Այսօր՝ 01 հունիսի 2020թ., 00:00
Իսպանական հայտնի ֆիլմի սաունդթրեքի քավերը` Bella Ciao-ն հայ հայտնիների կատարմամբ Երջանիկ են այն երկու հոգին` անկախ սեռից, ովքեր գտնում են իրար.Աննա Հակոբյան ԱՄՆ-ը Antifa շարժումը ճանաչում է որպես ահաբեկչական կազմակերպություն. Թրամփ Բժիշկ-վիրուսաբանը նշել է, թե որն է կորոնավիրուսից պաշտպանվելու առավել արդյունավետ միջոցը Աբու Դաբին սահմանում է տեղաշարժման արգելք իր հիմնական քաղաքների միջեւ Իսրայելի ոստիկանությունը կասեցրել է նրբերշիկի տուփով էքստազիի խոշոր չափաքանակի ներմուծման փորձը Չորս զգացողություն, որոնք կարող են դրդել դավաճանության Հայաստանից փողերը փախչելու են, կրիմինալը ակտիվանալու է, ուժային կառույցները վատ են աշխատելու․ քաղաքագետ Արմեն Գրիգորյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Արշավիր Ղարամյանի հետ Ադրբեջանը հետեւողականորեն լկտիանում է. Կարեն Բեքարյան Լոս Անջելեսը վերածվել է մարտական գործողությունների գոտու․ CNN (տեսանյութ) Էդմոն Մարուքյանն առաջարկել է օնլայն ցույց իրականացնել՝ գույքահարկի բեռն ավելացնելու դեմ (տեսանյութ) «Զրույցներ թաքնված վարչապետի հետ». Էպիզոդ 9 - Պուպուշ վարչապետը և անպատասխանատու ժողովուրդը. (տեսանյութ) Հարկային ռուդիմենտ «Միսս Արմենիա 2017» տիտղոսակիր Լիլի Սարգսյանը՝ լողազգեստով Ինչո՞ւ է ՀՀ-ն վիրուսի «չեմպիոն» 23 հետխորհրդային երկրների շարքում Բրիտանացի մոդելի կիսամերկ լուսանկարը ցնցել է համացանցը Հաջողությամբ խոցել եմ 500 մետր հեռավորության նշանակետը․ Արայիկ Հարությունյան (Տեսանյութ) «Աթլետիկոյի» կիսապաշտպան Սաուլը 3 օրից կփոխի ակումբը ԱՄՆ-ն տիեզերական հաջող թռիչք իրականացրեց, «բատուտն աշխատում է». Իլոն Մասկը` Ռոգոզինին ԱՄՆ նախագահի գնահատմամբ` G-7-ը «հնացած է» Ազա´տ զգացեք ձեզ, քանզի ես դեռ նոր եմ սկսում․ Ալեն Սիմոնյան Մարկու Թյուրամը գոլից հետո հարգեց Ֆլոյդի հիշատակը, որը սպանվել էր ոստիկանի կողմից Գիտնականները պարզել են Եվրոպայում կորոնավիրուսի ներթափանցման մոտավոր ամսաթիվը Ferrari ընկերությունը նվիրել է հայտնի մրցարշավորդ Քիմի Ռայքոնենին Ֆորմուլա-1-ի բոլիդ-ը Կառավարությունում առկա է ճգնաժամ, լրջագույն խնդիր կա նաև առողջապահական համակարգում. բժիշկների մեծ մասը վարակված է և հյուծված. Երևանի գլխավոր ախտաբան ԲԽ․ Ալաշկերտը ուժեղ գտնվեց Արարատից Իսրայելի պաշտպանության նախարարը ներողություն է խնդրել Երուսաղեմում պաղեստինցու սպանության համար, որն աուտիստ էր Մայիսի 31-ի դրությամբ Գեղարքունիքի մարզում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 33 նոր դեպք Պաշտոնական․ Արթուր Միրանյանը հեռացել է Փյունիկից Աշխարհում սկսվում է տնտեսական ճգնաժամի ամենածանր փուլը․ Ֆրանսիայի ֆինանսների նախարար «Հասցրել եք պրավալ տալ երկրում առկա համավարակային վիճակը: Որո՞նք են Ձեր գործողությունները». Երվանդ Վարոսյանը՝ Արսեն Թորոսյանին Լոնդոնում հարյուրավոր մարդիկ բողոքում են ընդդեմ ԱՄՆ-ում ոստիկանների կողմից կատարվող բռնության 1297 կազմակերպության գործունեություն դադարեցվել է 8 հարց Նիկոլ Փաշինյանին. Սամվել Ֆարմանյան Ադրբեջանում Միլլի Մեջլիսի նիստն անցել է բավականին անկանխատեսելի զարգացումներով․ Կարեն Հովհաննիսյան Մեսսի. Ֆուտբոլը, ինչպես ամբողջ կյանքը, այլևս երբեք առաջվանը չի լինի Առաջին անգամ 10 տարվա ընթացքում նկարել են ամենաանորսալի կատվին Կորոնավիրուսի հետեւանքով մահացել է Սարհատ Պետրոսյանի մայրը Առաջին դասարանցիների առցանց գրանցումները կմեկնարկեն հունիսի 1-ից ԱՄՆ-ում շարունակվող անկարգությունների ընթացքում պղծվել է Դենվերում գտնվող հայկական խաչքարը. Սուրեն Սարգսյան Ռուս կինը ստիպված է եղել ծննդաբերել փողոցում (տեսանյութ) Forbs-ը Քայլի Ջեներին զրկել է ամենահարուստ երիտասարդի կարգավիճակից. ի՞նչ է պատճառ դարձել Մեծ Բրիտանիայում խորհրդավոր մեծահարուստ տղամարդը փորձարկումներ է կատարում մարդկանց վրա Իրենց հայտարարագրերը թողած` ու՞մ հայտարարագրերի հետևից են ընկել. Ռոբերտ Հայրապետյան Նոր խաղակոշիկներ վերադարձի համար. Հենրիխ Մխիթարյանը նոր լուսանկար է հրապարակել Ինչպես են Թբիլիսիի բնակիչները պահպանում կորոնավիրուսի տարածման դեմ պայքարի կանոնները (լուսանկարներ) Պարզունակ իշխանական կռուտիտները հերթական անգամ փուչիկ են. Աշոտյան Վերանայե՛ք ձեռնոցի պարտադիր պահանջի որոշումը Ինչպես ասում են, կառավարությունը ճիշտ է, ժողովուրդը՝ սխալ… Մասիս Մայիլյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Արմեն Գրիգորյանի հետ Պեսկովը կորոնավիրուսից բուժման ընթացքում մորուք է աճեցրել և նիհարել է (տեսանյութ) Թալանել են «Մանչեսթեր Սիթիի» կիսապաշտպան Ռիադ Մահրեզի տունը. The Sun Միքայել Մինասյանի հրապարակած փաստերը ենթակա են անհապաղ ստուգման․ պետք է հարուցվի քրգործ, վարչապետը՝ հրաժարական տա Փաշինյանն անկանխատեսելի գործիչ է, նրա հետ պայմանավորվելը բարդ է. քաղաքագետ Գրիգորի Տրոֆիմչուկը՝ գազի սակագնի շուրջ չհաջողված բանակցությունների մասին Չիկագոյում անկարգությունների մասնակիցը հեծյալ ոստիկանությունից ձի է առեւանգել (տեսանյութ) Ամենաչսիրած հարցն էն ա, թե «բա ո՞վ, եթե ոչ Փաշինյանը». Արդեն զզվելի ա էս ամենը... Գեւորգ Պետրոսյան Կորոնավիրուսի զոհերի անանուն մնալու գաղտնի հրաման տալու մասին ինֆորմացիան ինձ համար անսպասելի չէր. Աղասի Ենոքյան ԱՄԷ-ում գտնվող ՀՀ քաղաքացիները կարող են Հայաստան վերադառնալ Դուբայ-Թբիլիսի չվերթով Եթե Սիմոնյանը նման վայրերում փողկապ է կապում, որպեսզի «սվաղի» իր թերությունները, ապա ես նման խնդիր չունեմ.Պետրոսյան Ճապոնիան մտադիր է մեղմացնել մուտքի սահմանափակումները չորս երկրների քաղաքացիների համար Գերմանական ինքնաթիռը ուղեւորվել է Իտալիա, սակայն հետ վերադարձել․ իտալական օդանավակայանը փակ էր Կառավարությունը փակել է դեպի մատուռ տանող ճանապարհը. կարանտին է Ինդիանապոլիսում բողոքի ցույցերի ժամանակ զոհվել է մեկ մարդ, վիրավորվել են առնվազն երեքը Հոբբին կարող է օգնել դեպրեսիան հաղթահարելու գործում Արտակարգ դեպք «Արմավիր» ՔԿՀ-ում. հայտնաբերվել է կորեացի կալանավորի կախված դին Բացվել է աշխարհի ամենավտանգավոր ճոճանակը՝ 700 մետր բարձրությամբ ժայռի եզրին (տեսանյութ) Կարո Փայլանը մեկնաբանել է հայկական եկեղեցու վրա հարձակված անձի ձերբակալությունը Օրվա խորհուրդը. Առաջին շնչառությունն աստվածային հոգով Հայ Առաքելական եկեղեցին տոնում է Ս. Հոգու էջքն առաքյալների վրա Ռուսաստանում հավանության են արժանացրել կորոնավիրուսի բուժման համար ստեղծված առաջին դեղամիջոցը Թրամփը Մակրոնի հետ քննարկել է G7-ի գալիք գագաթնաժողովի հարցը Թրամփը հետևել է Crew Dragon տիեզերանավի պատմական արձակմանը (տեսանյութ) Մայիսի 31-ին կիրականացվեն Մինսկ-Երևան-Մինսկ, Մոսկվա-Երևան չվերթները Թրամփն առաջիկա G7-ի համաժողովին մասնակցելու հրավեր է անելու նաև Ռուսաստանին Մեր գեներատորները հուսալի են Կորոնավիրուսի հետևանքով վերջին մեկ օրում մահացած 4 քաղաքացիներն ունեցել են ուղեկցող քրոնիկական հիվանդություններ Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 355 նոր դեպք Արձակման հաջող մեկնարկից հետո Crew Dragon-ի տիեզերագնացները հանել են սկաֆանդրները Իշխանությունը փորձում է բյուջեն լցնել` ֆինանսապես կեղեքելով ողջ հասարակությանը
Հարցում

Ժամանակի աղավաղված ընկալումը

Խոշոր ցնցումներից հետո ժամանակի ընկալումը տարբեր է և էապես կախված է քաղաքական կամ հանրային դիրքավորումից։ Պայմանականորեն այն կարելի է բաժանել երեք խմբի. իշխանության ժամանակը, ոչ իշխանական միավորների ժամանակը և պետության ժամանակը։

Իշխանության ժամանակը

Իշխանության մեջ գտնվողները շատ արագ հայտվում են ժամանակային թակարդում։ Նրանց թվում է, թե շտապելու որևէ անհրաժեշտություն չկա, դիմացն անսպառ ժամանակ է։ Գործը կսպասի, բարեփոխումները հանգիստ կարելի է հետաձգել, կարևորը կարելի է թողնել հետոյի։ Հիմա դրա ժամանակը չէ։ Այս ժամանակային թակարդը իշխանության ներսում լուռ համաձայնությամբ է ձևավորվում։ Այդ պատճառով էլ իշխանությունը շատ արագ ձևավորում է իր օրակարգը, որը կազմվում է կա՛մ նեղ հետաքրքրության հարցերից, կա՛մ իշխանություն պահելու տեսանկյունից։

Ամիսներ շարունակ իշխանությունը համառորեն խուսափում է հիմնական բարդ խնդիրներից. այն խնդիրներից, որոնց առկայության, որոնց չլուծվելու պատճառով էլ իրենք եկան իշխանության։ Չի գնում խորքային գրագետ բարեփոխումների, չի գնում բարդ լուծումների։ Ցանկացած ձևաչափում խուսափում է լուրջ թեմաներից: ԱԺ-ում միտինգ է, իշխող ուժի համագումարում միտինգ է, հարցազրույցներում, ասուլիսներում, անհատական խոսքում՝ միտինգ։ Ես այն տեսակետին չեմ, որ իշխանության մեջ չկան մարդիկ, որոնք ի վիճակի են լուրջ նախաձեռնությունների։

Ուղղակի իշխանությունը արդեն սկսել է ոչ ճիշտ ընկալել իր ժամանակային ռեսուրսը։ «Դիմացը մի 5-10 տարի կա, հետո կանենք...» պատկերացումը շատ ազդեցիկ քաղաքական միավորների հիմնական սխալն է եղել։ Երբ անվերջ, անծայրածիր ժամանակի զգացողությունը իշխում է նոր իշխանական էլիտայի պատկերացումներում, այն երբեք չի սահմանափակվում նեղ շրջանակով։ Գործադիրը, գործ անելու համար նախատեսված համակարգերը, մարդիկ, շատ արագ ու սահուն են վարակվում դրանով։ Արևմտյան կրթությամբ քաղավիացիայի պետի ձևակերպումը, թե՝նոր ավիաընկերություններ, նոր ուղղություններ բերելը ժամանակ է պահանջում՝ 1-15 տարի, ֆանտաստիկ էր իր ճշգրտությամբ։ Այլոք՝ պետություններ, ժողովուրդներ 15 տարվա ընթացքում պլանավորում են Մարսի վրա վայրէջք կատարել կամ արհեստական ինտելեկտի ներդրումն իրենց կյանքում հասցնել բեկումնային մակարդակի։


Ոչ իշխանական միավորների ժամանակը

Լրիվ հակառակ տրամադրություններն են տիում ոչ իշխանական համակարգերում։ «Բան չմնաց, ամեն ինչ վատ է գնում, չեն կարողանում ոչ մի բան անել... Մի քանի ամսվա բան է մնացել սրանց...»։ Սա ամենաանհեռանկար մթնոլորտն է, որը կարող է ձևավորվել իշխանությունից դուրս գտնվող համակարգերում, որովհետև սա, ներկան վերաիմաստավորելու, վերադասավորվելու,ապագայի տրամադրություններ ձևավորելու փոխարեն, ձևավորում է «վերադարձի մթնոլոլորտ»։

Սա սպանում է առողջ մտածելու և առողջ աշխատելու, ինքնակատարելագործվելու՝առկա հնարավորությունները։ Սա նույնքան վտանգավոր է, որքան՝ իշխանության ունեցած՝անսահմանափակ ժամանակի զգացումը։ Երկու դեպքում էլ ընկնում է արդյուանվետությունը՝ անհատների, միավորների, մտքի, գործունեության արդյունավետությունը։ Եվ իշխանության ու ոչ իշխանության՝ ժամանակի հակադիր ընկալումները մեկը մյուսին ուժեղացնում են։ Երկուսն էլ առանձին-առանձին պետության համար շատ վտանգավոր են, ու նաև անընդհատ ուժեղացնում են միմյանց։

Պետության ժամանակը

Ինչո՞ւ են տապալվում պետությունները։ Նաև այն պատճառով, որ մի պահից քաղաքական միավորների ժամանակները դառնում են ոչ համարժեք պետության ժամանակի հետ։ Պատկերավոր ասած,՝պետության ժամացույցը դադարում է մշտապես լինել նրանց աչքի առաջ։ Ու իրականության մեջ ձևավորվում են երեք տարբեր ժամանակային գոտիներ՝ իշխանության ժամանակը, ոչ իշխանական ուժերի ժամանակը, պետության ժամանակը։

Կոնկրետ ժամանակահատվածների համար նախատեսված խնդիրները չեն լուծվում, դրանք կուտակվում են՝ օր օրի, ամսեամիս։ Նոր ծագող մարտահրավերները հավուր պատշաճի չեն գնահատվում, որովհետև պետական մեքենան, պետության շարժիչը աշխատում է այլ ժամանակային տրամաբանության մեջ. «Դա հետո, ավելի ուշ, սա էլ անենք, հետո դրանց մասին կմտածենք, և այլն, և այլն»:

Կա մի խորքային, լուրջ սխալի վտանգ։ Դա հետևյալ ձևակերպումն է՝ 20-30 տարվա խնդիրները 1-2 տարում չենք լուծելու։ Սա իսկապես շատ խորքային սխալ է ու շատ վտանգավոր՝ ոչ միայն այսօրվա, այլև հաջորդ կառավարությունների համար։ Սա երեք գործոնների միաժամանակյա սխալ ընկալում է.

Ա. անցյալի ժամանակի սխալ ընկալում, որովհետև նախորդ 30 տարում ծագել են և լուծվել են հարյուրավոր բարդ խնդիրներ։ Իհարկե, կուտակվել են նաև բազմաթիվ չլուծած հարցեր։ Բայց դա չի նշանակում, որ երկիրը անկախությունից ի վեր միայն չլուծված խնդիրների պաշար է կուտակել։

Բ. Կա բուն խնդիրների սխալ ընկալման միտում։ Խնդիրը, պրոբլեմը շատ դինամիկ հասկացություն է, այն չի կարող վերագրվել միայն անցյալին։ Վերջին մեկ տարում ծագել են լրիվ նոր, բավական բարդ խնդիրներ, որոնք նախկինում չկային ու լուծում են պահանջում։ Հակառակ դեպքում կուտակվում են ու համալրում չլուծված, խնդիրների կրիտիկական ծավալը։ Եվ վերջապես.

Գ. «Ապագայի ժամանակի» սխալ ընկալման ռիսկը։ Այն կայանում է հետևյալի մեջ. եթե հղում ես անում նախորդ 30 տարվա խնդիրներին ու քեզ ժամանակ նվիրում, ապա շատ մեծ է հավանականությունը, որ պետությունը անվերադարձ հետ է մնալու տարածաշրջանային մրցակցությունից։ Հայաստանը այսօր կանգնած է մոդեռնիզացիայի սուր խնդրի առաջ, Հայաստանը կանգնած է թվայնացված պետության հրամայականի առաջ ու մենք ամեն գնով պետք է առաջ լինենք մեր հարևաններից, և այս ամենն անվտանգության սուր խնդրի պայմաններում։ Տարածաշրջանային մրցակցության կենաց ու մահու պայքարում, նախորդ ժառանգությունը չի կարելի դիտարկել որպես բեռ, այն պետք է դիտարկվի որպես բազա, փորձելով գտնել լուրջ առաջընթացի այլ, նոր ռեսուրսներ։ Հասկանո՞ւմ եք, հակառակ դեպքում 5-6 ամսում կարող են ձևավորվել այնպիսի խնդիրներ, որոնց մոտ նախորդ 30 տարվա խնդիրները պարզունակ, մանկական կթվան։

Ստեղծվում է մի մթնոլորտ, որ կարևոր հարցերի մասին մտածելու ո՛չ ժամանակը կա, և ոչ էլ՝ մեխանիզմը։ Պետական միտքը և պետական մեքենան ուղղվում են մեկ անձի սպասարկման համակարգեր ձևավորելուն։ Պետական միտքն ուղղվում է այս նպատակին։ Պետք է մի բան նաև հստակ պատկերացնել՝ պետության ղեկավարի ժամանակը մի պահից սկսվում է տարբերվել նրա շքախմբի ժամանակից։ Շքախումբը ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերում կամ վաստակում է որոշակի ավտոնոմիա և, հետևաբար, ձևավորում իր պատկերացումներն՝անելիքների և հատկացված ժամանակի վերաբերյալ։ Սա շատ լուրջ ռիսկ է ղեկավարի համար, բայց նախ այդ ռիսկը պետք է ժամանակին ֆիքսել և հետո՝ կարողանալ հակազդել։

Ժամանակային աղավաղման պրոցեսում պետության համար մյուս կարևորագույն ռիսկը ժամանակավորության մթնոլորտն է։ Երբ նոր իշխող էլիտան երկար ամիսների ընթացքում չի մտնում համերաշխության և առաջընթացի փուլ, չի մտնում ոլորտային «սուբստանտիվ» բարեփոխումների դաշտ և որպես իր կոմֆորտ զոնա ուրվագծում է անցյալի և ուրիշների սխալները, ապա պետական համակարգում և հասարակական ընդհանրական գիտակցության մեջ սկսում է իշխել այս ամենի ժամանակավորության զգացումը։

Ժամանակավոր փուլ, ժամանակավոր բարքեր, ժամանակավոր մարդիկ և այլն։ Իսկ սա նշանակում է, որ ուղղակի ոչ մի արդյունավետ գործ հնարավոր չի լինի անել, ու մոռանալ է պետք առաջընթացի և զարգացման մասին։ Սրա վերջին կանգառը, ցավոք, ժամանակավոր պետության գաղափարն է։ Ու իշխանության միջի և ոչ իշխանական շրջանակի սոլիդության ցուցանիշը սա է՝ այս պարզ ռիսկերի գիտակցումը։ Մեր բոլոր սուբյեկտիվ ժամանակներին դեմ-հանդիման կա մի շատ օբյեկտիվ և կայուն ժամանակ՝ ադրբեջանական ժամանակը, որը սպասում է մեր նոր, ավելի նոր սխալներին, որպեսզի իր պատկերացմամբ ճիշտ ժամանակին լուծի իր խնդիրը։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլըտրանքային նախագծեր խումբ»

Շարունակելի

website by Sargssyan