Այսօր՝ 04 օգոստոսի 2020թ., 00:00
Արսեն Թորոսյանը սորոսական ընկերոջը Նորքի ինֆեկցիոնի տնօրեն է նշանակում Չինական հարթակն անդրադարձել է Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցին Արայիկ Հարությունյան ինչո՞ւ ես լռում Լոռու մարզպետն ընդդեմ Լոռու մարզկենտրոնի քաղաքապետի. մարտեր առանց կանոնների Աննա Վարդապետյանի եւ Ռուստամ Բադասյանի հարաբերությունները լարվել են Ռեփերը, որի մարմինը մասնատել էր կինը, ծրագրում էր հեռանալ սիրուհու մոտ ԶԼՄ-ները հայտնել են պատվավոր Պապ Բենեդիկտոս XVI ծանր հիվանդության մասին Միայն Լենա Նազարյանի՝ Տոկիոյի ավիատոմսի արժեքը բյուջեի վրա նստել է 1,2 մլն դրամ Սպասվում էր, որ հեղափոխությունից հետո պետք է այդ մոտեցումները փոխվեն․ Զարուհի Հովհաննիսյան Ռուսաստանի ադրբեջանցիները սպառնալիքներ են ստացել հայերի վրա հարձակվելուց հրաժարվելու համար Փաշինյանի երեք հենակաստիլները Նաղդալյանի սպանության պատվեր իջեցնելու հարցից առա՞ջ գնացիք խաչը համբուրելու, թե՞ հետո. Շիրինյանը՝ Արամ Սարգսյանին Պատմաբանները ահազանգում են՝ Հայոց պատմության դասագրքերի չափորոշիչների մշակման հետևում կասկածելի թիմ է կանգնած Միլլա Յովովիչը ցուցադրել է իր վեց ամսական երեխային Հայկ Մարությանի սիրտը «Ռաֆաելլո» եւ «Բելոչկա» է նախընտրում. քաղաքապետարանը 30 կգ շոկոլադ եւ 40 կգ էլ «պոպոք-պնդուկ» է գնել Օրը ցերեկով այլասերվածություն Օպերայի բակում՝ խոտերի մեջ (տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանը սրիկայաբար ստում է․ գնդապետ Սայաթ Շիրինյան Հիշողության թարմացում. Հայկ Մարությանը Մաշտոցի պուրակի կառուցապատման մասին՝ մինչ քաղաքապետ դառնալը (տեսանյութ) Այսօր մենք ունենք առողջապահության նախարար, ով և՛ աթեիստ է, և՛ հայ ազգին չի սիրում, և՛ փողամոլ է. Ներսիսյան ՍԴ դատավորի թեկնածուն իր գործունեությունը սկսում է ընտրակեղծիքով Այս ապիկար իշխանությունը հիշվելու է որպես ավերող, քանդող ու ոչնչացնող Թութակով փոխնախարարից մինչեւ փիսիկներով խորհրդական Վահե Նիկոյանին դատարանը չի կալանավորել Ֆրանսիայի դատախազությունը խնդրում է վերաբացել Ժերար Դեպարդիոյի դեմ սեքսուալ բռնության հետ կապված գործը Կառավարությունը վաճառքի է հանել պետսեփականության շենքեր Սմբատ Գոգյանը հայտարարություն է տարածել Ադրբեջանում սելավները քշել-տարել են բեռնատար մեքենաները Թուրքիայի և Հայաստանի պատմության չափորոշիչները փոխելու մասին գրքի 13 հեղինակներից 7-ն են հայ, որոնցից միայն 2-ն են պատմաբան (տեսանյութ) Հայ-թուրքական հաշտեցման դասագրքերի հեղինակների մի մասը առարկայական չափորոշիչների հեղինակներն են. Էդգար Հովհաննիսյան (տեսանյութ) «Իմ նախատատը կթքեր նրա աչքերի մեջ». Մարգարիտա Սիմոնյանը` Նիկոլ Փաշինյանի մասին Երկու տարի առաջ բոլոր պոտենցիալ «չիպ»-ի «մատերիալները» արդեն չիպավորվել են․․․ «Խորհուրդ կտայի չստանձնել Թուրքիայի փաստաբանի դերը և ասել, որ այն չի հարձակվի Հայաստանի վրա». Էդուարդ Շարմազանովը՝ իշխանություններին Խայտառակություն է, երբ ոստիկանը՝ հաղթանդամ տղամարդը, երիտասարդ կանանց ձեռնաշղթաներով բերման է ենթարկում ոստիկանության բաժին Մեր պահանջները իրենց այս հանդիպման հետ ոչ մի կապ չունեն, պահանջում ենք վերացնել արտակարգ դրությունը Քաղաքական հետապնդումը պոզով ու պոչով կենդանի չէ Նարեկ Սարգսյանը ցանկանում է հետազոտությունն անցնել «Նաիրի» ԲԿ-ում Արդյո՞ք Հանրապետության նախագահի կողմից օրենքի չստորագրումն ունի իրավական հետևանքներ.պարզաբանում է սահմանադրագետը Հեռացնում են Մաշտոցի պուրակի սրճարանի տարածքում կտրած ծառի արմատները «Forbes»-ը հրապարակել է ռուսական էստրադայի ամենահարուստ աստղերի ցանկը Գագիկ Ծառուկյանը հանդիպել է երաժիշտ-կատարողներին Պարո՛ն Մարության, Մեսչյան, էլ ուժ չունենք պայքարելու, ուստի օգտվեք առիթից ու վերացրեք Երևանի վերջին ամենասիրուն պատառները 17.6 մլն դրամի տուգանք «Ալեքս էնդ հոլդինգի» եւ «Սիթիի» ՍՊԸ-ների նկատմամբ՝ գերիշխող դիրքի չարաշահման համար Վրաստանում մեկ օրում երկու հոգի վարակվել է կորոնավիրուսով Ռուսաստանում կորոնավիրուսով վարակման 5394 նոր դեպք է հայտնաբերվել Ընդդիմադիր. Թուրքիային զսպող հիմնական երաշխավորները ռուսական 102-րդ ռազմաբազան եւ ՀԱՊԿ-ն են Ո՞վ կնվաճի Չեմպիոնների լիգայի գավաթը (հարցում) «Մարտնչող անաստվածների միության» անդամ նախարարները ՀՀ ներկայիս իշխանությունների քաղաքականությունը հայագիտության նկատմամբ ապազգային է Սպառված պետականության վերջին կայարանը 70 տոկոսը դժգոհ է Փաշինյանի վարած քաղաքականությունից Տաթևիկ Ռևազյանը պատմում է երեխային կրծքով կերակրելու իր փորձի մասին Եկեք ամեն ինչ տանք մրցաշրջանի վերջին մարտահրավերին.Հենրիխ Մխիթարյան Ինչպես է իմունային համակարգն արձագանքում կորոնավիրուսին Բելառուսում՝ Ռուսաստանի հետ սահմանի մոտակայքում, զրահապատ ռազմական մեքենաների շարասյուն է նկատվել. (տեսանյութ) Ո՞վ է իրավունք տվել սեփական սեռի հարցում չկողմնորոշված ինչ-որ մարդկանց գալ և քարոզներ կարդալ հայ հասարակությունում ընտանիքի ճիշտ մոդելի մասին Քծնանք, անվստահություն, ներքին վախեր Կորոնավիրուսի 52 նոր դեպք Հայաստանում Ֆինլանդիայի վարչապետն ամուսնացել է ֆուտբոլիստի հետ «Գյումրին այսօր էլի Վենետիկ է դառել». քաղաքն ուժեղ անձրեւից հետո (տեսանյութ) Վրաստանի նախկին վարչապետի որդին մեղադրվում է նախկին պատգամավորի թոռան վրա հարձակում գործելու մեջ Գործող իշխանությունը հոգու խորքում խորը հիասթափություն է ապրում. բաց նամակ Զարեհ Սինանյանին Պարոն քաղաքապետ, սիրո'ւն չի, հե'չ սիրուն չի, մանավանդ հեղափոխությունից հետո «Մեդիա պաշտպան» նախաձեռնությունը կոչ է անում դադարեցնել խոսքի ազատության դեմ նման ճնշումները և չպիտակավորել լրատվականներին Ի՞նչ է պետք է անել որովայնի ճողվածքների դեպքում Սամվել Ալեքսանյանը վոլեյբոլ է խաղում Սեւանում (տեսանյութ) Հասկացա, որ ոչ մի ամփոփման, ֆորմալ տեքստերի ու վիճակագրական տվյալների ներկայացման կարիքը բնավ չկա. Ռոմանոս Պետրոսյան Բորիս Նեմցովի 18-ամյա դուստրն ամուսնացել է հայի հետ Հերթական խայտառակությունը. Նորքի այգիները վաճառքի է հանվել Դեբետ գետի ջրերին են խառնվում հին, լքված հանքերի և պոչամբարների թափոնները Տորոնտոյում միջադեպ է տեղի ունեցել հայերի եւ ադրբեջանցիների միջեւ. Կանադայում ՀՀ դեսպանություն 1 մլն ԱՄՆ դոլարանոց ծրագիրն այլ ԲԿ-ից անցավ 100%-ով Առողջապահության նախարարության ենթակայության տակ գտնվող կենտրոնին Կարելի՞ է արդյոք ֆեյսբուքյան գրառումները համարել պաշտոնական տեղեկատվություն Կողմնորոշվե՛ք, պարո՛ն վարչապետ, կա՛մ բացեք, կա՛մ փակեք Ամուլսարը... Կորոնավիրուսի պատճառով սահմանված կարանտինի դեմ բողոքի ակցիա Նիդեռլանդներում (լուսանկարներ) Միակ «մարտական» գործողությունը, որ Փաշինյանը կարող էր համակարգել և ղեկավարել, «Ձյունիկ»-ի շենքի պայթեցումն է Սորոսականները կանանց իրավունքների պաշտպանության անվան տակ զգալիորեն թուլացրել են կանանց դերն ու նշանակությունը՝ Ռամոսը Ռեալի հետ կմեկնի Սիթիի հետ խաղին՝ չնայած որակազրկմանը Իշխանությունները վախենում են խաղաղ հավաքներից, քանի որ այդպիսի հավաքներով են եկել իշխանության. Լարիսա Ալավերդյան 2018թ. ապրիլ-մայիս ամիսներին ժողովրդի ընտրությունը ազգային գաղափարախոսություն է՞ր, թե ո՞չ Փաշինյանը տեղյակ չի եղել, որ դիրքերը բարելավվել են, սուտ է, որ հուլիսյան դեպքերին նա կազմակերպչական դեր է խաղացել․ Արթուր Դանիելյան (տեսանյութ)
Հարցում

Ժամանակի աղավաղված ընկալումը

Խոշոր ցնցումներից հետո ժամանակի ընկալումը տարբեր է և էապես կախված է քաղաքական կամ հանրային դիրքավորումից։ Պայմանականորեն այն կարելի է բաժանել երեք խմբի. իշխանության ժամանակը, ոչ իշխանական միավորների ժամանակը և պետության ժամանակը։

Իշխանության ժամանակը

Իշխանության մեջ գտնվողները շատ արագ հայտվում են ժամանակային թակարդում։ Նրանց թվում է, թե շտապելու որևէ անհրաժեշտություն չկա, դիմացն անսպառ ժամանակ է։ Գործը կսպասի, բարեփոխումները հանգիստ կարելի է հետաձգել, կարևորը կարելի է թողնել հետոյի։ Հիմա դրա ժամանակը չէ։ Այս ժամանակային թակարդը իշխանության ներսում լուռ համաձայնությամբ է ձևավորվում։ Այդ պատճառով էլ իշխանությունը շատ արագ ձևավորում է իր օրակարգը, որը կազմվում է կա՛մ նեղ հետաքրքրության հարցերից, կա՛մ իշխանություն պահելու տեսանկյունից։

Ամիսներ շարունակ իշխանությունը համառորեն խուսափում է հիմնական բարդ խնդիրներից. այն խնդիրներից, որոնց առկայության, որոնց չլուծվելու պատճառով էլ իրենք եկան իշխանության։ Չի գնում խորքային գրագետ բարեփոխումների, չի գնում բարդ լուծումների։ Ցանկացած ձևաչափում խուսափում է լուրջ թեմաներից: ԱԺ-ում միտինգ է, իշխող ուժի համագումարում միտինգ է, հարցազրույցներում, ասուլիսներում, անհատական խոսքում՝ միտինգ։ Ես այն տեսակետին չեմ, որ իշխանության մեջ չկան մարդիկ, որոնք ի վիճակի են լուրջ նախաձեռնությունների։

Ուղղակի իշխանությունը արդեն սկսել է ոչ ճիշտ ընկալել իր ժամանակային ռեսուրսը։ «Դիմացը մի 5-10 տարի կա, հետո կանենք...» պատկերացումը շատ ազդեցիկ քաղաքական միավորների հիմնական սխալն է եղել։ Երբ անվերջ, անծայրածիր ժամանակի զգացողությունը իշխում է նոր իշխանական էլիտայի պատկերացումներում, այն երբեք չի սահմանափակվում նեղ շրջանակով։ Գործադիրը, գործ անելու համար նախատեսված համակարգերը, մարդիկ, շատ արագ ու սահուն են վարակվում դրանով։ Արևմտյան կրթությամբ քաղավիացիայի պետի ձևակերպումը, թե՝նոր ավիաընկերություններ, նոր ուղղություններ բերելը ժամանակ է պահանջում՝ 1-15 տարի, ֆանտաստիկ էր իր ճշգրտությամբ։ Այլոք՝ պետություններ, ժողովուրդներ 15 տարվա ընթացքում պլանավորում են Մարսի վրա վայրէջք կատարել կամ արհեստական ինտելեկտի ներդրումն իրենց կյանքում հասցնել բեկումնային մակարդակի։


Ոչ իշխանական միավորների ժամանակը

Լրիվ հակառակ տրամադրություններն են տիում ոչ իշխանական համակարգերում։ «Բան չմնաց, ամեն ինչ վատ է գնում, չեն կարողանում ոչ մի բան անել... Մի քանի ամսվա բան է մնացել սրանց...»։ Սա ամենաանհեռանկար մթնոլորտն է, որը կարող է ձևավորվել իշխանությունից դուրս գտնվող համակարգերում, որովհետև սա, ներկան վերաիմաստավորելու, վերադասավորվելու,ապագայի տրամադրություններ ձևավորելու փոխարեն, ձևավորում է «վերադարձի մթնոլոլորտ»։

Սա սպանում է առողջ մտածելու և առողջ աշխատելու, ինքնակատարելագործվելու՝առկա հնարավորությունները։ Սա նույնքան վտանգավոր է, որքան՝ իշխանության ունեցած՝անսահմանափակ ժամանակի զգացումը։ Երկու դեպքում էլ ընկնում է արդյուանվետությունը՝ անհատների, միավորների, մտքի, գործունեության արդյունավետությունը։ Եվ իշխանության ու ոչ իշխանության՝ ժամանակի հակադիր ընկալումները մեկը մյուսին ուժեղացնում են։ Երկուսն էլ առանձին-առանձին պետության համար շատ վտանգավոր են, ու նաև անընդհատ ուժեղացնում են միմյանց։

Պետության ժամանակը

Ինչո՞ւ են տապալվում պետությունները։ Նաև այն պատճառով, որ մի պահից քաղաքական միավորների ժամանակները դառնում են ոչ համարժեք պետության ժամանակի հետ։ Պատկերավոր ասած,՝պետության ժամացույցը դադարում է մշտապես լինել նրանց աչքի առաջ։ Ու իրականության մեջ ձևավորվում են երեք տարբեր ժամանակային գոտիներ՝ իշխանության ժամանակը, ոչ իշխանական ուժերի ժամանակը, պետության ժամանակը։

Կոնկրետ ժամանակահատվածների համար նախատեսված խնդիրները չեն լուծվում, դրանք կուտակվում են՝ օր օրի, ամսեամիս։ Նոր ծագող մարտահրավերները հավուր պատշաճի չեն գնահատվում, որովհետև պետական մեքենան, պետության շարժիչը աշխատում է այլ ժամանակային տրամաբանության մեջ. «Դա հետո, ավելի ուշ, սա էլ անենք, հետո դրանց մասին կմտածենք, և այլն, և այլն»:

Կա մի խորքային, լուրջ սխալի վտանգ։ Դա հետևյալ ձևակերպումն է՝ 20-30 տարվա խնդիրները 1-2 տարում չենք լուծելու։ Սա իսկապես շատ խորքային սխալ է ու շատ վտանգավոր՝ ոչ միայն այսօրվա, այլև հաջորդ կառավարությունների համար։ Սա երեք գործոնների միաժամանակյա սխալ ընկալում է.

Ա. անցյալի ժամանակի սխալ ընկալում, որովհետև նախորդ 30 տարում ծագել են և լուծվել են հարյուրավոր բարդ խնդիրներ։ Իհարկե, կուտակվել են նաև բազմաթիվ չլուծած հարցեր։ Բայց դա չի նշանակում, որ երկիրը անկախությունից ի վեր միայն չլուծված խնդիրների պաշար է կուտակել։

Բ. Կա բուն խնդիրների սխալ ընկալման միտում։ Խնդիրը, պրոբլեմը շատ դինամիկ հասկացություն է, այն չի կարող վերագրվել միայն անցյալին։ Վերջին մեկ տարում ծագել են լրիվ նոր, բավական բարդ խնդիրներ, որոնք նախկինում չկային ու լուծում են պահանջում։ Հակառակ դեպքում կուտակվում են ու համալրում չլուծված, խնդիրների կրիտիկական ծավալը։ Եվ վերջապես.

Գ. «Ապագայի ժամանակի» սխալ ընկալման ռիսկը։ Այն կայանում է հետևյալի մեջ. եթե հղում ես անում նախորդ 30 տարվա խնդիրներին ու քեզ ժամանակ նվիրում, ապա շատ մեծ է հավանականությունը, որ պետությունը անվերադարձ հետ է մնալու տարածաշրջանային մրցակցությունից։ Հայաստանը այսօր կանգնած է մոդեռնիզացիայի սուր խնդրի առաջ, Հայաստանը կանգնած է թվայնացված պետության հրամայականի առաջ ու մենք ամեն գնով պետք է առաջ լինենք մեր հարևաններից, և այս ամենն անվտանգության սուր խնդրի պայմաններում։ Տարածաշրջանային մրցակցության կենաց ու մահու պայքարում, նախորդ ժառանգությունը չի կարելի դիտարկել որպես բեռ, այն պետք է դիտարկվի որպես բազա, փորձելով գտնել լուրջ առաջընթացի այլ, նոր ռեսուրսներ։ Հասկանո՞ւմ եք, հակառակ դեպքում 5-6 ամսում կարող են ձևավորվել այնպիսի խնդիրներ, որոնց մոտ նախորդ 30 տարվա խնդիրները պարզունակ, մանկական կթվան։

Ստեղծվում է մի մթնոլորտ, որ կարևոր հարցերի մասին մտածելու ո՛չ ժամանակը կա, և ոչ էլ՝ մեխանիզմը։ Պետական միտքը և պետական մեքենան ուղղվում են մեկ անձի սպասարկման համակարգեր ձևավորելուն։ Պետական միտքն ուղղվում է այս նպատակին։ Պետք է մի բան նաև հստակ պատկերացնել՝ պետության ղեկավարի ժամանակը մի պահից սկսվում է տարբերվել նրա շքախմբի ժամանակից։ Շքախումբը ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերում կամ վաստակում է որոշակի ավտոնոմիա և, հետևաբար, ձևավորում իր պատկերացումներն՝անելիքների և հատկացված ժամանակի վերաբերյալ։ Սա շատ լուրջ ռիսկ է ղեկավարի համար, բայց նախ այդ ռիսկը պետք է ժամանակին ֆիքսել և հետո՝ կարողանալ հակազդել։

Ժամանակային աղավաղման պրոցեսում պետության համար մյուս կարևորագույն ռիսկը ժամանակավորության մթնոլորտն է։ Երբ նոր իշխող էլիտան երկար ամիսների ընթացքում չի մտնում համերաշխության և առաջընթացի փուլ, չի մտնում ոլորտային «սուբստանտիվ» բարեփոխումների դաշտ և որպես իր կոմֆորտ զոնա ուրվագծում է անցյալի և ուրիշների սխալները, ապա պետական համակարգում և հասարակական ընդհանրական գիտակցության մեջ սկսում է իշխել այս ամենի ժամանակավորության զգացումը։

Ժամանակավոր փուլ, ժամանակավոր բարքեր, ժամանակավոր մարդիկ և այլն։ Իսկ սա նշանակում է, որ ուղղակի ոչ մի արդյունավետ գործ հնարավոր չի լինի անել, ու մոռանալ է պետք առաջընթացի և զարգացման մասին։ Սրա վերջին կանգառը, ցավոք, ժամանակավոր պետության գաղափարն է։ Ու իշխանության միջի և ոչ իշխանական շրջանակի սոլիդության ցուցանիշը սա է՝ այս պարզ ռիսկերի գիտակցումը։ Մեր բոլոր սուբյեկտիվ ժամանակներին դեմ-հանդիման կա մի շատ օբյեկտիվ և կայուն ժամանակ՝ ադրբեջանական ժամանակը, որը սպասում է մեր նոր, ավելի նոր սխալներին, որպեսզի իր պատկերացմամբ ճիշտ ժամանակին լուծի իր խնդիրը։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլըտրանքային նախագծեր խումբ»

Շարունակելի

website by Sargssyan