1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 23 փետրվարի 2018թ., 00:00
Ոստիկանության եւ ԱԱԾ անունից վախեցնում են ՀԿԵ-ի հետ աշխատող գործարարներին Լևոն Ալթունյանը ցանկանում է մասնավոր հիվանդանոցները վերահսկել Ազգային ժողովը 12 միլիոն դրամի հեռախոսազրույցներ է ունեցել Թեժ պայքար 30 հոգու մեջ. դատավորները՝ նոր սկանդալի կիզակետում Ուրիշ կինո. ազատության մեջ հայտնված նախկին ոստիկանին կկալանավորե՞ն Տարոն Մարգարյանը որոշել է պարգեւատրե՞լ ավագանու նիստի ՀՀԿ-ական «հերոսներին» Փլուզում Գյումրիում. 11 բնակիչ է տարհանվել է, այդ թվում երկու երեխա Հնդկաստանում հարսնացուն հրաժարվել է ամուսնանալ փեսացուի հետ՝ վերջինիս ճաղատության պատճառով Անկարան արձագանքել է Նիդերլանդների խորհրդարանի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանը Խոշոր վթար Երեւանում. Վթարված մեքենաներից մեկը հայտնի գործարարի որդունն է Հայ «օրենքով գող» Զապը ադրբեջանցի Գուլիի սպանության համար պատվե՞ր է ստացել Amnesty International. Թուրքիայում արտակարգ դրությունը հիմք է ստեղծում մարդու իրավունքների խախտումների համար Ծեծկռտուք НТВ-ի թոք-շոու-ի ժամանակ (տեսանյութ) Բաժանվելուց առաջ Ջենիֆեր Էնիսթոնի ամուսինը գտել է Բրեդ Փիթի ուղարկած նամակները Արքայազն Հարին ու նրա հարսնացուն սպիտակ փոշի պարունակող ծրար են ստացել Ադրբեջանի իշխանություններն ուժեղացրել են կարծիքների ազատ արտահայտման նկատմամբ ճնշումները. Amnesty International Playboy-ի մոդելի ամուսինը սպանել է նրան և ինքնասպան եղել Երվանդ Բոզոյան. ԱՄՆ-ն տնտեսական պատերազմ է անում Ռուսաստանի դեմ Հենրիխ Մխիթարյան. «Ինչու՞ ես եւ Օզիլը չենք կարող միասին խաղալ «Արսենալում» (տեսանյութ) Հայ-ադրբեջանական սահմանագոտում անցկացվել է հերթական դիտարկումը Ինգուշեթիայում պաշտոնյաները ծեծկռտուք են կազմակերպել Քաղաքապետարանը միլիոնների նվիրատվություններ է անում գաղտնի կազմակերպություններին Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում Մարտի 1-ից կարգելվի մոտ 700 անուն դեղի ազատ վաճառքը. ցանկ Կառավարությունը 746.6 մլն դրամ է հատկացրել ցորենի արտադրության զարգացման ծրագրի իրականացման համար Ի՞նչ չպետք է անի կինը Թոմաս Մյուլերի պարը ձիու հետ Պուտնի գլխավոր հակառակորդ Գրուդինինի հովանավորը ադրբեջանցի օլիգարխ Արաս Ագալարո՞վն է ԱՄՆ-ում զույգը ծաղկեփնջերի փոխարեն փողոցում գտած շան ձագեր է բերել հարսանիքին (լուսանկարներ) Բեռլինը Մոսկվային և Թեհրանին հորդորում է ճնշում գործադրել Դամասկոսի վրա՝ դադարեցնելու Գուտայի սպանդը Թուրքիան պետք է սկսի ինքնակառավարվող տանկեր արտադրել. Էրդողան Ովքեր են Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամների թեկնածուները Կիևը երեք տարով արգելել է Սաակաշվիլիի մուտքը Ուկրաինա (Տեսանյութ) Գերմանիան արտաքսել է Վրաստանի տասնյակ քաղաքացիների Հայաստանցի լեռնադահուկորդը 107 մարզիկների թվում 42-րդ տեղը գրավեց Օլիմպիադայում ԱՄՆ-ում ռադիոհաղորդավարուհին ուղիղ եթերով հեռարձակել է իր ծննդաբերությունը Ռուս-ադրբեջանական սահմանին տեղադրվել է սահմանային առաջին նշանը Մոսկվայում ձերբակալել են Ալեքսեյ Նավալնիին Ռուսաստանում ցուցադրության են հանվել լեգենդար հետախույզներ Գևորգ և Գոհար Վարդանյանների «ոսկեզօծ» դիմանկարները C-400-ի հետ կապված ռուս-թուրքական գործարքը բարդ թեմա է. ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Եվրամիության դիրքորոշումն է ԼՂ հակամարտությունը լուծել բացառապես խաղաղ բանակցային ճանապարհով. ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Թուրքիայում 15 լեզու գտնվում է անհետացման վտանգի տակ, դրանց թվում է նաև Համշենի հայկական բարբառը. ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի զեկույցը Մոուրինյոն՝ լրագրողին․ Կարո՞ղ եմ գրկել ձեզ (Տեսանյութ) Պետերբուրգում «Ջիպը» մտել է մետրոյի ստորգետնյա անցումի մեջ (տեսանյութ) ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ Կատաղած ցուլը քիչ է մնացել՝ բզկտի հայտնի ցլամարտիկին (տեսանյութ) Պահպանակով սեքսը նույնն է, ինչ թղթով կոնֆետ ուտելը. Դուտերտե Անատի Սաքանյանի նոր սերը (Լուսանկար) Բանանը թանկացել է 44 տոկոսով Քանի մարդ կա Հայաստանում այս պահին Հրայր Թովմասյանն իրեն արդեն ՍԴ անդամ է երևակայում Ինչ են անում ադրբեջանցիները Վորոնեժում Հայ մարզիկներն ավարտեցին ելույթները օլիմպիական խաղերում Շոգեբաղնիքի այցելուները հրդեհի պատճառով մերկ վիճակում դուրս են ցատկել պատուհանից (լուսանկարներ, տեսանյութ) Եգիպտոսում ոստիկանը բռնել է շենքի 3-րդ հարկից ընկնող երեխային (տեսանյութ) Աշխարհը ձախողում է աջակցություն ցուցաբերել նորածիններին. ՅՈՒՆԻՍԵՖ ԱՄՆ-ում կալանավորները փրկել են սրտի կաթված տարած հսկիչին (տեսանյութ) Հայաստանն Օմսկի բնակիչների արտագաղթի երեք հիմնական ուղղություններից մեկն է Հայազգի ո՞ր օրենքով գողերն են առաջիկայում արտաքսվելու Ռուսաստանից Դատարանը մասնակի բավարարել է «ՄԱՊ» ընկերության գույքի վրա արգելանք դնելու մասին միջնորդությունը 12-ամյա հնդկուհին 6 ժամում 102 տարբեր լեզուներով է երգել, այդ թվում հայերեն (տեսանյութ) Մոնտենեգրոյում հարձակում է իրականացվել ԱՄՆ դեսպանատան շենքի վրա Մարմնավաճառ Նաստյա Ռիբկան ու նրա սեքս մարզիչը՝ միլիարդատեր Օլեգ Դերիպասկայի և Սերգեյ Պրիխոդկոյի հետ սեքսի ու ռուսական վերնախավի զվարճանքների մասին Գորիսում մառախուղ է, Վարդենյաց լեռնանցքում տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց Մելանյա Թրամփի ծնողները ԱՄՆ-ում կեցության կարգավիճակ են ստացել Եվրոպայի լիգա. Օրվա խաղերի անոնս «Տեսեք, նա զինվում է». Տարոն Մարգարյանի աներորդին՝ կին ծեծելու մասին Եվրոպայում անոմալ շոգ են կանխատեսում Կոստանյանը որոշել է ԱԺ-ում նոր կարգուկանոն սահմանել Դժգոհության նոր ալիք է հասունանում Արաբական Միացյալ Էմիրություններից Գյումրի եկած «Տարոն Ավիա»-ի սեփականատերը «կորել» է Չինաստանում մտադիր են թաղման ժամանակ ստրիպտիզն արգելել (Տեսանյութ) Տաքսիստը զբոսաշրջիկին երկար ճանապարհով տանելու համար կանգնել է դատարանի առաջ Սաակաշվիլին խոստացել է «շատ շուտով» Ուկրաինա վերադառնալ Թուրքիայում ձերբակալված ավանակները ստորագրությամբ ազատ են արձակվել Մոուրինիոն շարունակում է պաշտպանվել տասնմեկ հոգով Օլգա Բուզովան փայլուն համերգ է տվել Վորոնեժում Ֆրանսիայի կենդանաբանական այգում 3 սպիտակ վագր ու 1 ռնգեղջյուր է ծնվել (լուսանկարներ, տեսանյութ) Նիդեռլանդները բավարարել է կացության իրավունքի համար իրենց դիմած Թուրքիայի քաղաքացիների զգալի մասի հայտերը Հայ ըմբիշը դարձել է Բուլղարիայի չեմպիոն
Հարցում

Շարժում, որ փոխեց մեր կյանքը

Մաս 1

Արցախյան շարժումը մեզնից յուրաքանչյուրի համար սկսվեց ոչ նույն օրը եւ նույն ժամին, թեեւ ընդունված է Շարժման սկիզբ համարել փետրվարի 20-ը:

Իմ համար Արցախյան շարժումը սկսվեց 1988թ. փետրվարի 21-ին ժամը 12.30-ի սահմաններում, երբ հեռախոսազանգ ստացա հորեղբորս տղայից՝ Անդրանիկից: «Ժամը երկուսին կգաս մեր տեղը: Դու չես պատկերացնում ինչեր են եղել: Ցույցեր են: Ղարաբաղն ենք ուզում»,- ասաց եւ անջատեց: Իսկ ես հուզմունքից փշաքաղվեցի:

Ես 17 էի, եղբայրս՝ 18, բայց մենք «ազգային հարցերով» վաղուց էինք զբաղվում: Միլիմետրովկայի վրա ապագա Հայաստանի՝ Մեծ Հայաստանի քարտեզներն էինք գծում եւ կախում մեր սենյակներում՝ առաջացնելով ծնողների զարմանքը, զայրույթը, հիացմունքը: Մենք «ազգային գործիչ» էինք դեռ 10-11 տարեկանից: Ամռանը հանգստանում էինք գյուղում՝ տատիկի տանը: Մեր գյուղը Կիրանցն է, որին շատ մոտ էր Ադրբեջանի Խերմլու փոքրիկ գյուղը: Մեր գյուղը փոքր էր, նրանցն` ավելի փոքր: Մի ճանապարհ էր երկու գյուղերն իրարից բաժանում:

Ադրբեջանցիները երեկոյան գնումների էին գալիս մեր գյուղ, իսկ մերոնք՝ Խերմլու: Մեզ էլ էին տանում: Իսկ մենք, երբ դեռ երրորդ, չորրորդ դասարան էինք, տատիկներից, մայրիկներից գաղտնի, ադրբեջանական գյուղով ձգվող գազի խողովակների վրա ռուսերենով եւ տառասխալներով գրում էինք. «Это наши земли. Это Армениа», իսկ դարպասներին խաչեր էինք նկարում: Մեզ թվում էր, թե որեւէ մեկը չի նկատում, թե ինչ ենք անում, բայց նկատում էին, հետո գալիս եւ բողոքում էին մեր ծնողներին, տատերին: Բնականաբար, մեզ վրա բարկանում էին: 1981-1982 թվականներն էին:

Իմ համար Արցախյան շարժման սկիզբը եւ անկանկալ էր, եւ սպասելի: Հոգու խորքում ես սպասում էի, որ այդ Շարժումը սկսվելու է: Եւ ես անհամբեր սպասում էի 15 համարի ավտոբուսին, որն ինձ պետք է հասցներ պայմանավորված տեղը, որ գնանք ցույցի:
Ցույցը ես պատկերացնում էի այնպես, ինչպես խորհրդային հեռուստաալիքներով ցույց էին տալիս իմպերիալիզմի դեմ բողոքող ամերիկացիներին կամ գործադուլավոր անգլիացի ածխահատներին: Պատկերացնում էի բազմաթիվ ցուցապաստառներ, դրոշներ:

Երբ մտանք Ազատության հրապարակ, հանրահավաքն արդեն սկսվել էր: Ելույթ էր ունենում մի մարդ, այն էլ ռուսերենով: Ձեռքին մեգաֆոն էր: Հիմա շատերը մտածում են, թե հենց փետրվարի 20-ից ցույցերին հարյուր հազարավոր մարդիկ էին մասնակցում:

Իրականությունը բոլորովին այլ է: Հավաքվածները տեղավորվել էին Թումանյանի եւ Սպենդիարյանի արձանների արանքում, եւ շարքերն էլ հոծ չէին: Ելույթ ունեցողն Իգոր Մուրադյանն էր: Նա ասում էր, որ Ղարաբաղը Ադրբեջանին են հանձնել Կավբյուրոյի ապօրինի որոշմամբ եւ այդ սխալը պետք է ուղղել, եւ որ Ստեփանակերտում ցույցեր են:

Ոմանք սկսեցին դժգոհել, թե ինչու է Իգոր Մուրադյանը ռուսերենով խոսում եւ պահանջեցին, որ նա հայերեն ելույթ ունենա: Այդ ժամանակ մեգաֆոնը նրա ձեռքից վերցրեց Սիլվա Կապուտիկյանը: Պատկերն ինձ համար մի տեսակ անիրական էր: Ես երբեք չէի պատկերացնի, որ բանաստեղծուհուն կտեսնեի այսքան մոտ, այն էլ մեգաֆոնը ձեռքին: Նա խնդրում էր լռություն եւ գովասանքի խոսքեր ասում Իգոր Մուրադյանի հասցեին, ասելով, թե նա չի ամուսնացել եւ իր կյանքը նվիրել է Ղարաբաղին: Հավաքվածները հարգեցին Սիլվա Կապուտիկյանին, եւ Մուրադյանը շարունակեց ելույթը ռուսերենով:

Օրը կիրակի էր: Ցուրտ չէր, տաք էլ չէր, բայց ձյուն չկար: Սիլվա Կապուտիկյանը եւ հարթակում կանգնածները առաջարկեցին ավարտել ցույցը եւ հավաքվել առաջիկա շաբաթ օրը: Նրանք խոստացան մեզ տեղեկացնել, թե ինչ է կատարվում Լեռնային Ղարաբաղում:

Այսքանը: Մենք ցրվեցինք, չնայած ոմանք պահանջում էին հավաքվել հենց վաղը, իսկ ցրվողներն էլ նրանց վրա խեթ-խեթ նայում էին, ասելով, թե չի կարելի չվստահել Կապուտիկյանին:

Ես եւ հորեղբորս տղան քանի որ շատ երիտասարդ էինք, միամիտ, եւ քանի որ այն ժամանակ համացանց չկար, ֆեյսբուք չկար, իսկ պետական հեռուստաալիքներով էլ գարնան գյուղատնտեսական աշխատանքների սկզբի մասին էին խոսում, մենք այդպես էլ չիմացանք, որ ցուցարարները հավաքվելու են նաեւ փետրվարի 22-ին: Ես ավարտական տասներորդ դասարանում էի, իսկ Անդրանիկն արդեն ուսանող էր եւ երեկոյան ինձ տեղեկացրեց, որ ցույցը եղել է, ավելին՝ վաղը եւս լինելու է:

Ամենահետաքրքիրն այն է, որ այսօր այդ մասին շատերը չեն էլ նշում եւ հիշատակում, բայց սուր շնչառական հիվանդությունները կանխելու համար դպրոցներում դասերը փետրվարի 22-ին ընդհատվեցին մեկ շաբաթով:

Փետրվարի 23-ին մենք կրկին Ազատության հրապարակում էինք, որն այն ժամանակ դեռ Թատերական հրապարակ էր: Այս անգամ արդեն ցուցարարների թիվը ոչ թե հազար կամ երկու հազար էր, այլ հարյուր կամ երկու հարյուր հազար: Բոլորը հուզված էին տեսնելով այսքան շատ ըմբոստ, պայքարող հայ: Ոգեւորությունն ալեկոծում էր հրապարակը:

Հիմա ես գրում եմ այն, ինչ հիշում եմ, ինչ տպավորվել է 17 տարեկան պատանու աչքերում: Արխիվային փաստաթղթեր չեմ քրքրում, տեսնելու համար, թե ով է ելույթ ունեցել կամ ինչ է ասել: Ես պատմում եմ այն, ինչ տպավորվել է իմ մեջ:

Թատերական կամ Ազատության հրապարակից ցուցարարները շարժվեցին դեպի Կենտկոմի կամ ինչպես այն ժամանակ ասում էին՝ ՑԿ-ի շենք, ներկայիս Ազգային Ժողովի շենքը: Մարդկանց մի ծայրը ՑԿ-ի մոտ էր, իսկ մյուս ծայրը դեռ Ազատության հրապարակում էր: Այնքան մարդ կար, որ ես ու Անդրանիկը միմյանց կորցրինք: Շատ շուտով հասկացա, որ արդեն բոլորը բարեկամ եւ հարազատ են: Այնպիսի մթնոլորտ էր, որը երբեք արդեն չէր լինելու: Նույնիսկ ռոմանտիկ մթնոլորտ էր: Սեր կար այնտեղ՝ միախառնված պայքարի հետ:

Պարբերաբար Վաչե Սարուխանյանը, որն այն ժամանակ «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ էր, կոչ էր անում լռություն պահպանել: «Սսսսսսսս»,- լսվում էր նրա խորհրդավոր ձայնը: Ես եւ շատերն այն ժամանակ չգիտեինք, որ նա մասնագիտությամբ դերասան է: Պարբերաբար ժողովուրդը վանկարկում էր՝ Ղա-րա-բաղ:

Լսում էի ելույթները եւ միաժամանակ մտածում, թե ինչ է կատարվում տանը: Ուշ երեկո էր, իսկ ես բազմության մեջ: Եւ շատ ուրախացա, հանգստացա, երբ բազմության մեջ նկատեցի մեր «կողքի» դասարանի Լեւոնին: Արդեն ավելի հանգիստ էր: Եւ արդեն կարելի էր կենտրոնանալ ելույթների վրա: Տպավորվել է մի երիտասարդ աղջկա հուզական ելույթը: Ես չեմ հիշում, թե նա ինչ էր ասում, բայց կարծես ասում էր, թե Հայաստանը մայրն է եւ պետք է տեր կանգնի իր կորցրած զավակին՝ Ղարաբաղին: Ոմանք նույնիսկ լաց եղան:

Ելույթ ունեցավ նաեւ Հայաստանի այն ժամանակվա ղեկավարը՝ Կոմկուսի առաջին քարտուղար Կարեն Դեմիրճյանը: Ցնցող իրադարձություն: Կոմկուսի ղեկավարը ստիպված էր ելույթ ունենալ ժողովրդի առաջ: Հենց այն ժամանակ էլ Դեմիրճյանն արեց իր հայտնի հայտարարությունը՝ Ղարաբաղը գրպանո՞ւմս է, որ հանեմ տամ: Շատերը նրա հումորը չհասկացան:

Ելույթ ունեցան նաեւ Երեւան ժամանած բարձրաստիճան պաշտոնյաները՝ ԽՄԿԿ կենտկոմի քաղբյուրոյի անդամներ Դոլգիխն ու Լուկյանովը: Բնականաբար, նրանք խոստացան ամեն ինչ անել, որ հարցն արդարացի լուծում գտնի: Հենց այդ օրն էլ մի անեկդոտ ծնվեց: Լուկյանովը Դեմիրճյանին հարցնում է՝ Չե՞ք կարողանում ադրբեջանցիների հետ միավորվել եւ այդ ղարաբաղցիներին մի լավ դաս տալ:

Հանրահավաք-ցույցը ավարտվեց 23.00-ի կողմերը: Եւ մենք այն ամփոփեցինք Լեւոնի դասախոսի արվեստանոցում: Նա նկարչություն էր պարապում ընդունելության քննությունների համար: Դասախոսը, որի անունը չեմ հիշում, մեզ թեյ հյուրասիրեց եւ ասաց՝ հայ ժողովրդի պատմության անիվը շրջվեց: «Մեր կյանքը փոխվեց, տղերք»,- ասաց նա:

Գեղամ Նազարյան

Գլխավոր խմբագիր

շարունակելի 

Top-News.am

website by Sargssyan