1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 20 հունվարի 2018թ., 00:00
Բաքվում բազմաբնակարան շենք է այրվում Քրեական հեղինակությունները պայքարում են մոնոպոլիայի համար Ստամբուլի փողոցներում վայրի խոզեր են հայտնվել ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ Թերեզա Մեյ․ Մեծ Բրիտանիայում ԵՄ-ից դուրս գալու հարցով երկրորդ հանրաքվե չի լինելու Ռուսաստանը ներել է Ղըրղըզստանի 240 միլիոն դոլարի պարտքը Լարսը փակ է Օրվա խաղերի անոնս Մխիթարյանի և Սանչեսի փոխանակման հարցում դեռ համաձայնություն չկա․ Մոուրինյո Գիտնականները 2017-ը պատմության երկրորդ ամենաշոգ տարի են ճանաչել Հանրահայտ ռեփեր Մաիտրեն Սուպեր Սաքոյի հետ կատարում է «Մի գնա» երգը (տեսանյութ) Շատ արագ արձագանք կամ ինչու են անտարբեր ՀՀ քաղաքացիները (Լուսանկարներ) Ո՞րն եք համարում այս շաբաթվա ամենակարեւոր իրադարձությունը Հայտնի են Հայաստանի բարեկամ երկրները Հանրությունը պետք է ստեղծի անհանդուրժողականության միջավայր կոռուպցիայի հանդեպ Եվրամիությունը Հայաստանի քաղհասարակությանը 1.74 մլն եվրո է տրամադրում 5 նոր ծրագրի համար 2017-ի տնտեսական աճը կկազմի շուրջ 6.7 տոկոս. ֆինանսների նախարար Մինսկում ձերբակալվել են Վրաստանից երկու «օրենքով գող» Թուրքիան նոր պատերազմ սկսեց Սիրիայում Մեծ Բրիտանիայում բուժում են ինտերնետ կախվածությունը Կյանքի յոթ դաս, որոնք շատ ուշ ենք յուրացնում Իտալիայում կինն իր կատվին 30 հազար եվրո ժառանգություն է թողել Թրամփը նշել է՝ որն է աշխարհի ամենավտանգավոր երկիրը Վաճառքի են հանվել արքայազն Հարիի և նրա հարսնացուի տեսքով տիկնիկներ Ցիմբալյուկ-Ռոմանովսկայան շարունակում է Ջիգարխանյանի կինը լինել Գերմանիայում ադրբեջանցիների ընտանիքը պատանդ է վերցրել երկու մարդու «Նոր տեխնոլոգիաների միջոցով Կատալոնիան կարելի է կառավարել Բրյուսելից». Պուչդեմոն Ռուսաստանի ՍԴ-ը հրաժարվեց քննել Նավալնու բողոքը ընտրությունների օրենքի դեմ Ութ արտահայտություն, որոնք տղամարդիկ անում են, երբ դավաճանում են Ուկրաինայի նախագահը հանգստացել է Մալդիվյան կղզիներում 500 հազար դոլարով (Տեսանյութ, լուսանկարներ) Հայաստանն ու Ադրբեջանը ոչ մի կերպ խոսքից չեն անցնում գործի ԱՄՆ պետքարտուղարությունը օրինականացնում է ԼՂ փաստաթղթերը. Բաքվի նոր հիստերիան Մոսկվա-Գյումրի օդանավում ՌԴ քաղաքացին վիճաբանություն է սկսել Հայ տղամարդը Ռուսաստանում միայնակ կանա՞նց է բռնաբարել Հայաստանում ավելի լավ է, քան Շվեյցարիայում (լուսանկարներ) Մամեդյարովը համանախագահների առաջարկները կրեատիվ է անվանել Քիմ Քարդաշյանն ամբողջությամբ մերկ է ներկայացել Բրիտանացի պատգամավորը քնել է Brexit-ի շուրջ բանավեճի ժամանակ Ալեքսիս Օհանյանը՝ Սան Ֆրանցիսկոյում Սարոյան փողոցի մասին Քիմ Քարդաշյանը մանրամասներ է պատմել երրորդ երեխայի եւ փոխնակ մոր մասին Նոր Զելանդիայի վարչապետը հղի է Ուկրաինայում ոսկու խոշոր հանքավայր են հայտնաբերել Սերժ Սարգսյանը տվեց նոր նախագահի թեկնածուի անունը Փոլ Մերսոն. Մխիթարյանը սենսացիա կլինի Արսենալում Հայաստանի փողոցներում պետք է արտակարգ դրություն եւ պարետային ժամ մտցնել 1100 վարորդ դուրս է մնալու «գծերից» Հռոմի պապն իջել է մեքենայից՝ ձիուց ընկած ոստիկանին օգնելու համար (տեսանյութ) Հարբած ոստիկանները Porsche Cayenne-ով նախագահի նստավայրի մեջ են մխրճվել Կարո՞ղ է եւ ուզո՞ւմ է արդյոք Սերժ Սարգսյանը ձեռք բերել հասարակական լեգիտիմություն Australian Open-ի մրցախաղը դադարեցվել է խենթ երկրպագուի պատճառով Բուրյաթիայում դեռահասը կացնով ներխուժել է դպրոց և հրդեհել դասարանը. կան տուժածներ Լարսը փակ է. ռուսական կողմում կան կուտակված բեռնատարներ Նալբանդյանն ու Մամեդյարովը սկզբունքորեն համաձայնել են ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ Թունաքիմիկատները 20%–ով կթանկանան Եղանակը առաջիկա օրերին Արամ Հարությունյանը խնդիրների առաջ է կանգնել Հայաստանի պետական պարտքը նախորդ տարվա ընթացքում շեշտակի ավելացել է Ոստիկանները երեկ «գրավել» են «Նորք»-ի հոգեբուժարանը Ի՞նչ է կատարվում «Արմավիր»-ի բանտում ԱԺ-ում փոփոխություններ են սպասվում Սամվել Ալեքսանյանը քրոջ ամուսնու համար նոր պաշտոն է գտել Մի բարձրաստիճան պաշտոնյա թունդ «քաշվել է» Սամվել Ալեքսանյանը վրեժ է լուծում գեներալ Մանվելից Ով է էներգետիկայի նախարարի հավանական թեկնածուն Միկրոալիքային վառարանները մարդկության համար սպառնալիք են Ջեմալ փաշայի թոռը կրկին դատարանի առաջ է կանգնել Նալբանդյանը Ադրբեջանին կոչ է արել հետեւել հրադադարին. Ինչ են քննարկել հանդիպման ժամանակ Մխիթարյանին դուրս շպրտեցին Մուրինիոյի ավտոբուսից (Ծաղրանկար) Կարճ հրահանգների ցանկ Հենրիխ Մխիթարյանի երկրպագուների համար Ադրբեջանցի հաքերներն ակտիվացել են Human Rights Watch-ը քննադատել է Ադրբեջանին Անաստասիա Վոլոչկովան Մալդիվներում նոր փոխադրամիջոց է փորձարկել եւ նոր շպագատ ցուցադրել Ինչն ամենից շատ չի սիրում Պուտինը ՖԻՖԱ. Հայաստանի հավաքականի դիրքն անփոփոխ է Ինչ քրգործի շրջանակում է ձերբակալվել «Ալավերդցի Վահագնը» Human Rights Watch-ը Հայաստանի մասին․ Մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում լուրջ խնդիրներ կան Հենրիխ Մխիթարյանը հրաժեշտ է տվել Պոգբային եւ մեկնել Մինո Ռայոլայի հետ «Դերասանուհիներն իրենք են պրոդյուսերների անկողնում հայտնվում, իսկ հետո մեղադրում նրանց սեռական ոտնձգությունների մեջ». Բրիջիտ Բարդո Մտահոգ ենք ԼՂ հակամարտության տևականությամբ․ Ջ. Լաքոտ
Հարցում

Հայաստանին 21-րդ դար, եւ ոչ թե 1937 է պետք

Երբ բոլշեւիկները ներխուժեցին Հայաստան, առաջին գործերից մեկը որ եղավ՝ իմ պապի հորեղբորը գնդակահարելն էր (հարուստ էր, մի քանի խանութ ուներ, դաշնակցական չէր) եւ հորը տանջամահ անելը (համարձակվել էր Ներսեսյան դպրոցում սովորել):

Այս դեպքերից ուղիղ 97 եւ Հայաստանի անկախության վերանվաճումից 26 տարի անց Երեւանի Հովհաննես Թումանյանի թանգարանում օգոստոսին ներկայացվեց «Խավարում» խորագրով ցուցադրությունը, որը նվիրված էր բոլշեւիկյան բռնաճնշումների հայ զոհերի հիշատակին։ Վերջիններիս թվում են նաեւ Հովհաննես Թումանյանի երեք որդիները: Ցուցադրությունը, սակայն, որը նախատեսված էր ներկայացնել մինչեւ ուշ աշուն, փակվել է։

Նման ցուցահանդեսները փոքրիկ մխիթարանք եւ սփոփանք են բոլշեւիկյան բռնաճնշումներից տուժածների համար: Վերջին հաշվով, բռնաճնշումները միայն սպանությունները եւ աքսորները չէին: Իմ պապն ամբողջ կյանքը ապրեց մեղքի մեծ զգացումով, որ ընտանիքն աքսորից եւ իրեն գնդակահարելուց փրկելու համար թույլ տվեց քանդեն գյուղի եկեղեցու զանգակատունը (հրաշքով թույլ չտվեց շենքն ավիրեն, համոզելով, որ ցորենը պահելու տեղ չունեն), եւ որ հողի տակ պահեց կամ այրեց հագեւոր գրականությունը, այդ թվում՝ Աստվածաշունչը:

Հիմա ի՞նչ պետք է անենք ես եւ մյուսները: Եթե լռենք, կստացվի, որ թույլ ենք տալիս 1937 թվականը սողալով հաստատվի մեր ներսում: Երբ Հայաստանը վերանվաճեց անկախությունը, եւ բոլշեւիկյան կարգերը տապալվեցին, վստահ էի, որ խավարը Հայաստանից առհավետ հեռացավ, վստահ էի, որ իմ մեծ պապերի, պապերի հոգիները որոշ հանգստություն կգտնեն:

Հիմա մշակույթի բավական երիտասարդ փոխնախարարը՝ Արեւ Սամուելյանը, որը պնդում է, որ 30-ականների հալածանքի զոհ է դարձել, առանց խղճի խայթ զգալու փակում է վերոհիշյալ ցուցահանդեսը, երբ այն բաց է եղել 22 օր: Սա մեր ժամանակների ամոթն ու խայտառակությունն է:     

Հայաստան, իբր 21-րդ դար, անկախ պետություն եւ մի փոխնախարար, որն ասում է, թե ցուցահանդեսի կազմակերպիչները մեզ հետ չեն ճշտել բովանդակությունը: Լավ, չե՞ք ամաչում, ամոթի զգացում չունե՞ք:

Ինչո՞ւ պետք է ցուցահանդեսի կազմակերպիչները ձեզ հետ համաձայնեցնեն ցուցահանդեսի բովանդակությունը, թե՞ ձեզ թվում է դուք Սուսլովն եք, իսկ մենք էլ ԽՍՀՄ-ում ենք: Արեւ Սամուելյանն «Ազատության» հետ զրույցում պարզաբանելով այդ որոշումը, հայտարարել է, թե ցուցադրությունը «քաղաքականացված էր», եւ միայն որոշակի շտկումներից հետո հնարավոր կլինի այն վերականգնել: 

Եթե այս հայտարարությունը աներ Հունգարիայի, Էստոնիայի, անգամ Նեպալի փոխմախարարը, ապա հաստատ պաշտոնանկ կարվեր, իսկ մեզ մոտ չի կարելի ոչինչ քաղաքականացնել: Եւ չենք զարմանա, որ մի օր Ազգային ժողովում ինչ որ մեկն ասի՝ մի քաղաքականացրեք:

Իրավիճակի ամբողջ խայտառակությունն ամփոփված է Արմեն Ամիրյանի այն հայտարարությունում, թե Հայաստանի մշակույթի նախարարության բոլոր ՊՈԱԿ-ները պարտավոր են մեկամյա կտրվածքով իրենց ցուցադրությունները համաձայնեցնել նախարարության հետ։ 

Ինչ որ ուժեր համառորեն ցանկանում են Հայաստանը խցկել 1937 թվական եւ թույլ չեն տալիս, որ 21-րդ դարը հասնի Հայաստան: Առանց ազատականացման չի կարող առաջընթաց լինել: Գաղափարը, միտքը, նախաձեռնությունը ճնշելը, բյուրոկրատական մամլիչով սեղմելը մեղք է եւ հանցագործություն ներկա եւ ապագա սերունդների հանդեպ:

Մշակույթի նախարարությունը պետք է խրախուսի, նպաստի ցանկացած նորարարության, նախաձեռնության իրականացմանը, եւ ոչ թե խորհրդային ժամանակների ոճով եւ ոգով գրաքննիչի դերակատարում ստանձնի: Այս իրավիճակում նախարարությունը պետք է ներողություն խնդրի արգելքի համար եւ վերաբացի ցուցադրությունը: Ցավոք, հասարակությունը պասիվ է եւ գրեթե անտարբեր: Սա էլ ապրիլյան խայտառակ ընտրությունների հետցնցումների արդյունքն է:

Ցուցահանդեսի փակումը մեր օրերի իրողությունների արտացոլումն է: Այսպես ճնշվում է առաջընթացին, զարգացմանը միտված ցանկացած քայլ եւ առաջարկ: Այսպես խեղդվում է սթափության կոչող ցանկացած խոսք եւ մեկնաբանություն: Ժամանակին Անդրեյ Սախարովը հետադիմական ուժերին բնորոշեց որպես ագրեսիվ հնազանդ մեծամասնություն: Հիմա, ցավոք, մենք նույն վիճակում ենք: Եթե հակառակը լիներ, ապա այսօր, երեկ, վաղը մշակույթի նախարարության մոտ տասնյակ հազարավոր մարդիկ կհավաքվեին՝ մտավորականների, արվեստագետների գլխավորությամբ:

Հովհաննես Թումանյանի երեք զավակները դարձան բոլշեւիկյան բռնաճնշումների զոհեր: Այսօր նրանց եւ մյուս զոհերին նվիրված ցուցահանդեսը փակվում է: Ո՞րն է հաջորդ քայլը: գուցե ճիշտ կլինի տուն-թանգարանի փակումը: Գուցե Արեւ Սամուելյանի մտքով անցնի, որ թանգարանի գոյությունը քաղաքականացված է: Իսկ գուցե բռնաճնշվածների սերունդներին զրկեն Հայաստանում ապրելու, աշխատելու իրավունքից, դա դիտելով որպես քաղաքականացված գործընթաց: 

Անկախության վերանվաճումից հետո, ժողովրդավարական կարգերի հաստատումից, մասնավոր սեփականության վերականգնումից հետո ես գլուխս բարձր էի քայլում ոչ միայն այն պատճառով, որ իմ երկիրն անկախ է, այլ որ իմ նախնիների արյան հեղումը հենց այնպես չանցավ եւ նրանց հոգիները հանգստության մեջ կլինեն: Հիմա ես նորից գլխիկոր եմ քայլում: Հասարակությունն անտարբեր է, որ ցուցահանդես է փակվում, իսկ անկախ Հայաստանում իշխանության ղեկին մի ուժ է, որը գործում է խորհրդային ամենավատ տարիների՝ երեսունականների ոգով:

Ո՞րն է կառավարության, նախարարությունների նպատակը՝ ճնշե՞լ, արգելե՞լ, փակե՞լ: Իսկ ի՞նչ է լինելու հետո: Հետո գալու է մեծ դատարկությունը:

Ամենադաժան սցենարներից խուսափելու համար պետք է արագ սթափվել: Հիմա խոսում ենք մշակույթի ոլորտից, բայց այլ ոլորտներում նույն վիճակն է: Եւ ի՞նչ է պետք անել: Սկսենք մշակույթից: Ազատականացրեք մշակույթը: Թույլ տվեք ով որտեղ ինչ ուզում է ցուցադրի, եթե իհարկե այն ռասիզմ կամ բռնություն չի քարոզում:

Թարգեք ստուգելը, տուգանելը, ճնշելը, վախեցնելը, սպառնալը: Մնում է՝ մտնեք թանգարաններ եւ ստիպեք հավաքել բոլոր այն կտավները, որտեղ մերկ կանայք են պատկերված, չնայած, ինչ որ նման բան արդեն իսկ եղել է:

Սկսենք մշակույթի ազատականացումից, ապակենտրոնացումից: Սկսենք եւ տեսնենք, թե ինչպես է սկսում շնչել հասարակությունը: Թույլ տվեք, որ քսանմեկերորդ դարը մտնի Հայաստան: Մեզ նոր 1937 թվական պետք չէ:

Գեղամ Նազարյան

Քաղաքագետ 

 

 

 

 

 

 

 

website by Sargssyan