Այսօր՝ 24 ապրիլի 2024թ., 00:00
Ոսկեպար - Կիրանց ճանապարհը շարունակում է փակ մնալ. սպասում են Մհեր Գրիգորյանի այցին Կանաչ տարածքները բարելավում են աղիքների և մաշկի միկրոբիոմի կազմը Կանադացի գիտնականները սովորել են ռետինե և պլաստիկ թափոններից նավթամթերք արտադրել Շարունակում ենք Հայաստանի հետ դաշնակից մնալ, կարծում եմ՝ այնտեղ կան մարդիկ, որոնք հասկանում են ՌԴ-ի դերը Հայաստանի անվտանգության և տնտեսական զարգացման գործում Ռուբեն Վարդանյանը հացադուլ է հայտարարել. նա պահանջում է բոլոր հայ բանտարկյալների անհապաղ և անվերապահ ազատ արձակումը ԿՀՎ տնօրեն. Առանց ԱՄՆ-ի օգնության Ուկրաինան կարող է պարտվել պատերազմում մինչև տարեվերջ WhatsApp-ում արհեստական բանականության գործառույթ կներդրվի․ ի՞նչ է այն անելու Էդ խեղճ մարդիկ ի՞նչ են անում, երկու կոպեկ փող են աշխատում․ քաղաքացի Խանութներում 30 տարեկան բարետես աշխատող են ուզում․ Բարետես եմ, բայց 30 տարեկան չեմ․ առևտրական 3 ելույթ «նախկին» Փաշինյանից՝ բռնությունն արմատախիլ անելու մասին ՊԵԿ նախկին փոխնախագահը հրավիրվել է դատախազություն. «Հրապարակ» Իսրայելի կողմից Իրանին հարվածելու թիրախը եղել է Սպահան քաղաքի մոտ գտնվող ավիաբազան Եթե երկրի ղեկավարը ժամանակ ունի զննելու դպրոցների պահարանների կախիչների որակը, թող ժամանակ գտնի նաև hրթիռները «զննելու» համար․ Դավիթ Տոնոյան Փորձում են այնպես անել, որ հայերը մոռանան Արցախի կորստի մասին՝ ջնջելով «Արցախ» անունը ժողովրդի հիշողությունից Իրանի միջուկային օբյեկտներին ոչ մի վնաս չի հասցվել. ՄԱԳԱՏԷ-ն՝ Իսրայելի հարվածի մասին Հիվանդանոցներում պետպատվերով բուժումները կասեցվել են Ինչպես են այս տարի նշելու Քաղաքացու օրը Մենք հետևողական ենք լինելու, սա չի կարող մնալ անհետևանք․ Լևոն Քոչարյանը՝ Սամվել Վարդանյանին խոշտանգելու մասին Իրանի տարածքում հրթիռային հարվածներ չեն գրանցվել. լրատվամիջոց ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ Թրենդային է դարձել ընդդիմադիր դաշտի ներսում, որ խորհրդարանական ընդդիմությունն ավելի շատ ունենա ընդդիմություն, քան իշխանությունները Ո՞նց կարելի է դավաճանությունը ներկայացնել որպես փրկություն. Գնդակահարության արժանի է այդ իշխանությունը. Աջապահյան Փաշինյանի՝ տավուշյան վերջին այցից հետո ՔՊ-ում փորձում են հասկանալ՝ ինչ է փոխվել վերջին օրերին Իրական արդարությունն այն է, որ ԼՂ-ից տեղահանվածները վերադառնան․ Բրեդ Շերման Իսրայելը հարվածել է Իրանին. լրատվամիջոց Կմասնակցի արդյոք Փաշինյանը Մոսկվայում կայանալիք շքերթին Սրանց «թեթև» ձեռքով շատ արագ մոտենում է անվերադարձի կետին․ Մհեր Մելքոնյան Հագեցնող սնունդը նվազեցնում է քաղցրեղենի ցանկությունը Ստեղծվել է անօդաչու թռչող սարք, որը կարող է հիշել մարդուն և հետապնդել նրան Տղամարդը դատի է տվել 50 կանանց, որոնց հետ ծանոթացել է Tinder-ում Չափազանց բարդ տնային աշխատանքը վնասում է երեխաներին Սպորտ դիտելը ակտիվացնում է ուղեղում պարգևատրման համակարգը Վրաստանի «օտարերկրյա գործակալների» մասին օրենքը ներշնչվել է Կրեմլի կողմից․ Միլլեր Խաղաղ օվկիանոսում հայտնաբերվել են ավելի քան 50 նոր տեսակի օրգանիզմներ ՆԱՏՕ-ն հայտարարել է, որ պայմաններ չի տեսնում Ուկրաինային դաշինք հրավիրելու համար Դեմ չենք, որ հաղորդումը հեռարձակվի ուղիղ եթերով, բայց Մայր Աթոռն ինքն է որոշում, թե ով պիտի ներկայացնի եկեղեցու դիրքորոշումները․ Եսայի քահանա Արթենյան՝ Պետրոս Ղազարյանին Անընդունելի է ՀՀ առկա տարածքի որևէ հատվածից միակողմանի զիջում՝ առանց սահմանազատման գործընթացի ամբողջական իրականացման․ «Ապրելու երկիր» Ադրբեջանը քանդել է Շուշիի Կանաչ ժամը «Օտարերկրյա գործակալների» մասին օրենքը կոչված է կանխելու Ուկրաինայի ճակատագրի կրկնությունը, Կոբախիձե Իրանը Իսրայելի դեմ պատասխան հարվածի ժամանակ օգտագործել է միայն հնացած հրթիռային զենքեր. ԻՀՊԿ Կայծակը հարվածել է Աբու Դաբի-Երևան չվերթի ինքնաթիռին (տեսանյութ) Թուրքիայում երկրաշարժ է տեղի ունեցել Ուկրաինան ինքը պետք է բանակին ապահովի կենդանի ուժով․ Ստոլտենբերգ Սամվել Վարդանյանի գրավը վճարելու համար ամբողջ գումարը 5-6 ժամում հավաքվեց․ փաստաբան Հակառակորդը T90-ով էր անցել հակագրոհի, Իշխանը չէ, ուզում է՝ Պետրոսը լիներ, չէր կարող բան անել․Վահանյանը ցուցմունք տվեց ԵՄ-ն ի գիտություն է ընդունում ԼՂ-ից ռուսական զnրքերի դուրսբերման մասին հայտարարությունը Վայոց ձորում կողաշրջվել է իրանական համարանիշերով բեռնատարը Աննա Հակոբյանի մոտ ընդունելությանը տեսա ժամանակին Ռիտա Սարգսյանին ստվերի պես հետևող ստախոս կանանց, նրանց դեմքը էյֆորիա էր արտահայտում, նոր կուռք է հայտնվել ՔԿ․ Ադրբեջանի քաղաքացին սպանել է մոսկվացուն՝ կայանելու առիթով նկատողության պատճառով Հայաստանը 2023-ին կոնյակի ամենախոշոր մատակարարն է Ռուսաստանին ԼՂ հայերը պետք է հնարավորություն ունենան վերադառնալ հայրենիք, եթե ապահովվի նրանց անվտանգությունը. ՌԴ ԱԳՆ Ժողովրդավար և խաղաղ հայ ժողովուրդը բախվում է իր ամենամութ օրերը հիշեցնող սպառնալիքների․ կոնգրեսական 5 անձ է կալանավովել խոշոր չափի հափշտակության դեպքով Սանահինցիները «կանկախանան» Կիրանցի արոտավայրերը, այգիները, Ոսկեպարի խմելու և ոռոգման ջրի ակնունքները հայտնվելու են թշնամու վերահսկողության ներքո. Զեկույց Արցախում գտնվող ամբողջ մշակութային ժառանգությունը գտնվում է ոչնչացման և յուրացման վտանգի տակ Օսկանյանին սպասելիս Առողջապահության պետպատվերը չփոխվեց. Փաշինյանը խաբել է. մաս 201 Այս իշխանության խոսքի հանդեպ նրանք հավատ չունեն այլեւս եւ որոշել են սպասել քայլերին Փաշինյանը խոսել է Ալիևի հետ ինչ-որ «բանավոր պայմանավորվածության» մասին Խաղաղապահներն ամբողջությամբ չեն հեռանում Արցախից Այժմ խոսքը Սահմանադրական դատարանինն է Լեռնային Ղարաբաղի իրադարձություններն օրինակ են, որ Ռուսաստանը հուսալի դաշնակից չէ. ԱՄՆ Պետքարտուղարություն ՊԵԿ-ը հետաձգել է 2023 թվականի հաշվարկ-հայտարարագրերի ներկայացման վերջնաժամկետը Ո՞ւր և ինչո՞ւ է շտապում Արևմուտքն իր տարածաշրջանային «ծրագրերում» Շատերը ռուսների հեռանալը պարտություն կընկալեն. Մարկեդոնով Հերթն Անահիտ Ավանեսյանինն է ԵՄ անդամակցության հարցն այլեւս անհաս ցանկություն է Իրանից Ալիևին զգուշացրել են՝ իր արհեստածին երկիրը կարող է դառնալ իրանական հրթիռային հարվածի թիրախ Գիտնականները պարզել են, թե ինչ ազդեցություն է ունենում անառողջ նախաճաշը դպրոցականների առաջադիմության վրա Honda-ն ներկայացրել է Ye էլեկտրական մեքենաների նոր շարքը Չինաստանի համար Գիտնականները պարզել են, թե երբ է մոլորակի վրա հայտնվել արաբիկա սուրճը Բժիշկ անեսթեզիոլոգը հիվանդներին և գործընկերոջը թունավորել է մահացու դեղամիջոցներով Ավստրալացին, ահռելի դդումի մեջ նստած, անցել է Թումուտ գետը (տեսանյութ) «Փախավ». ոսկեպարցիներին թույլ չեն տվել Փաշինյանին հարց տալ Փաշինյանը 3 տասնյակից ավել մեքենայով է մեկնել Ոսկեպար և Կիրանց ՔՊ-ականները հիշել են Սյունիքի տեղը «Դավաճան վիժվածք» ասած քաղաքացին խոշտանգվում է, իսկ քաղաքացու վրա թքած ԱԺ նախագահը, սպառնացող ՔՊ քարտուղարը դառնում են անպատժելի արտոնյալներ «Ուրալ»-ի վթարի գործով ՀՀ ՊՆ պաշտոնյաների պատասխանատվության ենթարկելու հարց է բարձրացվել. հետաքննությունը շարունակվում է 1,5 միլիոնի անունները պարզելու ցանկությունը հակահայ քայլ է, Փաշինյանը ծնկի եկած ապագա է պատրաստում հայ ժողովրդի համար․ Մուրադ Փափազյան
Հարցում

2024 թվականին Հայաստանը Բաքվի և Մոսկվայի ուժեղ ճնշման տակ է լինելու. Թոմ դե Վաալ

Carnegie Endowment-ի առաջատար վերլուծաբան Թոմ դե Վաալը հոդված է գրել հիմնադրամի կայքում, որտեղ անդրադարձել է 2024 թվականին Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ռազմական գործողությունների վերսկսման հնարավորությանը։

Ե՛վ Ուկրաինայում, և՛ Հարավային Կովկասում 2024 թվականը կլինի ճգնաժամային և միևնույն ժամանակ փորձություն եվրոպացի քաղաքական գործիչների համար։

Հարց է առաջանում Ադրբեջանի և Հայաստանի մասին, թե սա կլինի պատերազմի՞, թե՞ խաղաղության տարի։ Երկկողմ խաղաղության համաձայնագրի շուրջ բանակցությունները, որը կկարգավորի երկու երկրների հարաբերությունները երեք տասնամյակ հակամարտությունից հետո, շարունակվում են, բայց դեռևս առկա է բռնության սպառնալիք Հարավային Հայաստանում և շրջակայքում՝ Սյունիք կոչվող տարածաշրջանում, որը պատմականորեն հայտնի է որպես Զանգեզուր:

Փետրվարի 13-ին հայ զինվորականները հայտնել են, որ Սյունիքի Ներքին Հանդ գյուղի մոտ ադրբեջանական կողմից գնդակոծության հետևանքով երկու զինծառայող է զոհվել։ Սա Ադրբեջանին մոտ տարածք է, որտեղ ռուս սահմանապահները նախկինում թույլ չեն տվել ԵՄ դիտորդական առաքելության դիտորդներին մոտենալ։

Հաղթաթղթերի մեծ մասը դեռ Ադրբեջանի ձեռքում է. նախագահ Իլհամ Ալիևը փետրվարի 7-ին հինգերորդ անգամ վերընտրվել է նախագահի պաշտոնում։ Նա երբեք այսքան վստահ տեսք չէր ունեցել։ Ալիևը հանրության աչքին նոր լեգիտիմություն ձեռք բերեց անցած սեպտեմբերին իր ռազմական հաղթանակով, երբ նրա զորքերը կայծակի հարվածով գրավեցին Լեռնային Ղարաբաղը՝ ստիպելով ողջ հայ բնակչությանը փախչել և բռնությամբ վերջ տվեց տասնամյակների տեւած հակամարտությանը:

Ղարաբաղյան օպերացիան արագացրեց հարաբերությունների սառեցումը Ադրբեջանի և Արևմուտքի միջև, որը մինչև վերջին պահը փորձում էր հասնել հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը։ Դա տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերությունները գտնվում են նշանակալի ճեղքվածքի մեջ, և ԵՄ-ն ընդլայնում է իր համագործակցությունը Հայաստանի հետ:

Ալիևի վստահությունը գալիս է իր երկու խոշոր հարևանների հետ կրկնակի ապահովագրության քաղաքականությունից՝ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ սերտ դաշինքից և Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ փոխշահավետ գործընկերությունից: Ուշադրության կենտրոնում են գտնվում երկու առաջնորդները, այլ ոչ թե նրանց երկրները. շատ անձնական կապերն այն մարդկանց միջև, ովքեր խոսում են իշխանության և փողի նույն մաչոյական լեզվով:

Բրյուսելում և Վաշինգտոնում Արևմուտքի կողմից օժանդակվող բանակցությունները դադարեցվել են անցյալ տարվա ամռանից։ Մնում է երկկողմ գործընթաց՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի ազգային անվտանգության խորհրդականների գլխավորությամբ, որոնք աշխատում են խաղաղության համաձայնագրի տեքստի վրա։

Սա լուրջ գործընթաց է, որը լավ արդյունքներ տվեց դեկտեմբերի 7-ին, երբ հայ գերիներն ազատ արձակվեցին՝ 2024 թվականի վերջին Բաքվում COP-29 կլիմայական գագաթնաժողովը ընդունելու Հայաստանի վետոյի վերացման դիմաց։

Երկկողմ խաղաղության գործընթացն առանց միջնորդների ունի այն առավելությունը, որ ոչ մի արտաքին օրակարգ կամ էգոիզմ չի կարող խոչընդոտել գործարքին: Բայց հայկական կողմը նաև մտավախություն ունի, որ ասիմետրիկ իրավիճակում Բաքուն կարող է պարտադրել իր օրակարգը՝ պահանջելով զիջումներ՝ միաժամանակ սպառնալով ուժ կիրառել։

Հաղորդվում է, որ համաձայնության հասնելու երեք հիմնական խոչընդոտ կա. դրանցից մեկը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանի գծանշումն է, որտեղ խորհրդային ժամանակաշրջանի բազմաթիվ քարտեզները տարբեր մեկնաբանություններ են տալիս, թե որտեղ պետք է գծել գծերը:

Երկրորդ հարցն այն է, թե ինչ միջազգային երաշխիքներ և վեճերի լուծման մեխանիզմ կպահանջվեն համաձայնագրի կայունությունն ապահովելու համար։ Հայերը ցանկանում են որքան հնարավոր է շատ միջազգային աջակցություն, իսկ ադրբեջանցիները՝ նվազագույն ներգրավվածություն:

Երրորդ խնդիրը Հայաստանի 43 կիլոմետրանոց տարածքով երկար փակ միջանցքի կամ տարանցիկ ճանապարհի բացման խիստ վիճահարույց հարցն է, որը կապում է Ադրբեջանի հիմնական մասը Թուրքիային սահմանակից Նախիջևանի էքսկլավի հետ։ Ադրբեջանը շահագրգռված է վերամիավորել իր տարածքի երկու հատվածների երթուղին, որը հնարավորինս քիչ վերահսկողություն կունենա Հայաստանի կողմից։ Հայաստանը չի ցանկանում զիջել իր ռազմավարական նշանակություն ունեցող հարավային սահմանային տարածքի ինքնիշխանությունն ու անվտանգությունը։

Երկրորդ կետում կա Արևմուտքի ռազմավարական խիստ շահագրգռվածություն, և առավել եւս երրորդ՝ այսպես կոչված Զանգեզուրի միջանցքի հարցում։ Անվտանգության հարցում Ադրբեջանը պնդում է, որ Ռուսաստանի Անվտանգության դաշնային ծառայության (ԱԴԾ) սահմանապահները պահպանեն երկաթուղային և ճանապարհային կապերը: Նրանք վկայակոչում են 2020 թվականի նոյեմբերի հայ-ադրբեջանա-ռուսական եռակողմ հրադադարի մասին հայտարարությունը, որտեղ բացահայտ նշվում է այդ մասին, թեև այդ համաձայնագրի մնացած մասն այժմ ուժի մեջ է մտել։ Հունվարին ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը կրկնել է, որ համաձայնագրի այս մասը պետք է կատարվի։

Իր հերթին հայկական կողմն աշխատում է ազատվել ռուսական ազդեցությունից, այդ թվում՝ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո այնտեղ տեղակայված սահմանապահներից։ Եթե ռուսները մնային Ադրբեջանի թելադրանքով, այն լուրջ ռազմավարական հարված կլիներ։

Հայաստանում ենթադրություն կա, որ Բաքվի և Մոսկվայի միջև կա պայմանավորվածություն, որին Անկարան համաձայնել է։ Սա հաստատող առնվազն անուղղակի ապացույցներ կան: Ռուսների համար տարանցիկ ճանապարհի վերահսկումը մեծ հաջողություն կլիներ։ Նրանց պաշտոնապես կտրվի երկաթուղու մի հատվածի վերահսկողությունը, որը կապում է Ռուսաստանը և Իրանը և տանում դեպի Պարսից ծոց տասնամյակների ընթացքում առաջին անգամ:

Սա կլինի հյուսիս-հարավ հիմնական երկաթուղային ճանապարհը, որով Ռուսաստանը կկարողանա վերականգնել իր կապերը Մերձավոր Արևելքի հետ, քանի որ Ուկրաինայի հետ պատերազմը և Արևմուտքի հետ առճակատումը դեռ երկար կշարունակվեն։

Մտահոգիչ սցենարն այն է, որ խաղաղության պայմանագիր չի ստորագրվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ Ադրբեջանը չի ստացել այն, ինչ ուզում է հարավային Հայաստանում։ Այսինքն՝ 2024 թվականին Հայաստանը, ամենայն հավանականությամբ, կհայտնվի Բաքվի և Մոսկվայի ուժեղ ճնշման տակ, որոնք տարբեր մեթոդներով կձգտեն կյանքի կոչել Զանգեզուրի միջանցքի պլանը, որից գոհ չեն ոչ Երևանը, ոչ էլ արևմտյան տերությունները։

Ահա թե ինչու տեղական բռնության դեպքերին, ինչպիսին է Ներքին Հանդի մոտ տեղի ունեցած միջադեպը, պետք է ուշադիր հետևել: Նման փոքր բախումները կարող են հանգեցնել նոր հակամարտության և ճակատագրական հետևանքների ողջ տարածաշրջանի համար։

Հետևեք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan