1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 20 հոկտեմբերի 2019թ., 00:00
Վալերի Մելաձեն իր «Maybach»-ը կայանել է արգելված վայրում՝ հայտնվելով սկանդալի կենտրոնում Playboy-ի մոդելը ցանկանում է Խորվաթիայի նախագահ դառնալ Ռուսթավի 2 հեռուստաալիքի նախկին լրագրող Գեորգի Գաբունիային հարցաքննել են Բաքվում հայտնել են չարտոնված հանրահավաքի մասնակիցների ձերբակալության մասին Էրդողանը սպառնում է շարունակել քուրդ զինյալների «գլխատումը» Երևանում թալանել են ՀՀ 1-ին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի զարմուհուն. գումարը կազմում է ավելի քան 1 մլն դրամ Երևանի քաղաքապետին նվիրեցին Ռոբերտ Քոչարյանի գիրքը, որի գովազդը չեն թուլատրում Երևանում անցկացվեց սեղմում հենարանից վարժության Հայաստանի առաջնությունը Երկիր մոլորակին կմոտենա մեկ կիլոմետր տրամագծով երկնաքար «Պապս ասաց, որ մի օր պետք է բարձրանաս, եւ ես դա արեցի». Ռուբեն Վարդանյանը պատմեց իր կողմից Արարատը բարձրանալու մասին Բաքվում չարտոնված ցույցի պատճառով փակել են մետրոյի երեք կայարան Էրդողանին ուղղված Թրամփի նամակը կներառվի միջազգային դիվանագիտության դասագրքերում. Զախարովա «Սեպտեմբերի 21-ին Գյումրիում դատարկ հյուրատուն է եղել». Գագիկ Համբարյան «Մի՛ մտածեք, թե ամեն անգամ Երևան գալուց ինձ դիմավորում է Հայաստանի նախագահը». Գարիկ Մարտիրոսյան (տեսանյութ) Ռուսական շոու բիզնեսի աստղերը մասնակցել են դիզայներ Ալեքսանդր Հարությունովի գարուն-ամառ-2020 հավաքածուի ցուցադրությանը (լուսանկարներ) Անհասկանալի ծախսեր են արվում, բայց ռազմական ծախսերը չեն ավելանում Սահմանվել է վերահսկողություն կերակրի աղի նկատմամբ Չինացի զբոսաշրջիկները երեխային մոռացել են դեպի Հռոմ ուղևորվող գնացքի մեջ Ծնվել է Տիգրան Քեոսայանի և Մարգարիտա Սիմոնյանի 3-րդ երեխան Ուկրաինայի Ռադայի շենքում գիշատիչ կենդանի է հայտնվել (տեսանյութ) Բժիշկները կես օր փնտրել են մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիայի սարքի մեջ մոռացված ծեր հիվանդին Մեր երկիրն ընկել է անհայրենիք, անհավատ և որևէ սրբություն չունեցողների ձեռքը Ինչու է դատախազությունը մի առանձնակի կատաղությամբ հետամուտ եղել այդ Սամվել Ֆարմանյանի գրառման «հերքմանը» Արտակարգ դեպք Երևանում. ՊՎԾ-ից քաղաքացին բերման է ենթարկվել ոստիկանություն Հրայր Թովմասյանի փաստաբանական թիմն արձագանքել է ԱԱԾ հայտարարությանը Պոռնոդերասանուհին պատմել է, թե որն է եղել իր ամենադժվար խաղացած տեսարանը Չինաստանում լույս աշխարհ են եկել ալբինոս առյուծներ (Տեսանյութ) Վատիկանը բացի 7 մահացու մեղքերը ճանաչել է 8-րդը «Հայելու առաջ» հաղորդումը փակելը քաղաքական ճնշման հետևանք է Թովմասյանի դուստրերին ու թոշակառու հորը ԱԱԾ հրավիրելու իրական նպատակը Հրայր Թովմասյանի վրա բարոյական ու հոգեբանական ճնշում գործադրելն էր Փակել է Մոսկվայի բուտիկն ու մտել ԱԺ Խոշտանգման փաստը բժիշկները հաստատել են Թոշակառուն մահացել է էրոտիկ մերսման ժամանակ Եթե մենք այստեղ խելամիտ իրավական հանգուցալուծում չգտնենք, հարցը տեղափոխվելու է միջազգային հարթակ Լեդի Գագան «թռել» է երկրպագուի գիրկն ու ընկել բեմից Կովկասի զարդ. Irish Examiner-ը` Հայաստանի զբոսաշրջային գրավչության մասին ԱԺ-ի աշխատակիցների շուրջ սկանդալը դեռ վերջնական լուծում չի ստացել ՍԴ-ն անչափ կարեւոր որոշում է հրապարակել «Դե ինչ, կունենանք երրորդ երեխան». Մարգարիտա Սիմոնյանն (տեսանյութ) Մեքսիկայի նախագահը դրական է վերաբերվել նարկոբարոն Էլ Չապոյի որդուն ազատ արձակելու որոշմանը Համացանցում հայտնվել են Տիմատիի եւ Անաստասիա Ռեշետովայի նոր լուսանկարները, որոնք արվել են ծննդաբերության ընթացքում Ռոման Աբրամովիչի նախկին կինն ամուսնացել է հույն միլիարդատիրոջ հետ Ռուս պրանկերները կատակել են Ալյասկայի նահանգապետի հետ եւ ստիպել նրան լսել «Լյուբե» խմբի երգը (տեսանյութ) Համացանցում են հայտնվել Դեմի Լովատոյի մերկ լուսանկարները Ուղևորուհին ընկել է մետրոյի կայարանի ռելսերի վրա (տեսանյութ) Մերկ Ջիջի Հադիդը` բարձրակրունկներով և «Burberry»-ի շարֆով (լուսանկար) Playboy-ի մոդելը որոշել է Խորվաթիայի նախագահ դառնալ (լուսանկարներ) «Մեծահոգի» ավազակը հրաժարվել է վերցնել ծեր կնոջ գումարը և համբուրել է նրա ճակատը (տեսանյութ) Իտալիայում լույս կտեսնի Դոստոեւսկու դստեր վեպը Լոնդոնում Նազարբաեւի թոռը կծել է ոստիկանին եւ պայմանական ազատազրկման դատապարտվել Հրայր Թովմասյանը հետապնդվում է երկու հիմնական պատճառով «Ի՞նչ ես կարծում, պլստալու՞ ես, թե՞ երկրից ես թռնելու՝ ընտանյոք հանդերձ». Միհրան Հակոբյանը՝ Միքայել Համբարձումյանին Մոսկվա մեկնող ինքնաթիռը հարկադիր վայրէջք է կատարել ռումբի առկայության մասին ահազանգի պատճառով Որդիս, Արցախը Հայաստան է, և վերջ. Թբիլիսիում Հեյդար Ալիևի կիսանդրու վրա կախվել է եռալեզու վահանակ Գյումրու տուն-ինտերնատի լուծարման մասին լուրը ստանալուց հետո այնտեղ հացադուլ է սկսվել Անձնական տեռոր. ՀՀ-ում ոչ մի իշխանություն որևէ մեկի ընտանիքի անդամներին չի փորձել օգտագործել իր քաղաքական ցանկություններն իրականացնելու համար ՍԴ դատավոր Վահե Գրիգորյանն ան­ցած շուրջ 5 ամսում ոչինչ չի արել, սակայն ավելի քան 3 մլն դրամ աշխատավարձ է ստացել Ով ում է ցանկա­նում վերահսկել ինտերնետ տիրույ­թում. ՀԾԿՀ-ն փորձ է անում ինտերնետ պրովայդերներից պահանջել 2 տարով արխիվացնել օգտվողների ընթացիկ տվյալները «Հպարտ քաղաքացիներն» ու իրավապահ համակարգի դելեգիտիմիզացիան Գարեգին Չուգասզյանն օրերս բավականին ուշ ժամի կառավարության շենքում հանդիպում է ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի հետ Գյումրիում գտնվող Հյուսիսային մաքսատուն-վարչությունը աշխատում է նաև շաբաթ և կիրակի օրերին ԱԱԾ-ն Հրայր Թովմասյանի վերաբերյալ նոր հաղորդագրությամբ է հանդես եկել Ryanair-ին «օդի տուրքի» արտոնություն է տրվել․ Տաթեւիկ Ռեւազյան Իմքայլականները հանդիպել են Արսեն Թորոսյանի հետ․ նիստը լարված մթնոլորտում է անցել Ուզում են միանգամից ամբո՞ղջը՝ պառլամենտ, կառավարություն, ՍԴ Օրվա հանդիպումների անոնս Ի՞նչ միջոցառումներ են սպասվում Երևանի 2801-ամյակի առթիվ Միքայել Համբարձումյանը հանձնարարել է՝ ԵՊՀ-ում փորեն, Միհրան Հակոբյանի վրա ինչ-որ բան գտնեն, մի գործ կարեն Երեւանը ներողամիտ է, նույնիսկ նրա հանդեպ, ով նեղացած կամ տխուր է հեռացել. Արմեն Սարգսյան Ո՞վ կգլխավորի Հայաստանի հավաքականը (լուսանկար) Հատուցման ժամը մոտ է, գժապետության պատասխանը տալու եք․ Արմեն Աշոտյան «Ինչո՞ւ եք «Անտարես»-ին էսպես «փռում ասֆալտին» 50 հազար դրամով կտուգանվեն․ փոփոխություններ գնված ապրանքը հետ վերադարձնելու գործընթացում Հայաստանը որևէ մեկի սեփականաշնորհված օջախը չէ Վարչապետի խոսնակը կեղծում է փաստերը «Քաղցած ռեժիմով մսխում են բյուջեն». Բոստանջյանը՝ 48 միլիոնն առանց մրցույթի տալու և պետությունը զոհելու մասին Որն է կադաստրի Կոմիտեի ղեկավարի հրաժարականի պատճառը Մեծ փողեր՝ առանց մրցույթի. աղմուկ հանած միտում Արթուր Վանեցյանի շուրջ օղակը սեղմվում է Տասնյակ ազատամարտիկներ շտապ կարգով մեկնել են Արցախ
Հարցում

Ժամանակի աղավաղված ընկալումը

Խոշոր ցնցումներից հետո ժամանակի ընկալումը տարբեր է և էապես կախված է քաղաքական կամ հանրային դիրքավորումից։ Պայմանականորեն այն կարելի է բաժանել երեք խմբի. իշխանության ժամանակը, ոչ իշխանական միավորների ժամանակը և պետության ժամանակը։

Իշխանության ժամանակը

Իշխանության մեջ գտնվողները շատ արագ հայտվում են ժամանակային թակարդում։ Նրանց թվում է, թե շտապելու որևէ անհրաժեշտություն չկա, դիմացն անսպառ ժամանակ է։ Գործը կսպասի, բարեփոխումները հանգիստ կարելի է հետաձգել, կարևորը կարելի է թողնել հետոյի։ Հիմա դրա ժամանակը չէ։ Այս ժամանակային թակարդը իշխանության ներսում լուռ համաձայնությամբ է ձևավորվում։ Այդ պատճառով էլ իշխանությունը շատ արագ ձևավորում է իր օրակարգը, որը կազմվում է կա՛մ նեղ հետաքրքրության հարցերից, կա՛մ իշխանություն պահելու տեսանկյունից։

Ամիսներ շարունակ իշխանությունը համառորեն խուսափում է հիմնական բարդ խնդիրներից. այն խնդիրներից, որոնց առկայության, որոնց չլուծվելու պատճառով էլ իրենք եկան իշխանության։ Չի գնում խորքային գրագետ բարեփոխումների, չի գնում բարդ լուծումների։ Ցանկացած ձևաչափում խուսափում է լուրջ թեմաներից: ԱԺ-ում միտինգ է, իշխող ուժի համագումարում միտինգ է, հարցազրույցներում, ասուլիսներում, անհատական խոսքում՝ միտինգ։ Ես այն տեսակետին չեմ, որ իշխանության մեջ չկան մարդիկ, որոնք ի վիճակի են լուրջ նախաձեռնությունների։

Ուղղակի իշխանությունը արդեն սկսել է ոչ ճիշտ ընկալել իր ժամանակային ռեսուրսը։ «Դիմացը մի 5-10 տարի կա, հետո կանենք...» պատկերացումը շատ ազդեցիկ քաղաքական միավորների հիմնական սխալն է եղել։ Երբ անվերջ, անծայրածիր ժամանակի զգացողությունը իշխում է նոր իշխանական էլիտայի պատկերացումներում, այն երբեք չի սահմանափակվում նեղ շրջանակով։ Գործադիրը, գործ անելու համար նախատեսված համակարգերը, մարդիկ, շատ արագ ու սահուն են վարակվում դրանով։ Արևմտյան կրթությամբ քաղավիացիայի պետի ձևակերպումը, թե՝նոր ավիաընկերություններ, նոր ուղղություններ բերելը ժամանակ է պահանջում՝ 1-15 տարի, ֆանտաստիկ էր իր ճշգրտությամբ։ Այլոք՝ պետություններ, ժողովուրդներ 15 տարվա ընթացքում պլանավորում են Մարսի վրա վայրէջք կատարել կամ արհեստական ինտելեկտի ներդրումն իրենց կյանքում հասցնել բեկումնային մակարդակի։


Ոչ իշխանական միավորների ժամանակը

Լրիվ հակառակ տրամադրություններն են տիում ոչ իշխանական համակարգերում։ «Բան չմնաց, ամեն ինչ վատ է գնում, չեն կարողանում ոչ մի բան անել... Մի քանի ամսվա բան է մնացել սրանց...»։ Սա ամենաանհեռանկար մթնոլորտն է, որը կարող է ձևավորվել իշխանությունից դուրս գտնվող համակարգերում, որովհետև սա, ներկան վերաիմաստավորելու, վերադասավորվելու,ապագայի տրամադրություններ ձևավորելու փոխարեն, ձևավորում է «վերադարձի մթնոլոլորտ»։

Սա սպանում է առողջ մտածելու և առողջ աշխատելու, ինքնակատարելագործվելու՝առկա հնարավորությունները։ Սա նույնքան վտանգավոր է, որքան՝ իշխանության ունեցած՝անսահմանափակ ժամանակի զգացումը։ Երկու դեպքում էլ ընկնում է արդյուանվետությունը՝ անհատների, միավորների, մտքի, գործունեության արդյունավետությունը։ Եվ իշխանության ու ոչ իշխանության՝ ժամանակի հակադիր ընկալումները մեկը մյուսին ուժեղացնում են։ Երկուսն էլ առանձին-առանձին պետության համար շատ վտանգավոր են, ու նաև անընդհատ ուժեղացնում են միմյանց։

Պետության ժամանակը

Ինչո՞ւ են տապալվում պետությունները։ Նաև այն պատճառով, որ մի պահից քաղաքական միավորների ժամանակները դառնում են ոչ համարժեք պետության ժամանակի հետ։ Պատկերավոր ասած,՝պետության ժամացույցը դադարում է մշտապես լինել նրանց աչքի առաջ։ Ու իրականության մեջ ձևավորվում են երեք տարբեր ժամանակային գոտիներ՝ իշխանության ժամանակը, ոչ իշխանական ուժերի ժամանակը, պետության ժամանակը։

Կոնկրետ ժամանակահատվածների համար նախատեսված խնդիրները չեն լուծվում, դրանք կուտակվում են՝ օր օրի, ամսեամիս։ Նոր ծագող մարտահրավերները հավուր պատշաճի չեն գնահատվում, որովհետև պետական մեքենան, պետության շարժիչը աշխատում է այլ ժամանակային տրամաբանության մեջ. «Դա հետո, ավելի ուշ, սա էլ անենք, հետո դրանց մասին կմտածենք, և այլն, և այլն»:

Կա մի խորքային, լուրջ սխալի վտանգ։ Դա հետևյալ ձևակերպումն է՝ 20-30 տարվա խնդիրները 1-2 տարում չենք լուծելու։ Սա իսկապես շատ խորքային սխալ է ու շատ վտանգավոր՝ ոչ միայն այսօրվա, այլև հաջորդ կառավարությունների համար։ Սա երեք գործոնների միաժամանակյա սխալ ընկալում է.

Ա. անցյալի ժամանակի սխալ ընկալում, որովհետև նախորդ 30 տարում ծագել են և լուծվել են հարյուրավոր բարդ խնդիրներ։ Իհարկե, կուտակվել են նաև բազմաթիվ չլուծած հարցեր։ Բայց դա չի նշանակում, որ երկիրը անկախությունից ի վեր միայն չլուծված խնդիրների պաշար է կուտակել։

Բ. Կա բուն խնդիրների սխալ ընկալման միտում։ Խնդիրը, պրոբլեմը շատ դինամիկ հասկացություն է, այն չի կարող վերագրվել միայն անցյալին։ Վերջին մեկ տարում ծագել են լրիվ նոր, բավական բարդ խնդիրներ, որոնք նախկինում չկային ու լուծում են պահանջում։ Հակառակ դեպքում կուտակվում են ու համալրում չլուծված, խնդիրների կրիտիկական ծավալը։ Եվ վերջապես.

Գ. «Ապագայի ժամանակի» սխալ ընկալման ռիսկը։ Այն կայանում է հետևյալի մեջ. եթե հղում ես անում նախորդ 30 տարվա խնդիրներին ու քեզ ժամանակ նվիրում, ապա շատ մեծ է հավանականությունը, որ պետությունը անվերադարձ հետ է մնալու տարածաշրջանային մրցակցությունից։ Հայաստանը այսօր կանգնած է մոդեռնիզացիայի սուր խնդրի առաջ, Հայաստանը կանգնած է թվայնացված պետության հրամայականի առաջ ու մենք ամեն գնով պետք է առաջ լինենք մեր հարևաններից, և այս ամենն անվտանգության սուր խնդրի պայմաններում։ Տարածաշրջանային մրցակցության կենաց ու մահու պայքարում, նախորդ ժառանգությունը չի կարելի դիտարկել որպես բեռ, այն պետք է դիտարկվի որպես բազա, փորձելով գտնել լուրջ առաջընթացի այլ, նոր ռեսուրսներ։ Հասկանո՞ւմ եք, հակառակ դեպքում 5-6 ամսում կարող են ձևավորվել այնպիսի խնդիրներ, որոնց մոտ նախորդ 30 տարվա խնդիրները պարզունակ, մանկական կթվան։

Ստեղծվում է մի մթնոլորտ, որ կարևոր հարցերի մասին մտածելու ո՛չ ժամանակը կա, և ոչ էլ՝ մեխանիզմը։ Պետական միտքը և պետական մեքենան ուղղվում են մեկ անձի սպասարկման համակարգեր ձևավորելուն։ Պետական միտքն ուղղվում է այս նպատակին։ Պետք է մի բան նաև հստակ պատկերացնել՝ պետության ղեկավարի ժամանակը մի պահից սկսվում է տարբերվել նրա շքախմբի ժամանակից։ Շքախումբը ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերում կամ վաստակում է որոշակի ավտոնոմիա և, հետևաբար, ձևավորում իր պատկերացումներն՝անելիքների և հատկացված ժամանակի վերաբերյալ։ Սա շատ լուրջ ռիսկ է ղեկավարի համար, բայց նախ այդ ռիսկը պետք է ժամանակին ֆիքսել և հետո՝ կարողանալ հակազդել։

Ժամանակային աղավաղման պրոցեսում պետության համար մյուս կարևորագույն ռիսկը ժամանակավորության մթնոլորտն է։ Երբ նոր իշխող էլիտան երկար ամիսների ընթացքում չի մտնում համերաշխության և առաջընթացի փուլ, չի մտնում ոլորտային «սուբստանտիվ» բարեփոխումների դաշտ և որպես իր կոմֆորտ զոնա ուրվագծում է անցյալի և ուրիշների սխալները, ապա պետական համակարգում և հասարակական ընդհանրական գիտակցության մեջ սկսում է իշխել այս ամենի ժամանակավորության զգացումը։

Ժամանակավոր փուլ, ժամանակավոր բարքեր, ժամանակավոր մարդիկ և այլն։ Իսկ սա նշանակում է, որ ուղղակի ոչ մի արդյունավետ գործ հնարավոր չի լինի անել, ու մոռանալ է պետք առաջընթացի և զարգացման մասին։ Սրա վերջին կանգառը, ցավոք, ժամանակավոր պետության գաղափարն է։ Ու իշխանության միջի և ոչ իշխանական շրջանակի սոլիդության ցուցանիշը սա է՝ այս պարզ ռիսկերի գիտակցումը։ Մեր բոլոր սուբյեկտիվ ժամանակներին դեմ-հանդիման կա մի շատ օբյեկտիվ և կայուն ժամանակ՝ ադրբեջանական ժամանակը, որը սպասում է մեր նոր, ավելի նոր սխալներին, որպեսզի իր պատկերացմամբ ճիշտ ժամանակին լուծի իր խնդիրը։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլըտրանքային նախագծեր խումբ»

Շարունակելի

website by Sargssyan