1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 18 օգոստոսի 2019թ., 00:00
Իլոն Մասկը կրկին կոչ է արել ռմբակոծել Մարսը Ղազախստանում կինը դստերն ու որդուն լույս աշխարհ է բերել 2.5 ամիս տարբերությամբ (տեսանյութ) 9-ամյա աղջիկը խաղի ժամանակ պատահաբար դանակահարել է 6-ամյա եղբորը Ամուսինն ուրիշի գերեզմանը քանդել, աճյունը տեղափոխել է այլ գերեզման, կնոջն ասելով` մորդ գերեզմանը գտա, պրծա՞ քեզանից Փաշինյանը Սանասարյան Դավթին «մեկուսարանի ուղեգիր» է տալիս, բայց Դավիթը շարունակում է «նախկիններ ու Սերժ» հայհոյել Օրվա հանդիպումների անոնս Այսօր Խաղողօրհնեքի՝ Սբ. Աստվածածնի Վերափոխման տոնն է «Մի՛ հապաղիր, արաղի՛ր»․ Մկոյի զվարճալի լուսանկարը Ջրի մակարդակը Սոչիի 4 գետերում վտանգավոր մակարդակի է հասել Զիդան. Բեյլը կշարունակի հանդես գալ «Ռեալում» 28-ամյա տղամարդը ապակյա շշով 4-5 անգամ հարվածել է 25-ամյա կնոջ գլխին Հորդառատ անձրեւները հեղեղել են Ստամբուլը. մեկ մարդ է զոհվել Քաթարում փողոցները կապույտ գույնով են ներկում՝ ասֆալտի ջերմությունը նվազեցնելու նպատակով Գիտնականներն անհետացած հսկայական պինգվինների նախկինում անհայտ տեսակ են հայտնաբերել «Իշխանությունն ուզում էր BBC-ի փաթեթավորմամբ հանրության վրա ազդել, բայց հակառակ էֆեկտը ստացան». Ե. Բոզոյան (տեսանյութ) Sinquefield Cup․ Լեւոն Արոնյանը ոչ ոքի խաղաց Մաքսիմ Վաշյեր-Լագրավի հետ Փրկել ամբոխի սիրելիին ամբոխից Աշխարհի բոլոր հայերի համար կա մեկ մայրաքաղաք և դա Երևանն է. Փաշինյան Դեմ եմ Ամուլսարի հանքի շահագործմանը. այո, սրանով խախտել եմ էթիկան եւ պատրաստ եմ կրել հետեւանքներ. Միքայել Զոլյան ՌԴ պաշտպանության նախարարը նշել է Հայաստանի ներդրումը Սիրիայում իրավիճակի կարգավորման գործում Ժան-Կլոդ Յունկերին շտապ վիրահատության համար հոսպիտալացրել են Պորոշենկոն նախագահության ընթացքում առնվազն ութ միլիարդ դոլար է դուրս բերել Ուկրաինայից. ամերիկացի գործարար «Դժվար դրան գնան. եսի՞մ, բա որ գնացին. Արթուր Ղազինյան Դատավորների տարիքային շեմն իջեցնելու նախաձեռնությունն արվում է ինչ-որ մարդկանց աշխատանքի տեղավորելու նպատակով. Գևորգ Պետրոսյան Համահայկական խաղերի փակման արարողությունը (ուղիղ) «Ռուսթավի 2»-ի նախկին գլխավոր տնօրենը նոր հեռուստաընկերություն է հիմնել Իտալիայի ՆԳ նախարարը արգելել է անօրինական միգրանտների ափհանումը Ղարաբաղի միջազգային ճանաչման հնարավորություն է ստեղծվել Պատգամավոր Ռուսլան Իսրայելյանը կառաջադրի իր թեկնածությունը Արցախի նախագահական ընտրություններին Համահայկական խաղեր․ Գլենդելի տղամարդկանց թիմը եւս հաղթեց (լուսանկարներ) Արայիկ Ղազարյանի զորամասում քննություն է իրականացվում. Արծրուն Հովհաննիսյան Ստեղծված իրավիճակը խճճված է, ունի բազմաթիվ շերտեր. Լիլիթ Մակունցը՝ Ամուլսարի մասին Ինձ նմանները իրավունք չունեն մեռնելու, ես պետք է զոհվեմ հանուն հայրենիքի. Շարմազանովի գրառումը Ի՞նչ են քննարկել «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորները փակ նիստում ՀՀ ՊՆ պատվիրակությունը մեկնել է Ռուսաստան Սոչիում տեղատարափ անձրև է տեղացել. իշխանությունները պատրաստվում են բնակիչների հնարավոր տարհանմանը (տեսանյութ, լուսանկարներ) Իրանի և Վենեսուելայի դեմ ԱՄՆ-ի պատժամիջոցները Ռուսաստանին 1 մլրդ դոլար են բերել Տիգրան Ավինյան․ Մտածում ենք հաջոդ Խաղերում անցում կատարել սիրողականից պրոֆեսիոնալի Թագուհին Մեգան Մարքլին արգելել է կրել է սիրելի հագուստը «Հյուրանոցում հրդեհի համար պատասխան կտա նաև սեփականատերը». Զելենսկի Գլենդելի թիմը՝ Համահայկական 7-րդ խաղերի չեմպիոն «Գնա տուն և սպորտով զբաղվիր». Թրամփն ավելորդ քաշի պատճառով ծաղրել է իր կողմնակցին և թիկնապահների հրահանգել հեռացնել նրան դահլիճից (տեսանյութ) Հրազդանում հանքանյութով բեռնված 9 վագոններ դուրս են եկել երկաթգծից եւ թեքվել Սերժը պատրաստ է նստել. Սերժը նստելու է ժողովրդի խաթր. Արմեն Աշոտյան Հայ գործարարը մտադիր է Հայաստանում թանկարժեք՝ ամսական 2000 դոլարանոց ծերանոց բացել «Չարը խափանվեց». Փաշինյանը չկարողացավ բացել խնձորի չիպսի տուփը, այն պատռվեց ու թափվեց գետնին (տեսանյութ) Խոշոր հրդեհ Օդեսայի հյուրանոցներից մեկում. կա 8 զոհ, 10 վիրավոր (լուսանկարներ) Առաջիկա օրերին հանրապետության ողջ տարածքում բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ կլինի. սպասվում է առանց տեղումների եղանակ «Այնքան նիհար է, որ ցանկանում ես կերակրել»․ Պոլինա Գագարինան՝ համարձակ բիկինիով Չեմ կարծում, որ հայոց բանակի գեներալը հրաման կտար կրակել ժողովրդի վրա. Սասուն Միքայելյանը հանդիպել է Օգանովսկու հետ Ռուսաստանում հիվանդանոցի պացիենտն առեւանգել է շտապ օգնության մեքենան «Ներդրողներին չպետք է նստեցնենք աջակցության վրա». Նիկոլ Փաշինյանը` Կոտայքում Շիրակի մարզում մատուռն ամբողջությամբ այրվել է Ես հայուհի եմ. Օլիմպիական խաղերի կրկնակի չեմպիոնը պատմել է իր մասին Ստամբուլի բնակելի շենքերից մեկում պայթյուն է որոտացել. (լուսանկարներ) Կրակոցներ Նոր Նորքում Ռուսաստանցի հայազգի մարզիկ Մանվել Մամոյանը Կրմլի պատերի մոտ սահմանել է Բրյուս Լիի ռեկորդը Հմայիչ եւ ոճային․ Սիրուշոյի լողափնյա կերպարը Մոտոերթ՝ ընդդեմ Ստամբուլյան կոնվենցիայի վավերացման Մոսկվայում կտրել են «Բրիգադա» սերիալի հայտնի ծառը Ամերիկացի հետազոտողները ցուցադրել են Երկրի վրա միջուկային պատերազմի հնարավոր սցենարը Այդպես է. երբ իշխանությունը համալրվում է ապիկար կադրերով Պարապ գործերի մինիստրն ու նրա թանկարժեք վոյաժները Հայաստանում մեծացել է մահվան ելքով ճանապարհային պատահարների թիվը Քեյթ Միդլթոնն առաջ է անցել Մեգան Մարքլից, իսկ Հարին՝ Ուիլյամից, սակայն նրանց բոլորին ետևում է թողել թագուհին. հրապարակվել է թագավորական ընտանիքի «վարկանշային աղյուսակը» ՌԴ-ն չի հանձնի Միհրան Պողոսյանին Սերժ Սարգսյանին կձերբակալեն՝ հանրությանը մի որոշ ժամանակով էլ իրական խնդիրներից շեղելու համար. Միքայել Մինասյան Ջրվեժի հյուրանոցային համալիրի մոտից դանակահարված քաղաքացիներ են տեղափոխվել հիվանդանոց Որքա՞ն փող ու ժամանակ կպահանջվի Արցախում ականազերծման աշխատանքները լիարժեք ավարտելու համար Ինչ է վթարի վայրից վերցրել А321-ի օդաչուն ՌԴ-ի հետ Հայաստանին եւ Վրաստանին կապող միակ ճանապարհով տրանսպորտի երթեւեկությունը կսահմանափակվի Իրանը հաջորդ շաբաթ կներկայացնի սեփական արտադրության զենիթահրթիռային համակարգը Գիտնականները հայտնաբերել են ուղեղի ծերացումը կանխելու մեթոդը Շրջակա միջավայրի նախարարությունը դրական եզրակացություն է տվել Մհեր Սեդրակյանի որդու նախագծին ԱԺ աշխատակազմի ղեկավարության խայտառակ պահանջը՝ դեկրետում եղած աշխատակցից Ի՞նչ է հանրահավաքային տրամաբանությունը Թուրքիայում հայտարարել են, որ հավանաբար գտել են Վրաստանի Թամար թագուհու թոռնուհու գերեզմանը Սոչիում սպասվող հորդառատ անձրևների պատճառով բնակիչները կարող են տարհանվել Փորձագետը հաշվարկել է Գրենլանդիայի արժեքը Յուպիտերը «կուլ է տվել» հարևան մոլորակը
Հարցում

Արմեն Գևորգյան. Օտարերկրյա ներդրումներ. ինչ պետք է անել դրանք ստանալու համար

Tert.am–ը ներկայացնում է նախկին փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանի հեղինակային հոդվածը, որում նա անդրադարձել է օտարերկրյա ներդրումներին։ Հեղինակը նշում է, որ Հայաստանի պարագայում պոտենցիալ ներդրումներ կարելի է ակնկալել Ռուսաստանից, Եվրոպայից, ԱՄՆ-ից, ինչպես նաև՝ արաբական երկրներից։ Դրանք խիստ տարբեր ուղղություններ են և պահանջում են աշխատանքի տարբերակված մոտեցումեր։ Ըստ նրա՝ կարելի է նաև ներդրումներ ակնկալել Չինաստանից։ Սակայն այս դեպքում, որպես կանոն, ներդրողները պահանջելու են կառավարության երաշխիքները, ինչը համարյա նույնն է, ինչ պետության կողմից ֆինանսների ներգրավումն ու համապատասխանաբար պետական պարտքի ավելացումը։ Արմեն Գևորգյանը նաև նշում է, որ հարկավոր է առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնել Արաբական Միացյալ Էմիրություններին, Քաթարին ու Քուվեյթին, և կիսվում իր պատկերացումներով այս երկրների ներդրողների մասին։ Հոդվածն ամբողջությամբ ներկայացնում ենք ստորև.

2018թ․-ի իրադարձություններից հետո Հայաստանում ստեղծված իրավիճակն անհրաժեշտություն է առաջացնում վերլուծելու տնտեսության մեջ ներդրումների հնարավոր աղբյուրները՝ տնտեսական աճի ապահովման տեսանկյունից։ Շատերին թվում էր, որ երկրում օտարերկրյա ներդրումների բուռն ներհոսք կլինի, իսկ կառավարությունը նույնիսկ ստիպված կլինի ընտրություն կատարել ներդրողների միջև։ Սա քաղաքական փոփոխությունների առաջին ամիսների մթնոլորտն էր։ Սակայն դա տեղի չունեցավ։ Դա տեղի չունեցավ նաև խորհրդարանական ընտրություններից հետո։ Դա տեղի չի ունենա նաև առաջիկայում, եթե․․․

Որպես կարևոր սկիզբ մենք պարտավոր ենք հասկանալ, որ մեր նման երկրներում ներդրումները մեծ հոսքերով չեն գալիս, նույնիսկ հեղափոխություններից հետո։ Նրանց պետք է գայթակղել, համառորեն հրավիրել, հրապուրել։ Ամենայն հավանականությամբ Հայաստանի նոր կառավարությունը ենթադրում էր, որ Սաակաշվիլիի Վրաստանի օրինակով Հայաստանը նույնպես կողողեն ֆինանսական միջոցներով և ներդրումային նախագծերով։ Մեր հարևան երկրի դեպքում ներդրումները խիստ աշխարհաքաղաքական բնույթ են կրել։ Իսկ վերջին տարիների ներքաղաքական փոփոխությունները նախկին խորհրդային երկրներում՝ Ուկրաինայում, Մոլդովայում, Ղրղզստանում, ապացուցեցին լրիվ հակառակը, այդ պետություններում հնարավոր ներդրումների համար արգելակներ դարձան անկայուն քաղաքական միջավայրն ու չափից ավելի հեղափոխական ձգտումների առկայությունը։ Մասնավոր, քաղաքականության հետ չկապակցված փողերը սիրում են անվտանգ միջավայր, դրանք չափազանց զգայուն են։ Այդ իսկ պատճառով միշտ հարկավոր է հարց տալ․ ինչո՞ւ օտարերկրյա ներդրողը, ով հայ չէ, պետք է իր միջոցները ներդնի Հայաստանում և ոչ թե, ասենք, Արևելյան Եվրոպայի կամ Հարավարևելյան Ասիայի այս կամ այն երկրում։ Ո՞րն է մեր երկրի մրցակցային առավելությունը։ Շատ հաճախ է հնչում նաև հետևյալը՝ աշխարհում բավականին շատ են հայկական ծագմամբ կայացած և հաջողակ գործարարները, իսկ ինչո՞ւ նրանք բիզնես ներդրումներ չեն կատարում այսօր իրենց պատմական հայրենիքում։

Այս փուլում, առայժմ, ըստ պաշտոնական վիճակագրության և հրապարակումների, մենք ստիպված ենք բավարարվել ներքին ռեսուրսներով և արտաքին պետական պարտքի ներգրավմամբ։ Արդեն իսկ Համաշխարհային բանկն ու Արժույթի միջազգային հիմնադրամը մեզ խոստացել են տրամադրել ոչ ավել, ոչ պակաս՝ 750 մլն դոլար։ Սա ենթադրում է աստիճանաբար համակերպում այն իրավիճակի հետ, երբ ուղղակի ներդրումների վրա հույս դնել չի կարելի և ստիպված պետք է մեծացնել պետական պարտքի բեռը։ Բայց, այնուամենայնիվ, պետք է արձանագրել, որ մասնավոր ներդրումներն ուղղակի արդյունք են ապահովում․ դրանք իրական փողեր են, կոնկրետ աշխատատեղեր, լրացուցիչ ուղղակի մուտքեր դեպի տարբեր մակարդակի բյուջեներ։

Ուրեմն պետք է մտածել և գործել շատ ավելի համակարգված, հասկանալով որտեղից ինչ ակնկալիքներ են հնարավոր։ Ներդրումներ բերելը ահռելի բարդ գործ է՝ պահանջում է իսկապես համակարգված և գրագետ աշխատանք։ Այստեղ զգացմունքային դրսևորումները, անհիմն ակնկալիքները, արագ արդյունքի ձգտումը ուղղակի անտեղի են և կվնասեն գործին։ Գրագետ, համառ և համբերատար աշխատանք է պետք։ Սա ասում է մի մարդ, ով երկար տարիներ աշխատել է այդ ուղղությամբ և կարողացել է մեր պետության համար որոշակի արդյունքներ ապահովել։

Մեր պարագայում պոտենցիալ ներդրումներ կարելի է ակնկալել Ռուսաստանից, Եվրոպայից, ԱՄՆ-ից, ինչպես նաև՝ արաբական երկրներից։ Դրանք խիստ տարբեր ուղղություններ են և պահանջում են աշխատանքի տարբերակված մոտեցումեր։ Առաջին երեք դեպքերում ներդրումները մեծ մասամբ կրում են ծայրահեղ հայրենասիրական կամ խիստ պրագմատիկ բնույթ, քանի որ նման ցանկություն ունեցողները հիմնականում կամ հայկական ծագում ունեն կամ կապված են հայկական շրջանակների հետ կամ էլ, ժողովրդական լեզվով ասած, «չոր բիզնեսմեններ» են։

Կարելի է նաև ներդրումներ ակնկալել Չինաստանից։ Սակայն այս դեպքում, որպես կանոն, ներդրողները պահանջելու են կառավարության երաշխիքները, ինչը համարյա նույնն է, ինչ պետության կողմից ֆինանսների ներգրավումն ու համապատասխանաբար պետական պարտքի ավելացումը։ Այս մոտեցումը չի ողջունվի միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների մեր գործընկերների կողմից։

Արաբ ներդրողները, ունենալով պրագմատիկ և գործնական բնավորություն, մեծ կարևորություն են տալիս զգացմունքային բաղադրիչին, նրանց համար հատկապես կարևոր է բանակցությունների գործընթացը, գործընկերների հետ շփումները, ներդրողի նկատմամբ վերաբերմունքն ու ուշադրությունը։ Արաբական երկրներ ասելով, առաջին հերթին նկատի ունենք Արաբական Միացյալ Էմիրությունները, Քաթարն ու Քուվեյթը, մասամբ նաև՝ Լիբանանը։

Ի դեպ, հենց այս տարածաշրջանի՝ հատկապես Էմիրությունների ներկայացուցիչներն են Միխեիլ Սահակաշվիլիի իշխանության գալուց հետո վրացական տնտեսության մեջ կատարել առաջին ներդրումները և այսօր էլ շարունակում են ներդրումներ կատարել, այդ թվում՝ ունենալով արևմտյան ազդեցության կենտրոնների երաշխիքներն այդ ներդրումների անձեռնմխելիության և երկարատևության մասով։

Փորձեմ կիսվել իմ որոշ պատկերացումներով, թե ինչու է հարկավոր առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնել Ծոցի այս երեք երկրների վրա՝ ելնելով ինչպես այդ երկրների պետական էլիտայի, այնպես էլ գործարար համայնքի հետ աշխատանքի իմ երկարամյա փորձից։

1. Արաբական մասնավոր ներդրումների առավելությունն այն է, որ այն միանգամից «երեքը մեկում» է։

Պոտենցիալ ներդրողների մոտ սեփական ֆինանսական միջոցների առկայությունը, այլ կերպ ասած՝ «փող կա»,

-Արաբ ներդրողը, սկսելով նախագիծը, անպայման կբերի համապատասխան ոլորտի նոր տեխնոլոգիաներ,

- Արաբ ներդրողը Հայաստանում անձամբ ինքը չի զբաղվի բիզնեսով, այլ կներգրավի բարձր որակավորում ունեցող կառավարիչների թիմ։

Այսպիսով` ստացվում է երեքը՝ մեկում․ ֆինանսներ+տեխնոլոգիաներ+կադրեր։

Վերջին տասնամյակների փորձը ցույց է տալիս, որ այլ տարածաշրջաններից եկող ներդրումների պարագայում, որպես կանոն, բացակայում են վերոնշյալ բաղադրիչներից մեկը կամ երկուսը։

2. Ինչո՞ւմ է կայանում փոխադարձ շահն ու ստեղծված առավելությունը։

· Ծոցի երկրները կարող են դառնալ հայկական ապրանքների (բացի ալկոհոլից) սպառման պոտենցիալ նոր շուկաներ, ինչը կնվազեցնի մեր արտադրողների կախվածությունը ավանդական շուկաներից, ինչպես նաև հնարավորություն կտա ընդարձակել արտադրական հզորությունները։

· ՀՀ-ից ծառայությունների, այդ թվում՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների արտահանում։

· Երկկողմ տուրիզմ:

· Ներդրողներից շատերը հետաքրքրված են իրենց արտադրությունները անկայուն ներքաղաքական իրադրություն ունեցող երկրներից, օրինակ՝ Կենտրոնական և Հյուսիսային Աֆրիկայից նոր երկրներ տեղափոխելու հնարավորություններով։

· Ինտենսիվորեն աճում է Ծոցի երկրների մասնավոր ներդրողների հետաքրքրությունը ՀՀ գյուղատնտեսության նկատմամբ։

· Դիտարկվում են նոր նախագծեր անշարժ գույքի (հյուրանոցների կամ բնակելի համալիրներ), ինչպես նաև հանրային սննդի և առևտրի ոլորտներում։

· Հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև ՀՀ-ի միջոցով ԵԱՏՄ շուկա ներթափանցելու հնարավորությունը։

· Զարգանում է միջպետական երկխոսությունը, ձևավորվում են նոր հարաբերություններ։ Էմիրություններն ու Քուվեյթը իրենց դեսպանություններն են բացել Երևանում, իսկ Հայաստանը շուտով առանձին դեսպանատուն կունենա նաև Քաթարում:

· ՀՀ-ը զարգացնում է այդ երկրների հետ կրթական-մշակութային համագործակցությունը, իսկ վերջին շրջանում կողմերը սկսել են դիտարկել համագործակցությունը նաև այլ ոլորտներում, օրինակ՝ ռազմատեխնիկական համագործակցության։ Փոխադարձաբար կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել պետական կառավարման համակարգի, նորարարության և նոր տեխնոլոգիաների զարգացման, կրթության և առողջապահության ոլորտներում փորձն ու աշխատանքը։

· Ոչ պակաս կարևոր ևս մեկ հանգամանք. այդ պետությունների հայ համայնքները։ Կան զգալի թվով հայկական ծագմամբ հաջողակ գործարարներ, ովքեր ունեն անհրաժեշտ կապեր և հնարավորություններ ուղղորդելու, համոզելու տեղացի գործարարներին Հայաստանում համատեղ կամ նույնիսկ անհատապես ներդրումներ անելու։

3. Ուրիշ ի՞նչը կարող է խրախուսել Ծոցի երկրների ներկայացուցիչների հետաքրքրությունը Հայաստանի նկատմամբ.

- Ամենաբարձր մակարդակում շփվելու և իրենց հարցերը լուծելու հնարավորություն, ընդ որում՝ գործընկերների նկատմամբ ունենալով վստահության մեծ մակարդակ։ Անձնական երաշխիքների գործոնն այս երկրների մենթալիտետի ու ավանդույթների առանձնահատկությունն է։

- Երկրում անվտանգությունն ու պոտենցիալ ներքին քաղաքական կայունությունը, տեղի բնակչության լոյալությունն ու բարյացակամությունը, կրոնական հանդուրժողականությունը և այլն։

- Առանց վիզայի ՀՀ այցելելու հնարավորությունը և ինտենսիվ ավիահաղորդակցության առկայությունը, թռիչքի համեմատաբար կարճ տևողությունը։

- Որակյալ աշխատուժի առկայությունը՝ բնակչության կրթական մակարդակը, ինչպես նաև, ի տարբերություն տարածաշրջանի այլ երկրների, արաբերեն խոսող մարդկանց մեծ թիվը՝ Սիրիայի և Մերձավոր Արևելքի այլ երկրների հայկական սփյուռքի ներկայացուցիչների շնորհիվ։

4. Ի՞նչն է խոչընդոտում Ծոցի ներդրողների պոտենցիալ ակտիվությանը։

- Տարածաշրջանի հիմնական ներդրողները գտնվում են սպասման ռեժիմում և նոր «երաշխավորների» փնտրտուքի մեջ․ ներդրողները շփոթված իրավիճակում են հայտնվել, չեն կարողանում կողմնորոշվել՝ շարունակե՞լ իրենց նախագծերը, թե՞ դադար վերցնել։ Ներդրողներից շատերը ունեին իրենց կապերն ու երաշխավորները։

- Առկա ներդրողները հայտնվեցին մի իրավիճակում, երբ տեղի գործիչները՝ պետական և տեղական պաշտոնյաները շատ հաճախ փորձում են «իրենց ձեռքերը տաքացնել» այդ նախագծերում․ ապրանքները վաճառել կամ ծառայությունները մատուցել ավելի թանկ, քան դրանց շուկայական արժեքն է, միայն այն պատճառով, որ ներդրողները Ծոցի երկրներից են։

- Չկան նոր, հետաքրքիր ու մասշտաբային առաջարկություններ և կոնկրետ ներդրումային նախագծեր։

5. Ի՞նչ է պետք անել․

- Ստեղծել գործարարների մշտական գործող ֆորում, սկզբնական փուլում Հայաստանի և Էմիրությունների միջև։ Դա կլինի ինքնատիպ ոչ պաշտոնական հարթակ՝ տեղեկատվության, ծրագրերի և գաղափարների փոխանակման համար։ Այս հարթակի միջոցով իշխանությունները կկարողանան ձեռքը պահել ներդրողների հիմնական տրամադրությունների և անհանգստությունների զարկերակի վրա։

- Հայաստանը ինտենսիվորեն պետք է մասնակցի այդ երկրներում անցկացվող ամենամյա թեմատիկ ցուցահանդեսներին։ Պետությունը պետք է այս հարցում օգնի մասնավոր հատվածին։ Շատ ինտենսիվ է պետք պատրաստվել Դուբայում անցկացվելիք «Էքսպո-2020»-ին, արժանիորեն ներկայացնել Հայաստանը այդ կարևոր միջազգային համաժողովում։ Դա լինելու է Նոր Հայաստանի դեմքը։ Շատ քիչ ժամանակ է մնացել։

- Մշակել նոր տրանսպորտային սխեմաներ՝ Հայաստանից ապրանքները Էմիրություններ մատակարարելու համար։ Ի դեպ, այս տեսանկյունից հարկավոր է մանրամասն ուսումնասիրել Թուրքիայից դեպի Քաթար նմանատիպ մատակարարումների սխեմաները, երբ վերջինս հարևան երկրների կողմից ենթարկվեց բլոկադայի։

- Ծոցի երկրներում գործում են բազմաթիվ սուվերեն և ներդրումային հիմնադրամներ, որոնք կարող են միջոցներ տրամադրել ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացման համար, ինչպես նաև ուղղակիորեն մասնակցել այդ ծրագրերին։ Այս հիմնադրամների հետ քննարկելու համար մենք պետք է ունենանք հնարավոր ծրագրերի և նախագծերի շատ հետաքրքիր փաթեթ, այդ թվում՝ մասնավոր-պետական համագործակցության շրջանակներում։

- Պատրաստ լինել անվերադարձ հիմունքներով տրամադրել պետական ակտիվներ՝ ներդրումների և ապագա բարելավումների դիմաց։

- Պետական մասնակցությամբ ստեղծել համատեղ արտահանման կենտրոններ՝ Ծոցի երկրներ արտահանվող ապրանքների միասնական ստանդարտով։ Օրինակ՝ ապահովել խմելու ջրի մատակարարում մեկ ընդհանուր ապրանքանիշի ներքո՝ այն գնելով տեղի արտադրողներից․ նույնը նաև ջեմերի, մուրաբաների, հյութերի և վերամշակված այլ արտադրատեսակների համար։ Այս առումով պետությունը պետք է անհրաժեշտ քայլեր ձեռնարկի՝ բարձրացնելով բոլոր այն ծառայությունների արդյունավետությունը, որոնք երկրում իրականացնում են սանիտարական և արտադրության որակի վերահսկողություն։

- Հայաստանում նոր, տարածաշրջանային նորարարական հետազոտությունների արաբական կենտրոնի ստեղծման նախաձեռնում․ այն կարող է դառնալ իր տեսակի մեջ առանձնահատուկ կրթական-հետազոտական կազմակերպություն՝ ամերիկյան կամ սլավոնական համալսարանի օրինակով։

- Արաբ ներդրողների համար կարող է մեծ հետաքրքրություն ներկայացնել Հայաստանում մասշտաբային տվյալների կենտրոնների (Data Center) հիմնումը՝ հաշվի առնելով կլիմայական առանձնահատկությունները. դրան առաջին հերթին կարող են նպաստել բարձր լեռնային շրջանների, ՏՏ ոլորտում բարձր որակավորմամբ մասնագետների առկայությունը։

- Չպետք է խոչընդոտներ ստեղծվեն արաբ ներդրողների համար միայն այն պատճառով, որ վերջիններս իրենց ծրագրերը սկսել են իրականացնել կամ նախապատրաստել իրականացման նախորդ իշխանությունների օրոք․ դա շատերին վախեցնում է և ստիպում դադար վերցնել։ Դեպքերը մեկ-երկուսն են, սակայն անհանգստությունը համատարած է դառնում։

Արմեն Գևորգյան
ՀՀ նախկին փոխվարչապետ

website by Sargssyan