոս առյուծներ (Տեսանյութ) Վատիկանը բացի 7 մահացու մեղքերը ճանաչել է 8-րդը «Հայելու առաջ» հաղորդումը փակելը քաղաքական ճնշման հետևանք է Թովմասյանի դուստրերին ու թոշակառու հորը ԱԱԾ հրավիրելու իրական նպատակը Հրայր Թովմասյանի վրա բարոյական ու հոգեբանական ճնշում գործադրելն էր Փակել է Մոսկվայի բուտիկն ու մտել ԱԺ Խոշտանգման փաստը բժիշկները հաստատել են Թոշակառուն մահացել է էրոտիկ մերսման ժամանակ Եթե մենք այստեղ խելամիտ իրավական հանգուցալուծում չգտնենք, հարցը տեղափոխվելու է միջազգային հարթակ Լեդի Գագան «թռել» է երկրպագուի գիրկն ու ընկել բեմից Կովկասի զարդ. Irish Examiner-ը` Հայաստանի զբոսաշրջային գրավչության մասին
Հարցում

Արմեն Գևորգյան. Ո՞ր արդյունքի համար աշխատել. մաս 2

Tert.am-ը հրապարակում է ՀՀ նախկին փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանի հոդվածաշարի երկրորդ մասը, որում հեղինակն անդրադառնում է արտաքին հարաբերությունների հաստատման հարցում իշխանությունների աշխատանքին, երբ, ըստ նրա, անհրաժեշտ էր լինում ողջամիտ և ճշգրիտ կերպով գտնել հիմնական հենման կետն ու հավասարակշռման հնարավորությունները։ Հոդվածաշարի առաջին մասին կարող եք ծանոթանալ այստեղ։

Կցանկանայի առանձին անդրադառնալ արտաքին հարաբերությունների հաստատման հարցում իշխանությունների աշխատանքին, երբ անհրաժեշտ էր լինում ողջամիտ և ճշգրիտ կերպով գտնել հիմնական հենման կետն ու հավասարակշռման հնարավորությունները։


2000-ական թվականների սկզբում հիմնականում Ռուսաստանի օգտին կայացված ընտրության պայմաններում հաջողվեց Արևմուտքի հետ հարաբերություններում ճիշտ հավասարակշռում գտնել։ Դրա համար անհրաժեշտ էր առանց հուզականության, ռացիոնալ և ի նպաստ սեփական ազգային անվտանգության, հաշվի առնել տարածաշրջանում բոլոր դերակատարների շահերը և կառուցել սեփական անվտանգությունը` ներքին ու արտաքին։ Եվրոպական կառույցներն ու Միացյալ Նահանգները փաստացի 2001-ից եղել են ներքին բարեփոխումների գործընկեր, և ընդհանուր բալանսի քաղաքականության մեջ Մոսկվան սա ընդունել է իբրեւ փաստ։

Հավասարակշռության ու փոխվստահելի հարաբերությունների միջավայրում մենք հաջողեցինք մի շարք ուղղություններով.

Կառուցվեց Իրան-Հայաստան գազատարը՝ միաժամանակ պահպանելով կառուցողական հարաբերություններ ինչպես մեր էներգետիկ գործընկեր Ռուսաստանի, այնպես էլ՝ Իրանի հետ թշնամական հարաբերություններ ունեցող ԱՄՆ-ի հետ։

Հնարավոր եղավ զսպել Հայաստանը շրջանցող ենթակառուցվածքային որոշ ծրագրերի իրականացումը. oրինակ` Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթգիծը, Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանցքը (Իրան, Ադրբեջան, Ռուսաստան)։

Հայաստանը, հանդիսանալով ՀԱՊԿ լիիրավ անդամ, միաժամանակ հարաբերությունների հարուստ օրակարգ ձևավորեց ՆԱՏՕ-ի հետ` զարգացնելով հայկական խաղաղապահ առաքելությունների կարողությունները։ Հենց այդ տարիներին ԱՄՆ կառավարությունը Երևանում կառուցեց տարածաշրջանում իր երկրի ամենախոշոր դեսպանատան համալիրը։

Կարողացանք ակտիվորեն համագործակցել միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների հետ, Հայաստան բերել այնպիսի հիմնադրամներ, ինչպիսիք են Լինսին, Հազարամյակների մարտահրավերները և այլն։ Ի տարբերություն մյուս արտաքին ձեռքբերումների՝ դրանց շրջանակում իրականացվող ծրագրերի ազդեցությունը քաղաքացիների կյանքի վրա ուղղակի էր։
Հայաստանի և Ռուսաստանի ղեկավարների վստահելի հարաբերությունների հիման վրա այդ հավասարակշռությունը թույլ էր տալիս զսպել մեր հարևանների ագրեսիան, շփման գծում երաշխավորել խաղաղություն և հանգստություն, սահմանափակել ռազմատեխնիկական ոլորտում Ռուսաստանի համագործակցությունը Ադրբեջանի հետ և այլն։


Նրանց համար, ովքեր չեն հիշում կամ չգիտեն, ասեմ, որ 2000-ականների սկզբներին ղարաբաղյան բանակցություններում հիմնական առաջամարտիկի դերը ստանձնել էր Ֆրանսիան՝ ի դեմս նախագահ Ժակ Շիրակի։ Նա կարողացավ այնպես կազմակերպել գործընթացը, որ բանակցային գործընթացը չառաջացրեց խանդ ոչ միայն մյուս համանախագահների մոտ, այլև՝ մեր անմիջական հարևանների՝ Թուրքիայի և Իրանի։ Իսկ այսօրվա խաղաղասիրական նախաձեռնությունների հեղինակներին հիշեցնեմ, որ հենց այդ փուլում էին ամենաակտիվ շփումները և այցերը Հայաստանի և Ադրբեջանի տարբեր ոլորտների ներկայացուցիչների միջև։

Հաջողության բանաձևը պարզ էր և հստակ. հիմնական գործընկերները վստահում են միմյանց և մեկը մյուսի համար հատուկ խնդիրներ չեն ստեղծում։ Առկա էր հարաբերությունների այնպիսի համակարգ, երբ օբյեկտիվ գործոնները բավականին արդյունավետորեն փոխլրացվում էին սուբյեկտիվ գործոններով։

Իրերի այսպիսի դրությունը արդեն այսօր կարելի է բացատրել նաև այն բանով, որ միևնույն պատմական ժամանակահատվածում, գրեթե համաժամանակյա, մեր երկրներում սկսեցին ձևավորվել նոր վերնախավեր, մարդկանց նոր թիմեր, որոնց կոչումն էր՝ իրականացնել ոչ միայն իրենց պետությունների զարգացման և ամրացման առաքելությունը, այլ՝ որակապես նոր ու փոխադարձ օգտակար միջպետական հարաբերությունների կառուցումը։ Վերնախավեր, որոնք բաց էին աշխարհի հետ երկխոսության և գործողությունների համար։ Եվ այս կոորդինատային համակարգում շատ կարևոր է, որ հարաբերությունների որոշակի «քիմիա» լինի ոչ միայն պետությունների ղեկավարների, այլև նրանց թիմերի միջև։ Առանց դրա կարող են լինել միայն օգտակար և գործընկերային, բայց ոչ երբեք՝ փոխվստահություն պարունակող հարաբերություններ։ Դրանք հաղորդակցության տարբեր ուղիներ և մակարդակներ են՝ տեղեկատվության փոխանակում, ակտուալ հարցերի և նախագծերի քննարկում, դիրքորոշումների ճշգրտում, ինտենսիվ փոխադարձ այցեր։ Այս ամենը ձևավորում է անտեսանելի, բայց շատ կարևոր մթնոլորտ՝ փոխըմբռնման ու փոխվստահության համար։

2000-ականներին Հայաստանի զարգացման պատմությունը հաստատում է, որ ուղիղ համեմատական չկա աշխարհաքաղաքական իրավիճակի, որում հայտնվել էր երկիրը, և նրա տնտեսական հաջողությունների միջև։ Գլխավորը մեզնից է կախված։

Բաց եմ թողնում 2008-2018թթ. տարիների նկարագրությունը, քանի որ միայն որոշակի սահմանափակ ժամանակահատվածներում եմ ունեցել անմիջական մասնակցություն։ Միայն նշեմ, որ օպտիմալ հավասարակշռության հետ կապված առաջին խնդրահարույց ազդանշաններն օբյեկտիվորեն սկսեցին ի հայտ գալ հենց այս փուլում։ Փորձագիտական միջավայրում կա որոշակի կոնսենսուս, որ ՌԴ-Արեւմուտք հակասությունները սրվեցին թերևս 2008թ․ օգոստոսյան պատերազմից հետո, որի արդյունքում Ռուսաստանը, ինչպես նաև՝ ԵՄ ու ԱՄՆ սկսեցին ակնկալել իրենց դաշնակիցներից հստակ կողմնորոշումներ։ Բայց անգամ այդ պայմաններում Հայաստանին հաջողվեց, օրինակ՝ 2017 թվականի աշնանը ստորագրել ԵՄ-ի հետ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը` շնորհիվ համբերատար դիվանագիտության։

Պետական կառավարման առումով բալանսի պահպանման հարցում բարդություններ ի հայտ գալու պարագայում շատ կարևոր է գործադիր ու օրենսդիր իշխանության բոլոր սեգմենտների սինքրոնացված գործունեությունը, որին կարելի է հասնել միայն ամենօրյա տքնաջան աշխատանքով։ Նման իրավիճակ էր ստեղծվել, օրինակ՝ 2016-2017 թվականներին ԵՄ-ի հետ համաձայնագրի նախապատրաստման ժամանակահատվածում, երբ պարբերական ռեժիմով աշխատանքային ժողովներ էինք անցկացնում, որպեսզի ԵՄ ուղղությամբ կարևոր քայլին ընդառաջ՝ թույլ չտանք գործողություններ, որոնք կարող էին խորացնել Ռուսաստանի կամ Իրանի մտահոգություններն ավելի մեծ աշխարհաքաղաքական խաղի մեջ։

Արտաքին քաղաքականության մեջ շարունակականության ու ինստիտուցիոնալ հիշողության պահպանման կարևորությունը հնարավոր չէ գերագնահատել։ Ուստի 2018թ-ի մայիսին, երբ պետական գործերը հանձնում էի նոր իշխանությանը, Կրեմլի հետ հարաբերությունների վերաբերյալ նոր ղեկավարության ուշադրությունը հրավիրեցի երկու հանգամանքի վրա։

Առաջին՝ Ռուսաստանի ղեկավարությունում, չնայած նրանց խորհրդավոր բնույթի մասին լեգենդներին, մեզ նման մարդիկ են աշխատում։ Նրանց խորթ չեն մարդկային հատկանիշները, ուստի նրանց համար առանձնահատուկ կարևորություն ունեն հարաբերություններում անկեղծությունն ու ազնվությունը։ Ուստի իմ առաջին խորհուրդն էր՝ լինել անկեղծ, իսկ հարաբերությունները կարող են հաջողություն արձանագրել, եթե այլոց նկատմամբ չկան դա բացառող պարտավորություններ։ Ընդգծեցի նաև, որ նման հավանական պարտավորությունների մասին ռուս գործընկերները կարող են իմանալ՝ ելնելով իրենց հնարավորություններից։

Երկրորդ խորհուրդս այն էր, որ, հաշվի առնելով ռուսական իշխանության առանձնահատկությունները, վերջիններս չեն ներում դավաճանությունը, իսկ փորձության ժամանակ ընկերներին չեն դավաճանում։ Սա 2018-ի մայիսն էր։ Այս դիտարկումների օգտակարության և անհրաժեշտության մասին կարելի է դատողություններ անել՝ հաշվի առնելով այն, թե ինչպես են ուրվագծվում ժամանակակից հայ-ռուսական հարաբերությունները:

Արմեն Գևորգյան
ՀՀ նախկին փոխվարչապետ
Շարունակելի

website by Sargssyan