1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 21 նոյեմբերի 2017թ., 00:00
«Պուտինը» ծեծել է Գրիֆինների ընտանիքի հորը Լեւոն Արոնյանը գրոսմայստերական ոչ-ոքի արեց 5-րդ տուրում Լավրովը ժամանեց Երեւան ՀՀ-ՌԴ պաշտպանության փոխնախարարները Մոսկվայում քննարկել են երկկողմ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցեր Լուկաշենկո. Բելառուսի և Արևմուտքի հարաբերությունները բարելավվել են հիմնականում Վրաստանի շնորհիվ Տաջիկստանում լույս տեսած երգում Էմոմալի Ռահմոնին հռչակել են «շահերի շահը» (տեսանյութ) Խաղահրապարակում Թուրքիայում այսօր մնացել է ընդամենը 16 հայկական դպրոց՝ 3000 աշակերտով Այս տարի Ամանորի եւ Ծննդյան տոներին կհանգստանանք դեկտեմբերի 30-ից մինչեւ հունվարի 8-ը Կան ղարաբաղյան հակամարտության լուծման տարբերակներ. Ադրբեջանի արտգործնախարար Էրդողանի թիկնազորին տեղափոխող ավտոբուսը վթարի է ենթարկվել, կան տուժածներ ՌԴ-ի և ԱՄՆ-ի փակուղային հարաբերությունները չեն վնասել ԼՂ հակամարտության կարգավորման շուրջ համագործակցությանը. Լավրով Ադրբեջանցի միլիոնատեր Թելման Իսմաիլովը հերքել է Ռուսաստանում սպանությունների կազմակերպմանն իր առնչությունը Շատ մոտեցումներ, որոնք պետք է բերեն ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործընթացում արդյունքի, արդեն ուրվագծվել են. Լավրով 2019թ. նախագահական ընտրություններից հետո երկրում այլևս ոչինչ առաջվանը չի լինի. Էրդողան Ադրբեջանի ԱԳՆ-ում առաջարկել են կազմել ԼՂ հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ փաստաթուղթ «Իգլա»-ի պատվիրատուն Սամվել Բաբայանը չէ.պաշտպանը դատարանից պահանջեց արդարացնել Սամվել Բաբայանին Կինը տեսանկարահանել է սեռական հարաբերությունը և գումար պահանջել տղամարդուց՝ նրա կնոջը ցույց չտալու համար Ռուսաստանում ստեղծվել է ահաբեկիչների տվյալների բազա Գերմանիայում ընթացող կոալիցիոն բանակցությունները տապալվել են Ռոբերտ Մուգաբեն հրաժարվեց հեռանալ Զիմբաբվեի նախագահի պաշտոնից Ջրարբի գյուղի դպրոցի ծնողները պատրաստվում են փակել Երևան-Մարգարա ճանապարհը Կողմ եք, որ վերացվեն դերասաններին եւ երգիչներին տրվող պետական կոչումները «Զվարթնոց» օդանավակայան-Երևան երթուղու վերջնակետը կլինի «Երիտասարդական» մ/կ-ն Մեկ շաբաթում Երեւանում ծնվել է 414 երեխա Բակո Սահակյանը մեկնել է Ֆրանսիա «Ես պատրաստ եմ դառնալ Ուկրաինայի վարչապետ» Արտակարգ դեպք Երեւանում. հարբած տղամարդը դանակով հարձակվել է վարորդի եւ ուղեւորների վրա Ռուսական հոկտեմբերյան հեղափոխության հարյուրամյակը եւ Հայաստանի դասերը Եղեգնաձորի թանգարանի աշխատակիցները խոշոր չափի գումա՞ր են յուրացրել Ջիգարխանյանի որդի. Ես հորս ասելու բաներ ունեմ, բայց դա հաստատ չեմ ասի լուսարձակների ներքո (Տեսանյութ) Սյունիքում 78-ամյա կինը նպաստել է պոռնկությամբ զբաղվելուն Ոստիկանությունը «խանգարելու է» ֆրանսիական քաղաքների փողոցներում աղոթողներին ՖԻԴԵ-ի «Գրան պրի». Լեւոն Արոնյանը` միանձնյա առաջատար Ժոզե Մոուրինյոն՝ Պոգբայի ու Իբրահիմովիչի վերադարձի մասին NASA-ն տեսանյութով 20 տարվա ընթացքում Երկրի փոփոխություններն է ցույց տվել Ղազախստանի չեմպիոնը ցանկանում է ձեռք բերել Տիգրան Բարսեղյանին Մուգաբեն համաձայնել է Զիմբաբվեի նախագահի պաշտոնից հրաժարական տալ Չիլիում ցուցարարների խումբը ներխուժել է նախկին նախագահի ընտրական շտաբ Բռնցքամարտի պատմության ամենակարճ մենամարտն աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսի համար Մետրոպոլիտենում զինված մարդու մասին կեղծ ահազանգ տվողը հայտնաբերվել է Զիմբաբվեի գահընկեց նախագահ Մուգաբեն հացադուլ է հայտարարել Ըմբշամարտիկների մրցամարտին հետևող մրցավարը համացանցի հերոս է դարձել՝ ինքնատիպ պահվածքով (տեսանյութ) Նոր մանրամասներ «Մոսկվա սիթիի» հրաձգությունից Ռուսաստանը հավատարիմ է Ադրբեջանի հետ բոլոր պայմանավորվածությունների իրականացմանը. Լավրով Մարոկոյում մարդասիրական օգնության բաշխման ժամանակ առնվազն 15 մարդ է զոհվել Զիմբաբվեի իշխող կուսակցությունը Մուգաբեին ազատեց կուսակցության առաջնորդի պաշտոնից Անթալիայում հանդիպել են Թուրքիայի, Իրանի և Ռուսաստանի արտգործնախարարները Բեռլինը եւս 20 մլն եվրոյի օգնություն կհատկացնի մուսուլման ռոհինջաների համար Աստղային կարճահասակներ. ամենահայտնի ցածրահասակները Դեպրեսիան՝ սրտի հիվանդությունների առաջացման պատճառ Սպանություն՝ Վանաձորում. կասկածյալի ինքնությունը պարզվել է Զլատան Իբրահիմովիչ. Առյուծները մարդկանց նման չեն ապաքինվում Արտակարգ դեպք Երևանում. Մետրոպոլիտենի տարածքում զինված քաղաքացի կա Ամերիկացի դատախազը Չավուշօղլուին ստախոս է անվանել Սեպտեմբերին Թուրքիայի արտաքին պարտքը կազմել է 665.5 մլրդ դոլար Արքայազներ Ուիլյամն ու Հարին գաղտնի նկարահանվել են «Աստղային պատերազմներում» 17 եւ 18 տարեկան տղաները կանխել են ինքնասպանության փորձը կամուրջի վրայից ԱՄՆ միջուկային ուժերի հրամանատարն ասել է, թե երբ կսեղմի կոճակը Լեռնային Ղարաբաղի ՊԲ ռազմական խորհրդի նիստ է կայացել «Շանթ» հ/ը-ն դատի է տվել եւ մեղադրանք է առաջադրվել մեկ հոգու «Բարսելոնան» «Ռեալից» առաջ անցավ տասը միավորով Թրամփը եւ Մակրոնը քննարկել են Մերձավոր Արեւելքում Իրանի գործունեությունը Հնդկաստանը Ճապոնիայի հետ քննարկում է Լուսնի համատեղ հետազոտության ծրագիրը Դատավորի մտերիմները վաճառքի են հանել նրան պատկանող բիզնեսները Քրեական հեղինակությունների հաշիվները չեն ավարտվել. ինչու է Վահագն Աբգարյանը հեռացել երկրից Սյունիքի մարզպետին դատի են տվել Մոուրինյոն բացատրել է, թե ինչու Հենրիխ Մխիթարյանին չէր հայտավորել «Նյուքասլի» դեմ խաղին ԱՄԷ-ում ձեռներեցը 3 մլն դոլարով ավտոհամարանիշ է գնել Երկուշաբթի օրը երկօրյա այցով Հայաստան կժամանի Ռուսաստանի ԱԳ նախարարը Օրվա խաղերի անոնս Տեսաք, տեսաք ինչ եղավ Արյուն է, նախնիներ, արյան կանչ. բացառիկ տեսանյութ, որում Ֆիլիպ Կիրկորովը խոստովանում է, որ հայ է Տղամարդը ներխուժել է Բյուրեղավանի գիշերօթիկ դպրոց, սպառնալիքներ հնչեցրել ու հարվածել 8-ամյա մի տղայի Բրեդ Փիթը սիրավեպ է սկսել Մոնակոյի արքայադստեր հետ Ջիգարխանյանի կինը խլել է նրա ունեցվածքը, իսկ թատրոնը նրան բաժին չի հասնի Օրվա լուսանկար. Հայուհու հայացքը 1910 թվականից Ռուսաստանին կարող են արգելել մասնակցել ձմեռային օլիմպիական խաղերին Ջերմաստիճանը կրկին կբարձրանա 4-5 աստիճանով Սաադ Հարիրին ժամանել է Փարիզ
Հարցում

Հայաստանին 21-րդ դար, եւ ոչ թե 1937 է պետք

Երբ բոլշեւիկները ներխուժեցին Հայաստան, առաջին գործերից մեկը որ եղավ՝ իմ պապի հորեղբորը գնդակահարելն էր (հարուստ էր, մի քանի խանութ ուներ, դաշնակցական չէր) եւ հորը տանջամահ անելը (համարձակվել էր Ներսեսյան դպրոցում սովորել):

Այս դեպքերից ուղիղ 97 եւ Հայաստանի անկախության վերանվաճումից 26 տարի անց Երեւանի Հովհաննես Թումանյանի թանգարանում օգոստոսին ներկայացվեց «Խավարում» խորագրով ցուցադրությունը, որը նվիրված էր բոլշեւիկյան բռնաճնշումների հայ զոհերի հիշատակին։ Վերջիններիս թվում են նաեւ Հովհաննես Թումանյանի երեք որդիները: Ցուցադրությունը, սակայն, որը նախատեսված էր ներկայացնել մինչեւ ուշ աշուն, փակվել է։

Նման ցուցահանդեսները փոքրիկ մխիթարանք եւ սփոփանք են բոլշեւիկյան բռնաճնշումներից տուժածների համար: Վերջին հաշվով, բռնաճնշումները միայն սպանությունները եւ աքսորները չէին: Իմ պապն ամբողջ կյանքը ապրեց մեղքի մեծ զգացումով, որ ընտանիքն աքսորից եւ իրեն գնդակահարելուց փրկելու համար թույլ տվեց քանդեն գյուղի եկեղեցու զանգակատունը (հրաշքով թույլ չտվեց շենքն ավիրեն, համոզելով, որ ցորենը պահելու տեղ չունեն), եւ որ հողի տակ պահեց կամ այրեց հագեւոր գրականությունը, այդ թվում՝ Աստվածաշունչը:

Հիմա ի՞նչ պետք է անենք ես եւ մյուսները: Եթե լռենք, կստացվի, որ թույլ ենք տալիս 1937 թվականը սողալով հաստատվի մեր ներսում: Երբ Հայաստանը վերանվաճեց անկախությունը, եւ բոլշեւիկյան կարգերը տապալվեցին, վստահ էի, որ խավարը Հայաստանից առհավետ հեռացավ, վստահ էի, որ իմ մեծ պապերի, պապերի հոգիները որոշ հանգստություն կգտնեն:

Հիմա մշակույթի բավական երիտասարդ փոխնախարարը՝ Արեւ Սամուելյանը, որը պնդում է, որ 30-ականների հալածանքի զոհ է դարձել, առանց խղճի խայթ զգալու փակում է վերոհիշյալ ցուցահանդեսը, երբ այն բաց է եղել 22 օր: Սա մեր ժամանակների ամոթն ու խայտառակությունն է:     

Հայաստան, իբր 21-րդ դար, անկախ պետություն եւ մի փոխնախարար, որն ասում է, թե ցուցահանդեսի կազմակերպիչները մեզ հետ չեն ճշտել բովանդակությունը: Լավ, չե՞ք ամաչում, ամոթի զգացում չունե՞ք:

Ինչո՞ւ պետք է ցուցահանդեսի կազմակերպիչները ձեզ հետ համաձայնեցնեն ցուցահանդեսի բովանդակությունը, թե՞ ձեզ թվում է դուք Սուսլովն եք, իսկ մենք էլ ԽՍՀՄ-ում ենք: Արեւ Սամուելյանն «Ազատության» հետ զրույցում պարզաբանելով այդ որոշումը, հայտարարել է, թե ցուցադրությունը «քաղաքականացված էր», եւ միայն որոշակի շտկումներից հետո հնարավոր կլինի այն վերականգնել: 

Եթե այս հայտարարությունը աներ Հունգարիայի, Էստոնիայի, անգամ Նեպալի փոխմախարարը, ապա հաստատ պաշտոնանկ կարվեր, իսկ մեզ մոտ չի կարելի ոչինչ քաղաքականացնել: Եւ չենք զարմանա, որ մի օր Ազգային ժողովում ինչ որ մեկն ասի՝ մի քաղաքականացրեք:

Իրավիճակի ամբողջ խայտառակությունն ամփոփված է Արմեն Ամիրյանի այն հայտարարությունում, թե Հայաստանի մշակույթի նախարարության բոլոր ՊՈԱԿ-ները պարտավոր են մեկամյա կտրվածքով իրենց ցուցադրությունները համաձայնեցնել նախարարության հետ։ 

Ինչ որ ուժեր համառորեն ցանկանում են Հայաստանը խցկել 1937 թվական եւ թույլ չեն տալիս, որ 21-րդ դարը հասնի Հայաստան: Առանց ազատականացման չի կարող առաջընթաց լինել: Գաղափարը, միտքը, նախաձեռնությունը ճնշելը, բյուրոկրատական մամլիչով սեղմելը մեղք է եւ հանցագործություն ներկա եւ ապագա սերունդների հանդեպ:

Մշակույթի նախարարությունը պետք է խրախուսի, նպաստի ցանկացած նորարարության, նախաձեռնության իրականացմանը, եւ ոչ թե խորհրդային ժամանակների ոճով եւ ոգով գրաքննիչի դերակատարում ստանձնի: Այս իրավիճակում նախարարությունը պետք է ներողություն խնդրի արգելքի համար եւ վերաբացի ցուցադրությունը: Ցավոք, հասարակությունը պասիվ է եւ գրեթե անտարբեր: Սա էլ ապրիլյան խայտառակ ընտրությունների հետցնցումների արդյունքն է:

Ցուցահանդեսի փակումը մեր օրերի իրողությունների արտացոլումն է: Այսպես ճնշվում է առաջընթացին, զարգացմանը միտված ցանկացած քայլ եւ առաջարկ: Այսպես խեղդվում է սթափության կոչող ցանկացած խոսք եւ մեկնաբանություն: Ժամանակին Անդրեյ Սախարովը հետադիմական ուժերին բնորոշեց որպես ագրեսիվ հնազանդ մեծամասնություն: Հիմա, ցավոք, մենք նույն վիճակում ենք: Եթե հակառակը լիներ, ապա այսօր, երեկ, վաղը մշակույթի նախարարության մոտ տասնյակ հազարավոր մարդիկ կհավաքվեին՝ մտավորականների, արվեստագետների գլխավորությամբ:

Հովհաննես Թումանյանի երեք զավակները դարձան բոլշեւիկյան բռնաճնշումների զոհեր: Այսօր նրանց եւ մյուս զոհերին նվիրված ցուցահանդեսը փակվում է: Ո՞րն է հաջորդ քայլը: գուցե ճիշտ կլինի տուն-թանգարանի փակումը: Գուցե Արեւ Սամուելյանի մտքով անցնի, որ թանգարանի գոյությունը քաղաքականացված է: Իսկ գուցե բռնաճնշվածների սերունդներին զրկեն Հայաստանում ապրելու, աշխատելու իրավունքից, դա դիտելով որպես քաղաքականացված գործընթաց: 

Անկախության վերանվաճումից հետո, ժողովրդավարական կարգերի հաստատումից, մասնավոր սեփականության վերականգնումից հետո ես գլուխս բարձր էի քայլում ոչ միայն այն պատճառով, որ իմ երկիրն անկախ է, այլ որ իմ նախնիների արյան հեղումը հենց այնպես չանցավ եւ նրանց հոգիները հանգստության մեջ կլինեն: Հիմա ես նորից գլխիկոր եմ քայլում: Հասարակությունն անտարբեր է, որ ցուցահանդես է փակվում, իսկ անկախ Հայաստանում իշխանության ղեկին մի ուժ է, որը գործում է խորհրդային ամենավատ տարիների՝ երեսունականների ոգով:

Ո՞րն է կառավարության, նախարարությունների նպատակը՝ ճնշե՞լ, արգելե՞լ, փակե՞լ: Իսկ ի՞նչ է լինելու հետո: Հետո գալու է մեծ դատարկությունը:

Ամենադաժան սցենարներից խուսափելու համար պետք է արագ սթափվել: Հիմա խոսում ենք մշակույթի ոլորտից, բայց այլ ոլորտներում նույն վիճակն է: Եւ ի՞նչ է պետք անել: Սկսենք մշակույթից: Ազատականացրեք մշակույթը: Թույլ տվեք ով որտեղ ինչ ուզում է ցուցադրի, եթե իհարկե այն ռասիզմ կամ բռնություն չի քարոզում:

Թարգեք ստուգելը, տուգանելը, ճնշելը, վախեցնելը, սպառնալը: Մնում է՝ մտնեք թանգարաններ եւ ստիպեք հավաքել բոլոր այն կտավները, որտեղ մերկ կանայք են պատկերված, չնայած, ինչ որ նման բան արդեն իսկ եղել է:

Սկսենք մշակույթի ազատականացումից, ապակենտրոնացումից: Սկսենք եւ տեսնենք, թե ինչպես է սկսում շնչել հասարակությունը: Թույլ տվեք, որ քսանմեկերորդ դարը մտնի Հայաստան: Մեզ նոր 1937 թվական պետք չէ:

Գեղամ Նազարյան

Քաղաքագետ 

 

 

 

 

 

 

 

website by Sargssyan