1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 22 սեպտեմբերի 2019թ., 00:00
Մխիթարյանը մեկնարկային կազմում է «Մուլտի գրուպ»-ի տնօրեն Սեդրակ Առուստամյանը 20 մլն դրամ գրավի դիմաց ազատ է արձակվել Արդարադատության նախարարություն ուղարկեցինք Քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի նախագիծը. Ռուբեն Մելիքյան Պետրոսյանը Փարիզում սիրուհու վրա ծախսել է ընդամենը 7,5 հազար եվրո Առաջիկա օրերին արեւ, արեւ եւ միայն արեւ Մարմնամարզուհին համաձայնել է ամբողջովին մերկանալ (Լուսանկար) Վայոց Ձորի մարզպետը, իհարկե, ոչնչում մեղավոր չէ (Տեսանյութ) 50,061,518.00 դրամ,բնակարան, ավտոտնակ, հողին ամրակցված շինություն. Ոստիկանապետի ԺՊ-ի ունեցվածքը Սոս Ջանիբեկյանը բաժանվե՞լ է կնոջից (լուսանկար) Հարցազրույց տաղանդավոր Վերնիկ եղբայրների հետ․ Սիրուշո (Տեսանյութ) Բժիշկներն ասում են՝ միայն հրաշքը կփրկի հայկական բանակի 27 տարվա սպային (տեսանյութ) Իր գործում թերացած ոստիկանը էտ ի՞նչ խորհուրդ պետք է տա տնտեսական հեղափոխության որոնումներում չհաջողած վարչապետին Վերջին 30 տարվա մեջ ամենաուժեղ երկրաշարժը Ալբանիայում (լուսանկարներ) Թուրքիան պատրաստ է Սիրիայում ռազմական գործողություններ սկսել Ռուսաստանին կարող են հեռացնել 2020թ. ամառային Օլիմպիական խաղերից «Լուսավոր Հայաստանը» Նիկոլից ավելի Նիկոլ լինելու տրենդի մեջ է հայտնվել Ամբողջությամբ մերկ Անժելա Սարաֆյանը՝ կաթով լոգանք ընդունելիս Անկախության տոնի արժեզրկում Նիկոլ Փաշինյանի հերոսները Ասուպը լուսավորել է Ավստրալիայի գիշերային երկինքը (տեսանյութ) Ես գիտեմ «Ռեալ»-ում լինելու դժվարությունները. Զիդան Ուկրաինայում 5-ամյա տղային բանակ են «զորակոչել» 5 գոլ՝ մինչև 18-րդ րոպեն. Մանչեսթեր Սիթին ԱՊԼ-ի ռեկորդ է սահմանել (տեսանյութ) ԶԼՄ-ները պարզել են, թե որքան թոշակ են ստանում ռուսական էստրադայի և կինոյի աստղերը Պորոշենկոն հայտարարել է, որ պատրաստ է հանդիպել Զելենսկիի հետ Մոսկվայի մետրոյում ուղևորն ընկել է գնացքի գծերի վրա Տգեղ է՝ գովերգել մի բան, որում ոչ մի ներդրում չունես, դեռ մի բան էլ օրը մի քար հանում ես հիմքերից... ՀՀ համար անգնահատելի դեր ունեցողն անկախության տոնին մեկուսարանում է Լևոն Քոչարյանի շնորհավորանքը Բնական է, որ «ձեր ժամանակների հերոսը» յուբկով տրանսվեստիտ «տղամարդը» պտի լինի Ջո Բայդենը սեպտեմբերի 21-ը Հայաստանի ժողովրդավարական առաջընթացը տոնելու օր է համարում ՊՆ փոխգնդապետն է իմ օգնականին հետապնդել մինչև բնակարան ու ընկել աստիճաններից. Վայոց Ձորի մարզպետ (տեսանյութ) Դատապարտյալից «սպարտիվկա» վերցնելու համար ՔԿՀ պետի պաշտոնից ազատված Մանուկ Պողոսյանը նշանակվել է «Կոշ» ՔԿՀ-ի պետի ԺՊ Ռոհանին Հայաստանի հետ համագործակցության ընդլայնման կոչ է արել Օրվա հանդիպումները Բագրատաշենի անցակետում կրկին հերթեր են (տեսանյութ) Եգիպտոսում կվերականգնեն Թութանհամոն փարավոնի սարկոֆագի ոսկե շերտը Հիտլերի սիրուհու ներքնազգեստը վաճառվել է աճուրդում ԱՄՆ-ն անհանգստացած է Ռուսաստանում «Եհովայի վկաների» 6 անդամի դատապարտելու կապակցությամբ Կլիմայի փոփոխությունը լուրջ սպառնալիք է. ԵՄ դիվանագիտության ղեկավար Աշխարհի Գավաթ. Լևոն Արոնյանը ոչ-ոքի խաղաց 1/8 եզրափակչի երկրորդ պարտիայում. դիմակայության հաղթողը կորոշվի թայ-բրեյքում Իրանը կոչնչացնի յուրաքանչյուր երկիր, որը հարձակում կգործի իր դեմ. բարձրաստիճան պաշտոնյան արձագանքել է ԱՄՆ-ի հայտարարությանը Փաշինյանը զուրկ է պետական մտածելակերպից, կարևոր որոշումներն ընդունում է պահի ազդեցության տակ. Գ. Համբարյան Վլադիմիր Պոզները կիսվել է իր տպավորություններով Հայաստան կատարած այցելություններից և Փաշինյանի հետ հանդիպումից (տեսանյութ) ՀՀ ԶՈՒ ռազմավարական զորավարժությանը զուգահեռ նմանատիպ զորախաղեր կանցկացվեն ԼՂ ՊԲ-ում Տաջիկստանում վիրավորվել են ռուսաստանցի պայմանագրային զինծառայողներ․ ՌԴ դեսպանությունը հետեւում է իրավիճակին Թուրքիան պատրաստ է ԱՄՆ-ից Patriot ԶՀՀ-ներ ձեռք բերել․ Էրդողան Նուր-Սուլթանում իրավապահները ձերբակալել են խանութ գնացող անչափահաս աղջկան (տեսանյութ) Վրաստանի արտգործնախարար Դավիթ Զալկալիանին հայերենով շնորհավորել է Հայաստանի անկախության տոնը Պետերբուգում գիշերը բախվել են հայերն ու դաղստանցիները. կան հոսպիտալացվածներ (տեսանյութ) Շնորհավոր տոնդ, մեծ մարդկանց Հայաստան. Միքայել Մինասյան (տեսանյութ) Արմեն Ավետիսյանի՝ «Գոլդեն Փելիս» հյուրանոցը պետությանը չի փոխանցվել. Կառավարությունը նվերը դեռ չի ընդունել (տեսանյութ) Ձերբակալվել են «օրենքով գող» Շոշիան և ևս 3 քրեակական հեղինակություն Գագիկ Խաչատրյանի որդիների նկատմամբ նույնպես կա հարուցված քրեական գործ և առաջադրված մեղադրանք Չիկագոյում տղամարդն ավտոմեքենայով մտել է առևտրի կենտրոն (տեսանյութ) Շարունակվում է Հրայր Թովմասյանի թիրախավորումը, նպատակը՝ խամաճիկ Սահմանադրական դատարան ունենալն է Անթալիայում ռուս զբոսաշրջիկներին տեղափոխող ավտոբուսը կողաշրջվել է «5-րդ ալիք» հեռուստաընկերության սեփականատեր Արմեն Թավադյանի գործը դատարանում է Տողում կայացել է արցախյան գինու 6-րդ փառատոնը (լուսանկարներ) Իշխանությունները հետեւողական քայլերով փորձում են յուրացնել դատական իշխանությունը Դուբայում աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը լուսավորվել է հայկական եռագույնով (տեսանյութ) Սեդրակ Առուստամյանին մեղադրանք է առաջադրվել նաև առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացման համար «Վերածնունդ» միջազգային մրցույթ-փառատոն» ՀԿ նախագահին մեղադրանք է առաջադրվել «Վնասակար» սնունդը հիշողությունը վատթարացնում է. հետազոտություն Սա հորդ տունը չի. պաշտոնական Երեւանը պարտավոր է Ստեփանակերտի հետ նորմալ հարաբերություն ունենալ. Դավիթ Բաբայան Արթուր Աբրահամի շնորհավորանքը Անկախության օրվա առթիվ Հորդորում եմ վարչապետին հետ վերցնել որոշումը Դու՝ մենք ենք, սահմանի տղերքն են, բոլորս ենք. որովհետեւ դու հայրենիք ես. Վանեցյանը լուսանկար է հրապարակել Երբեք այսքան ազատ եւ անկախ դատական համակարգը չի եղել, որքան այսօր. ԲԴԽ նախագահ (տեսանյութ) Հակամարտության կարգավորման հարցում Հայաստանի եւ Արցախի տեսակետները համընկնում են. Դավիթ Բաբայան (տեսանյութ) «Հրաժարականի ժամանակ չունենք». Սամվել Բալասանյան Գյումրիից թռանք Լոս Անջելես. Նիկոլ Փաշինյան Ես կարծում եմ, որ Հայաստանի հետ մեր ընդհանուր դրոշը պիտի լինի Արցախի դրոշը. Դավիթ Բաբայան Facebook-ը չի հրաժարվում Libra-ն թողարկել՝ չնայած ճնշումներին Նույնիսկ թույլ ռադիո- եւ մագնիսական ալիքները «ներքին ժամացույցը» կարող են խափանել. հետազոտություն Կլիմայական աղետի արագությունն աճում է Եվ սահմանին, եւ շփման գծում նորմալ իրավիճակ է՝ կայուն, վերահսկելի, հանգիստ. Արտակ Դավթյան Այսօր Խաղաղության միջազգային օրն է Թբիլիսիի գովազդային տեսավահանակներով ողջ օրը կցուցադրվեն Հայաստանի մասին պրոմոհոլովակներ Մեղավորներն իրենց պատիժը կստանան. Դավիթ Տոնոյանը՝ Վայոց Ձորի միջադեպի մասին
Հարցում

Կոմիտասը հոգեկան հիվանդ չի եղել, նրան փակել են սենյակում ու միտումնավոր մատնել անուշադրության

Հանճարեղ երաժիշտ, ազգագրագետ և բանահավաք Կոմիտասի՝ Սողոմոն Սողոմոնյանի 150-ամյակին նվիրված միջոցառումների շրջանակում Գյումրիի Արվեստների ակադեմիայում հանդիպում է անցկացվել Միացյալ Նահանգներում բնակվող Կոմիտասի ազգականուհու՝ հոգեբանական գիտությունների պրոֆեսոր Մելինե Գարագաշյանի հետ, որը ներկա երաժիշտներին ու հոգեբաններին է ներկայացրել մեծն Կոմիտասի կյանքի անհայտ դրվագներն ու պատմությունները:

Դրանք տեղ են գտել Գարագաշյանի երկու գրքերում, որտեղ Կոմիտասը ներկայացվում է հոգեբանական ուսումնասիրությունների տեսանկյունից։ Իսկ հանճարեղ երաժշտի կյանքն ուսումնասիրելու առիթ են հանդիսացել երկու լուսանկարներ, որոնք Մելինե Գարագաշյանը հայտնաբերել էր սկեսրոջ պայուսակում։


Սիրելի քրոջս՝ Մարիկին, իր եղբայր Կոմիտաս Վարդապետից։ Այս մակագրությամբ ազգականուհուն 1909 թվականին ուղարկված լուսանկարները Տիկին Մելինեի ամուսնու տատը խնամքով է պահպանել ու փոխանցել սերունդներին։ Վարդապետի կապը հորեղբոր ընտանիքի հետ եղել է շատ ամուր, նրանք Կոմիտասի միակ հարազատներն են եղել։


«Կոմիտասի մայրը, որ մահանում է, Կոմիտասը դեռ մեկ տարեկան չկար, Կոմիտասի հորեղբոր կինը թե՛ Կոմիտասին, և թե՛ Մարիկին միևնույն ժամանակ կաթ կուդար, ուրեմն նրանք կաթնեղբայր ու կաթնաքույր կլլան իրար, Կոմիտասը Մարիկին քույր կկանչե»,- պատմել է Կոմիտասի ազգականուհի Մելինե Գարագաշյանը։


Պատահական գտած այս լուսանկարներն էլ հոգեբան Մելինե Գարագաշյանին միտք ու թեմա են տալիս Կոմիտասի կյանքը հոգեբանական հետազոտության ենթարկելու համար: Սկսում է ուսումնասիրել աշխարհի տարբեր երկրներում պահպանված արխիվային փաստաթղթերն ու իրեղեն ապացույցները, միակ վայրը, որտեղ արգելվել է հոգեբանի մուտքը, եղել է Թուրքիայի պետական արխիվը, որտեղից հրաժարվել են փաստաթղթեր տրամադրել։ Իսկ ձեռքի տակ եղած նյութերի վերլուծությունն ապացուցում է, որ Կոմիտասն իրականում չի խելագարվել:

«Կոմիտասը հոգեկան հիվանդ չէր, Հալիդե Էդիպը, որ թուրք էր, Կոմիտասի մոտիկ բարեկամ Սուլթան Համիդի քարտողարուհուն աղջիկն էր, գրած է՝ քանի որ Կոմիտասը հոգեբուժարան գնաց, ուրեմն խենթ էր, այդպես բան չկար, Կոմիտաս խենթ չէր,Կոմիտասը չէր խենթացած, ինքը հոգեցունց ըլլած էր»,- պարզաբանում է հոգեբան Մելինե Գարագաշյանը:

Ըստ մասնագետի՝ 1915 թվականի Ցեղասպանության կենդանի վկան ու ականատեսը հոգեպես անհավասարակշիռ վիճակում էր հայտնվել իր վախերի պատճառով, նա դարձել էր լռակյաց ու պարփակված իր աչքերով տեսած սարսափների մեջ, որոնք բարձրաձայնելիս նրան խենթ էին համարում։

«Կոմիտաս հոգեցնցում մը ապրեցավ,այդ զորավոր վախերը,որ ունեցավ ցողասպանության ժամանակ,մանավանդ նկատի առնինք, որ ինքը հոգևոր հովիվ էր,ըսել է, որ ինքը պետք է հոտին օգտակար ըլլար, որ չկարեցավ, ինքը միայն Նարեկ կկարդար և մարդիկ իրեն խենթի տեղ կդնեին»,- նկատել է ամերիկահայ հոգեբանը:

Հոգեբանական վերլուծությունից հետո պարզվում է, որ անհրաժեշտ մասնագիտական օգնություն ցուցաբերելու դեպքում Կոմիտասը լիարժեք առողջանալու հնարավորություն կունենար։

«Կոմիտասը տարավ ծանր հոգեկան ցնցում, բայց դա չի նշանակում, որ նա տառապել է շիզոֆրենիայով, ոչ դա սթրեսային վիճակ էր, որը բուժելի էր,եթե լինեին հոգացավ մարդիկ, որոնք կկանգնեին նրա կողքին և կբուժեին, բայց անտարբերությունը կործանեց նրան»,- կարծում է հոգեբույժ Ջուլիետա Մարգարյանը։

 Հոգեբուժարանում գտնված տարիներին Կոմիտասը պահանջել է վերադարձնել իր ստեղծագործություններն ու հավաքագրած գեղջկական երգերի խազագրությունները, հենց այդ ազգային երգերն էին, որոնք մինչ 1915 թվականը մեկ առ մեկ մեծ երգահանը հավաքագրել էր հայկական գյուղերից ու բնակավայրերից ու մշակել:

«Կոմիտասը ուղղորդվել է ինչ-որ առեղծվածային, աստվածային մի ուղղորդումով, որպես առաքյան, որպես մեծություն, որը կարողացել է գտնել հենց այն երգերը, որտեղ կան հայի ինքնության յուրահատուկ դրսևորումներ, դա կարող ենք անվանել կոդավորում»,- նշել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի Գյումրու մասնաճյուղի տնորենի պաշտոնակատար Հասմիկ Հարությունյանը:

«Կոմիտասն առաջին հայ երաժիշտն էր, որ մեր ժողովրդական ու հոգևոր երաժշտությունը բազմաձայնեց մեր ազգային մտածողության երաժշտական օրենքներով՝ ինտոնացիաներով, դա ամբողջ աշխարհում նորություն էր»,- ասել է «Խազեր» երգչախմբի գեղարվեստական ղեկավար Անի Նավասարդյանը։

 Կոմիտասի կյանքում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել նաև Շիրակի դաշտավայրը, որտեղ Արևմտյան Հայաստանից վերաբնակեցված գաղթականններից ամենաշատ երգերն ու խաղիկներն է կարողացել նոթագրել։ Կոմիտասը հատկապես հմայված է եղել Հառիճավանքով, որտեղ հոգեկան հանգստություն է ստացել։

 «Շիրակցիներս հպարտանում ենք, որ ունենք կոմիտասյան սրբավայր և այդ սրբավայրերից մեկը Հառիճավանքն է, որտեղ հինգ անգամ եղել ու հանգստացել է, ինչպես ինքն է իր նամակներից մեկում գրել՝ իր նյարդերն է բուժել Կոմիտասը Մկրտիչ Խրիմյանին ուղեկցելիս»,- պատմել է Հասմիկ Հարությունյանը։

«Կոմիտասը շատ խիստ կապրեր, իր ականջը բնավ չի մաքրել, որ իր լսողությունը չխաթարվի ու մաքուր լսե հավաքագրվող երգերը: Երբ որ Կոմիտասը մահացել է, ֆրանսիացիները ցանկացել են ուսումնասիրել իր ձայնալարը, որպեսզի պարզեն իր գեղեցիկ ձայնի յուրահատկությունը, բայց հայերը թույլ չեն տվել»,- հետաքրքիր նոր փաստեր է ներկայացրել Կոմիտասի կյանքից հոգեբան Մելինե Գարագաշյանը։

Կոմիտասի հավաքագրած մոտ 3000 երգերից, շարականներից ու խաղիկներից շատերը չեն պահպանվել, հայտնի մշակումներն այսօր հայկական երգարվեստի հիմնաքարերն են համարվում: Կոմիտասը նաև գրել է հայտնի շարականները, որոնք կատարվում են ժամերգությունների ու պատարագների ընթացքում։

shantnews.am

website by Sargssyan