1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 21 նոյեմբերի 2017թ., 00:00
«Պուտինը» ծեծել է Գրիֆինների ընտանիքի հորը Լեւոն Արոնյանը գրոսմայստերական ոչ-ոքի արեց 5-րդ տուրում Լավրովը ժամանեց Երեւան ՀՀ-ՌԴ պաշտպանության փոխնախարարները Մոսկվայում քննարկել են երկկողմ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցեր Լուկաշենկո. Բելառուսի և Արևմուտքի հարաբերությունները բարելավվել են հիմնականում Վրաստանի շնորհիվ Տաջիկստանում լույս տեսած երգում Էմոմալի Ռահմոնին հռչակել են «շահերի շահը» (տեսանյութ) Խաղահրապարակում Թուրքիայում այսօր մնացել է ընդամենը 16 հայկական դպրոց՝ 3000 աշակերտով Այս տարի Ամանորի եւ Ծննդյան տոներին կհանգստանանք դեկտեմբերի 30-ից մինչեւ հունվարի 8-ը Կան ղարաբաղյան հակամարտության լուծման տարբերակներ. Ադրբեջանի արտգործնախարար Էրդողանի թիկնազորին տեղափոխող ավտոբուսը վթարի է ենթարկվել, կան տուժածներ ՌԴ-ի և ԱՄՆ-ի փակուղային հարաբերությունները չեն վնասել ԼՂ հակամարտության կարգավորման շուրջ համագործակցությանը. Լավրով Ադրբեջանցի միլիոնատեր Թելման Իսմաիլովը հերքել է Ռուսաստանում սպանությունների կազմակերպմանն իր առնչությունը Շատ մոտեցումներ, որոնք պետք է բերեն ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործընթացում արդյունքի, արդեն ուրվագծվել են. Լավրով 2019թ. նախագահական ընտրություններից հետո երկրում այլևս ոչինչ առաջվանը չի լինի. Էրդողան Ադրբեջանի ԱԳՆ-ում առաջարկել են կազմել ԼՂ հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ փաստաթուղթ «Իգլա»-ի պատվիրատուն Սամվել Բաբայանը չէ.պաշտպանը դատարանից պահանջեց արդարացնել Սամվել Բաբայանին Կինը տեսանկարահանել է սեռական հարաբերությունը և գումար պահանջել տղամարդուց՝ նրա կնոջը ցույց չտալու համար Ռուսաստանում ստեղծվել է ահաբեկիչների տվյալների բազա Գերմանիայում ընթացող կոալիցիոն բանակցությունները տապալվել են Ռոբերտ Մուգաբեն հրաժարվեց հեռանալ Զիմբաբվեի նախագահի պաշտոնից Ջրարբի գյուղի դպրոցի ծնողները պատրաստվում են փակել Երևան-Մարգարա ճանապարհը Կողմ եք, որ վերացվեն դերասաններին եւ երգիչներին տրվող պետական կոչումները «Զվարթնոց» օդանավակայան-Երևան երթուղու վերջնակետը կլինի «Երիտասարդական» մ/կ-ն Մեկ շաբաթում Երեւանում ծնվել է 414 երեխա Բակո Սահակյանը մեկնել է Ֆրանսիա «Ես պատրաստ եմ դառնալ Ուկրաինայի վարչապետ» Արտակարգ դեպք Երեւանում. հարբած տղամարդը դանակով հարձակվել է վարորդի եւ ուղեւորների վրա Ռուսական հոկտեմբերյան հեղափոխության հարյուրամյակը եւ Հայաստանի դասերը Եղեգնաձորի թանգարանի աշխատակիցները խոշոր չափի գումա՞ր են յուրացրել Ջիգարխանյանի որդի. Ես հորս ասելու բաներ ունեմ, բայց դա հաստատ չեմ ասի լուսարձակների ներքո (Տեսանյութ) Սյունիքում 78-ամյա կինը նպաստել է պոռնկությամբ զբաղվելուն Ոստիկանությունը «խանգարելու է» ֆրանսիական քաղաքների փողոցներում աղոթողներին ՖԻԴԵ-ի «Գրան պրի». Լեւոն Արոնյանը` միանձնյա առաջատար Ժոզե Մոուրինյոն՝ Պոգբայի ու Իբրահիմովիչի վերադարձի մասին NASA-ն տեսանյութով 20 տարվա ընթացքում Երկրի փոփոխություններն է ցույց տվել Ղազախստանի չեմպիոնը ցանկանում է ձեռք բերել Տիգրան Բարսեղյանին Մուգաբեն համաձայնել է Զիմբաբվեի նախագահի պաշտոնից հրաժարական տալ Չիլիում ցուցարարների խումբը ներխուժել է նախկին նախագահի ընտրական շտաբ Բռնցքամարտի պատմության ամենակարճ մենամարտն աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսի համար Մետրոպոլիտենում զինված մարդու մասին կեղծ ահազանգ տվողը հայտնաբերվել է Զիմբաբվեի գահընկեց նախագահ Մուգաբեն հացադուլ է հայտարարել Ըմբշամարտիկների մրցամարտին հետևող մրցավարը համացանցի հերոս է դարձել՝ ինքնատիպ պահվածքով (տեսանյութ) Նոր մանրամասներ «Մոսկվա սիթիի» հրաձգությունից Ռուսաստանը հավատարիմ է Ադրբեջանի հետ բոլոր պայմանավորվածությունների իրականացմանը. Լավրով Մարոկոյում մարդասիրական օգնության բաշխման ժամանակ առնվազն 15 մարդ է զոհվել Զիմբաբվեի իշխող կուսակցությունը Մուգաբեին ազատեց կուսակցության առաջնորդի պաշտոնից Անթալիայում հանդիպել են Թուրքիայի, Իրանի և Ռուսաստանի արտգործնախարարները Բեռլինը եւս 20 մլն եվրոյի օգնություն կհատկացնի մուսուլման ռոհինջաների համար Աստղային կարճահասակներ. ամենահայտնի ցածրահասակները Դեպրեսիան՝ սրտի հիվանդությունների առաջացման պատճառ Սպանություն՝ Վանաձորում. կասկածյալի ինքնությունը պարզվել է Զլատան Իբրահիմովիչ. Առյուծները մարդկանց նման չեն ապաքինվում Արտակարգ դեպք Երևանում. Մետրոպոլիտենի տարածքում զինված քաղաքացի կա Ամերիկացի դատախազը Չավուշօղլուին ստախոս է անվանել Սեպտեմբերին Թուրքիայի արտաքին պարտքը կազմել է 665.5 մլրդ դոլար Արքայազներ Ուիլյամն ու Հարին գաղտնի նկարահանվել են «Աստղային պատերազմներում» 17 եւ 18 տարեկան տղաները կանխել են ինքնասպանության փորձը կամուրջի վրայից ԱՄՆ միջուկային ուժերի հրամանատարն ասել է, թե երբ կսեղմի կոճակը Լեռնային Ղարաբաղի ՊԲ ռազմական խորհրդի նիստ է կայացել «Շանթ» հ/ը-ն դատի է տվել եւ մեղադրանք է առաջադրվել մեկ հոգու «Բարսելոնան» «Ռեալից» առաջ անցավ տասը միավորով Թրամփը եւ Մակրոնը քննարկել են Մերձավոր Արեւելքում Իրանի գործունեությունը Հնդկաստանը Ճապոնիայի հետ քննարկում է Լուսնի համատեղ հետազոտության ծրագիրը Դատավորի մտերիմները վաճառքի են հանել նրան պատկանող բիզնեսները Քրեական հեղինակությունների հաշիվները չեն ավարտվել. ինչու է Վահագն Աբգարյանը հեռացել երկրից Սյունիքի մարզպետին դատի են տվել Մոուրինյոն բացատրել է, թե ինչու Հենրիխ Մխիթարյանին չէր հայտավորել «Նյուքասլի» դեմ խաղին ԱՄԷ-ում ձեռներեցը 3 մլն դոլարով ավտոհամարանիշ է գնել Երկուշաբթի օրը երկօրյա այցով Հայաստան կժամանի Ռուսաստանի ԱԳ նախարարը Օրվա խաղերի անոնս Տեսաք, տեսաք ինչ եղավ Արյուն է, նախնիներ, արյան կանչ. բացառիկ տեսանյութ, որում Ֆիլիպ Կիրկորովը խոստովանում է, որ հայ է Տղամարդը ներխուժել է Բյուրեղավանի գիշերօթիկ դպրոց, սպառնալիքներ հնչեցրել ու հարվածել 8-ամյա մի տղայի Բրեդ Փիթը սիրավեպ է սկսել Մոնակոյի արքայադստեր հետ Ջիգարխանյանի կինը խլել է նրա ունեցվածքը, իսկ թատրոնը նրան բաժին չի հասնի Օրվա լուսանկար. Հայուհու հայացքը 1910 թվականից Ռուսաստանին կարող են արգելել մասնակցել ձմեռային օլիմպիական խաղերին Ջերմաստիճանը կրկին կբարձրանա 4-5 աստիճանով Սաադ Հարիրին ժամանել է Փարիզ
Հարցում

Ապրիլյան իշխանության իմաստը

Ապրիլին Հայաստանում ձևավորվելու է նոր իշխանություն։ Սահմանադրությունը պահանջում է, որ նշված ժամկետներում իշխանությունը ձևավորվի, իսկ իրականությունը պահանջում է, որ իշխանությունը լինի իրոք նորը։ Անձերը կամ անվանացանկը թերևս ամենակարևորը չեն։ Շատ ավելի կարևոր է օրակարգը, որպեսզի ո՛վ և ովքե՛ր էլ որ այն ձևավորեն, գնան խորքային նորացման, և ոչ՝ ստանդարտ լուծումների ճանապարհով։ 

Նախագահ Ս. Սարգսյանն իր վերջին հրապարակային ելույթներում մի քանի անգամ հիշատակեց Իսկանդերները ՝ դրանց տեսական և կիրառական նշանակությամբ։ Հակառակորդին զսպվածության մղելու և ռազմական հավասարակշռության փաստի արձանագրման տեսակետից սա ճիշտ ընտրված ուղերձ էր։ Մյուս կողմից՝ իսկանդերների հիշատակումների և դրանք որպես հաղթաթուղթ գործածելու հնարավորությունն անվերջ չէ։

Բանակի իսկանդերը գտնվեց, բերվեց։ Դա մեծ գործ էր, բայց մեզ պետք է գտնել մեր մյուս ոլորտների «իսկանդերները»։ Տնտեսության, կրթության, արտագաղթի, գյուղատնտեսության, քաղաքային կառավարման, համայնքների զարգացման, մշակույթի, սփյուռքի հետ կապերի, հայկական աշխարհի, և այլն։ Եվ հենց սա՛ պետք է լինի ապրիլյան իշխանության իմաստը։

Երկրում իրական փոփոխություններ և իրական արդյունքներ են պետք։ Բարդագույն մի շարք հարցերում մենք ոչ միայն չենք կարողանում գտնել լուծումների բանալիները, այլ նույնիսկ չենք կարողանում կայունացնել վիճակը։ Դրա ապացույցն ամայացող գյուղերն են ու դատարկվող դասարանները, երկրից դուրս բերվող կապիտալը և Հայաստանում գործ չդնելու, ներդրումներ չանելու միտումը, որը, ցավոք, տարածված է հայաստանյան և սփյուռքի բիզնես շրջանակներում։

Ապրիլյան իշխանությունը պետք է լուծի վստահության խնդիրը։ Վստահության խնդիրը շրջադարձային պահի է հասել։ Իմ ասածը չի վերաբերում վստահությանը որևէ անձի, կուսակցությանը և նույնիսկ կառավարությանը։ Իմ ասածը վերաբերում է վստահությանը պետության ապագային և հեռանկարին ընդհանրապես։

Ես սա ցավով եմ ասում, խոր տագնապով։ Նկատվում է պետության անհեռանկարայնության վերաբերյալ տրամադրությունների աճ։ Չգիտեմ՝ պետությունը պատվիրե՞լ է խորքային հետազոտություններ այս հարցի շուրջ, բայց միջին դասարաններից երեխաների արտագաղթի տվյալները, առկա տրամադրությունները, բիզնես պասիվությունը, մերձավոր սփյուռքում առկա տրամադրությունները, ՌԴ քաղաքացիության ձգտողների թիվը և մի շարք այլ փաստարկներ հաստատում են խնդիրը։ Այս միտումը պետք է որևէ կերպ զսպել, որովհետև հազարամյակներով պետականություն չունեցած ժողովուրդների և նրա էլիտաների մոտ պետությունը գենետիկական օրենք չէ։

Ով և ովքեր էլ ձևավորեն ապրիլյան իշխանությունը, այս խնդիրները հավանաբար կարևորելու են։ Բայց դրանց լուծումները մակերեսային չեն, և խնդիրն այստեղ ցանկությունը չէ, այլ՝ դրանց լուծումների մեխանիզմների ընտրությունը։ Պետք են ոչ ստանդարտ քայլեր, ոչ ստանդարտ մոտեցումներ։ Իներցիոն լուծումների ճանապարհն արդյունք չի տալու, որոշ ժամանակ անց ավելի բարդ իրականության առաջ է կանգնեցնելու։ Իներցիոն և հատվածային լուծումները խորացնելու են խնդիրները։

Ինչպե՞ս դառնալ իրոք նոր իշխանություն

Երկրում պետք է փոխվի մթնոլորտը, երկրում պետք է փոխվեն տրամադրությունները, պետք է փոխվեն հանրային սպասումները։ Պետք է կարողանալ կոտրել այսօրվա ծույլ և հոգնած մթնոլորտը։ Եվ վերջապես՝ երկրին և հասարակությանը պետք է նոր օրակարգ։ Երկիրը պետք է արագ տեմպերով գնա արդիականացման։ Հայաստանի մոդեռնիզացիան (արդիականացումը) ամենալայն իմաստով՝ պետք է դառնա ապրիլյան իշխանության օրակարգը։ Որքան ուշ սկսվի այս պրոցեսը, այնքան ծանր գին ենք վճարելու։

Ապրիլյան իշխանությունն ունի նորը համարվելու և երկրում բեկում մտցնելու, կյանք հաղորդելու, պետություն զարգացնելու կենսական էներգիա տալու պարզ հնարավորություն։

Մարդկանց տալ աշխատելու, գործելու ազատություն՝ անկախ մասնագիտությունից, զբաղմունքից և սոցիալական վիճակից։ Ցանկացած քաղաքացի պետք է զգա այդ ազատության շունչը։ Նոր ազատության և նոր հնարավորությունների լուրը պետք է հասնի այլ պետությունների հայ համայնքներ՝ նոր և տասը տարի առաջ գնացածներին, դրսում տեղավորվածներին, հաջողածներին և մի կերպ ապրողներին։ Նոր հնարավորությունների և նոր մթնոլորտի լուրը պետք է դառնա Հայաստանի նոր բրենդը։ Կլուծենք այս խնդիրը՝ կունենանք հաջողություն, և 2040-ի ուղենիշները կարող է և իրականություն դառնան։ Չենք լուծի՝ դրանք կմնան հեքիաթ։

Տարիների ընթացքում ստեղծվել է հետադիմական գերկենտրոնացված համակարգ։ Մանկապարտեզից մինչև պետական կառավարման ամենաբարձր օղակներ։ Խնդիր դնելով՝ ամեն ինչ պահել վերահսկողության տակ, կաթիլ առ կաթիլ տարբեր օղակների զրկելով ինքնուրույն գործելու իրավունքից և հնարավորությունից, այսօր մենք ստացել ենք գերկենտրոնացված և անգործունյա համակարգ, որտեղ նորը չի մտնում, թարմը չի մտնում, պրոգրեսիվը չի մտնում։ Վերից վար բոլորը սպասում են. չգիտես՝ ում, չգիտես՝ ինչի։ Վերից վար բոլորն իրենց անգործությունը գցում են վերադաս օղակի վրա, հերթով ՝մեկը մյուսի՝ մինչև պատից կախված գործող նախագահի նկարը։ Կասեք՝ անարդա՞ր է. գուցե շատ իմաստներով՝ այո, բայց համակարգն այդպես է ձևավորել։ Ի վերջո՝ ինքնուրույն կես քայլ չանելու, չգործելու՝ անվերջ խրախուսվող մթնոլորտը բերել է ինքնուրույն չմտածելու համատարած վիճակին։

Գիտակրթական հաստատություններում, մշակութային համակարգում պետք է օր առաջ հրաժարվել ցանկացած առաջադիմական միտք կասեցնող գերկենտրոնացումից։

Գերկենտրոնացումը սպանել է նախաձեռնողականությունը։ Չկա գաղափար, նոր միտք, նոր լուծում ձևակերպելու ո՛չ մեխանիզմը, ո՛չ մոտիվացիան։

Գործելու ազատություն պետք է տալ փոքր բիզնեսին։ Առանց կտրուկ քայլերի չի ստացվելու վերականգնել գործելու հավեսը, հավատը։

Պետք է արագ թույլ տալ, որ 21-րդ դարը մտնի Հայաստան՝ հատկապես բարքերի և կառավարման տրամաբանության առումով։

Հայաստանում բացասական սպասումների և պետության անհեռանկարայնության՝ չափազանց վտանգավոր միտումները կասեցնելու, երկրում դրական սպասումներ և դրական տրամադրություններ ստանալու, և որպես հետևանք՝ տնտեսական և հանրային արդյունավետ ակտիվություն և արդյունքներ ունենալու համար ապրիլյան իշխանությունը պետք է գնա լայն ազատությունների և ակտիվ ապակենտրոնացման ճանապարհով։ Հայաստանում կա շոկային ազատության անհրաժեշտություն. դա պետք է արվի օրենսդրական լուծումների, կառավարման տրամաբանության փոփոխությամբ և պետական կառավարման համակարգում նոր մտածողություն կրող անձանց ակտիվ ներգրավմամբ։

Նույնիսկ նման ռազմավարական որոշում կայացնելուց հետո խնդիրը հեշտ չի լուծվելու։

Որոշումից իրականություն ճանապարհին լինելուէ առնվազ երկու խոչընդոտ.
Ա. դիմադրություն
Բ. անտարբերություն

Ձևավորված համակարգի բնական հետևանք է չեռնենկոյական զանգվածը, որը տեղավորվել է պետական կառավարման բոլոր օղակներում և այնտեղ իրեն լավ է զգում։ Ատամներով պայքարելու է ցանկացած փոփոխության, ցանկացած առողջացման դեմ, որովհետև իր համար վտանգ է տեսնելու։ Մյուս կողմից էլ՝ պարզապես ուրիշ բան ինքը չի կարող պատկերացնել, այլ տիպի կյանքի այն ուղղակի քրոմոսոմային մակարդակով պիտանի չէ։ Խոսքն ամենևին տարիքային գործոնի մասին չէ. Հայաստանում կայուն կերպով ձևավորվել է երիտասարդ չեռնենկոների բացառիկ սոցիալական խավ։

Լինելու է նաև տոտալ անտարբերություն։ Լայն զանգվածների մոտ (նաև նրանց, ումից բան է կախված) հոգեբանորեն ինչ-որ բան կոտրվել է։ Հայաստանում մարդիկ դարձել են անտարբեր` իրենց շուրջը կատարվողի, երկրի ու նաև՝ իրենք իրենց հանդեպ։ Շատ դժվար է լինելու տոտալ անտարբերության պայմաններում իրականացնել խորքային փոփոխություններ, նոր շունչ հաղորդել պետությանը։ Բայց ուրիշ ճանապարհ ուղղակի չկա։ Անտարբերություն պրոբլեմի հանդեպ՝ չի նշանակում պրոբլեմի բացակայություն, անտարբերություն իրականության հանդեպ՝ չի նշանակում իրականության բացակայություն, անտարբերություն առաջիկա վտանգների հանդեպ՝ չի նշանակում վտանգների բացակայություն։ Դիմադրությունը և անտարբերությունը լուրջ խոչընդոտներ են, որոնք սակայն կարելի է հաղթահարել։ Եվ այստեղ փոփոխությունների որոշմանը հաջորդող կարևորագույն խնդիրը փոփոխությունների ռեսուրսն է։

(Շարունակելի...)

Վահե Հովհաննիսյան
«Այլընտրանքային նախագծեր» խումբ

(«Այլընտրանքային նախագծեր» խումբը նոր հասարակական կառույց է, որի անդամները ներգրավված չեն պետական կառավարման համակարգում, սակայն, գիտակցելով իրենց պատասխանատվությունը պետության հանդեպ, պատրաստվում են մշակել և առաջարկել սեփական այլընտրանքային առաջարկներն ամենակարևոր խնդիրների շուրջ՝ ներգրավելով ոլորտային լուրջ փորձագետների։

Խումբն իր առաջարկները, մտահոգությունները, մտավախությունները, լուծման տարբերակները ներկայացնելու է կառավարությանը, քաղաքական ուժերին, հասարակությանը, ակտիվ աշխատելու է միջազգային կազմակերպությունների և տարբեր երկրների գործընկեր կառույցների հետ։

«Այլընտրանքային նախագծեր» խումբը մշտապես աշխատելու է նոր անհատների, դեմքերի, ոլորտային մասնագետների, գործիչների հետ, որոնց ձայնը ներկա քաղաքական իրականության պայմաններում լսելի չէ։ Քաղաքական կոռեկտությունը և կարևոր թեմաների շուրջ բազմակողմանի քննարկում ապահովելու ունակությունը լինելու են համագործակցության կարևոր պայմաններից։)

website by Sargssyan