1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 26 սեպտեմբերի 2017թ., 00:00
ՀԱՊԿ-ն լայնամասշտաբ զորավարժություններ կանցկացնի Հայաստանում Ստամբուլում թուրքերենով հրատարակվել է «Մուսա լեռան դիմադրությունը» գիրքը Հարյուրավոր ստորգետնյա ցնցումներ են գրանցվել. Բալիում հրաբխի ժայթքումն անխուսափելի է Facebook-ը պետք է հետեւի ՌԴ օրենսդրությանը Իրանն ակտիվացրել է երկրի արեւմտյան սահմաններին իր գործողությունները Զորակոչիկների առողջական վիճակի վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ տրամադրելու համար մեղադրանք է առաջադրվել 3 բժշկի Ինչո՞ւ է թանկացել բենզինը Սվիտալսկի. Հայաստանի իշխանությունները պետք է նախապատրաստվեն ԵՄ եւ Հայաստանի միջեւ վիզային ռեժիմի ազատականացման գործընթացին Վրաստանի խորհրդարանն ընդունեց սահմանադրական փոփոխությունների փաթեթը Գերմանիայի նախկին կանցլերը՝ «Ռոսնեֆթ»-ի նախագահ «Բանգլադեշյան կրթական համակարգն ավելի օրինակելի է». Աշոտ Բլեյան (Տեսանյութ) ՇՊՀ պատմության բաժնի ուսանողները բոյկոտում են դասապրոցեսը (Տեսանյութ) Հենրիխ Մխիթարյանը կարեւորում է հայ երկրպագուների աջակցությունը (Տեսանյութ) Երաշտ, ՀԷԿ-եր, սակավաջուր տարի. ո՞րն է Արփի լճի մակարդակի իջեցման պատճառը Լեւոն Արանյան – Դին Լիրեն մրցամարտի հաղթողը կորոշվի թայ-բրեյքում Թուրքիայում աղքատ բնակչության թիվն անցել է 16 միլիոնից 3 անձ մտել է խանութ, հայհոյել խանութի տիրոջը, նրա վրա գարեջուր լցրել ու հեռացել Հենց սկսենք պատժամիջոցներ կիրառել՝ նրանք անգամ ուտելու բան չեն գտնի. Էրդողանը՝ Իրաքյան Քուրդիստանի մասին Լիտվայում հարբած երիտասարդը սպառնացել է պայթեցնել խորհրդարանի շենքը ԼՂ-ում անկայունությունն է՛լ ավելի կբարդացնի ԱՄՆ-ի հարաբերությունները Ռուսաստանի, Թուրքիայի և Իրանի հետ. Քերի Կավանոյի և Փոլ Սթեյերսի հոդվածը Կարո Փայլանն իր աջակցությունն է հայտնել դատարանի առաջ կանգնած ընդդիմադիր «Ջումհուրիյեթ» թերթի լրագրողներին Կադիրովը Մինսկում փորձարկել է բելառուսական «հրեշ» ավտոմեքենան (տեսանյութ) «Հենրիխ ջան, մոտիկացի». Մոսկվայում հայ երկրպագուներին թույլ չեն տվել մոտենալ Մխիթարյանին Լևոն Արոնյան-Լինգ Դիրեն. Ուղիղ հեռարձակում Ոստիկանության պաշտոնատար անձինք խոշտանգում են կատարել ՊՊԾ գնդի ծառայողները ավտովթարի մասնակցին ձեռնաշղթաներ են հագցրել և ծեծել պարեկային ավտոմեքենայում Վիեննայում ձեռք բերված պայմանավորվածությունները հնարավոր է կենդանացնել Ադրբեջանի վրա ճնշում գործադրելով. Ալեքսանդր Սկակով Պայթյուն վրաց-ռուսական սահմանին. կա զոհ Աշտարակի դպրոցում մանկավարժները դասադուլ են հայտարարել Ադրբեջանը կարող է հեռացվել Եվրոպայի խորհրդից Հայաստանում մսի գների լուրջ աճ է գրանցվել Անդրիաս Ղուկասյանը պահանջում է 11 տուժողի հանել դատակոչի ցուցակից (Ուղիղ) Հայաստան կայցելի Մեծ Բրիտանիայի Եվրոպայի և Ամերիկաների հարցերով պետնախարարը Պաղեստինցին սպանել է երեք իսրայելցիների Սպահանի Հայոց թեմի խորհրդի ատենապետը հարձակման է ենթարկվել Խադիջա Իսմայիլովային հեղինակավոր մրցանակ է շնորհվել Ադրբեջանում իրավական հետապնդում են սկսել Քուրդիստանի անկախության կողմնակցի նկատմամբ Մոսկվայի «Արարատի» ստեղծման ծանր հետեւանքները Գանձեր որոնողը գտել է ատոմային զենքի ստեղծման նացիստների ենթադրյալ կենտրոնը Գրիգորյանը կրկին միջնամատ է ցույց տվել Գերմանիան դեռեւս բաժանված է Ինչ է կատարվում եվրոպական առաջնություններում Շվեյցարիան մաքուր «Ալպիական օդ» է վաճառելու 21 դոլարով Հին Եգիպտոսի բուրգերի շինարարության շուրջ գաղտնիքներ չեն մնացել Ադրբեջանում կանեփի թփի գողության ժամանակ կրակել են տղամարդուն Հնարավոր է կալնավորվի Կատալոնիայի նախագահը «Ինտերի» ավագի երեսնամյա կինը մերկացել է (Լուսանկարներ) ԵՄ-ից հեռանալուց հետո Մեծ Բրիտանիան դեռ 2 տարի պետք է հետևի կառույցի նորմերին Սեպտեմբերի 28-ին Էրդողանը և Պուտինը բանակցություններ կանցկացնեն Անկարայում Իրաքյան Քուրդիստանում հանրաքվեի առաջին արդյունքները Ամատունի Վիրաբյանն իր ազգականներին պաշտոններ է նվիրում Օռնելլա Մուտիի ելույթը եւ Դոն Պիպոյի որդու արկածները Երեւանում ԵՏՄ վարչապետերի նիստը խոստանում է հետաքրքիր լինել. «պասաժ» եւ «ճակատագրական» սինդրոմ Ծանրորդ Գևորգ Ղահրամանյանը՝ Եվրոպայի չեմպիոն Հրդեհ Հյուսիսային պողոտայում Մամիկոնյանց փողոցում կրակել են գազային ատրճանակից. Նոր մանրամասներ Երաշտի հետեւանքները Լոռու մարզում Ադրբեջանի «սև ցուցակը» համալրվել է ևս մեկ հոգով. Լապշին ԱՄՆ-ն կարող է կրճատե՞լ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի դեսպանի պաշտոնը «Միսս Արմենիա»-ի հաղթողից գիշերը թագը հետ են վերցրել Ֆինանսների նախարարությունը ցանկանում է 2018-ից շքեղ տների արդարացի հարկ առաջարկել Մոտոցիկլետը գիշերով հարվածել է պատին Ուժեղ կարկուտ Վանաձորում. փողոցները դեռ պատված են սպիտակ շերտով Պուտինն Էրդողանի հետ հեռախոսազրույց է ունեցել Վլադիմիր Պուտինը եւ Հասան Ռոհանին քննարկել են Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ իրավիճակը Բողոքի ակցիա վրաց–թուրքական սահմանին Հարկային տեսուչը ձեռնարկատիրոջից կաշառք է պահանջել եւ ստացել Լիտվացի բլոգեր. Ադրբեջանի սեւ ցուցակները Ղարաբաղ այցելողներին չեն վախեցնում (Ֆոտո) Իրանն անօդաչու սարքերով հարվածել է ԻՊ-ի դիրքերին (տեսանյութ) Թուրք հնավաճառ. «Հայ վարպետների աշխատանքներն առանձնանում են իրենց նրբությամբ ու որակով» Քուրդիստանի անկախության հանարքվեի դեմ թուրք ազգայնականները բողոքի ակցիաներ են իրականացրել Թուրքիայում հրապարակել են տեղական արտադրության «Atmaca» հրթիռի լուսանկարները Թուրքիայի ԱԳՆ-ը Քուրդիստանում գտնվող քաղաքացիներին զգուշացրել է հնարավոր վտանգների մասին Բունդեսթագի նորընտիր պատգամավորներից 14-ը թուրքական ծագում ունեն Տուգանայինի խորամանկ իրացում «Շեֆիլդ Յունայթեդից» Աշխարհի գավաթի. Լևոն Արոնյան-Դին Լիրեն. երրորդ պարտիայի ուղիղ հեռարձակումը Թուրքիայում հայտնի է դարձել C-400 հրթիռային համալիրների տեղադրման վայրը Հյուսիսային Իրաքի անկախության դեպքում Թուրքիան այլևս չի վաճառի քրդական նավթը Փեսան ծեծել է աներոջն ու զոքանչին Թուրքիայի վարչապետը. «Քրդերը թեժ բախման հող նախապատրաստեցին»
Հարցում

Ապրիլյան իշխանության իմաստը

Այս թեմայով

Ապրիլին Հայաստանում ձևավորվելու է նոր իշխանություն։ Սահմանադրությունը պահանջում է, որ նշված ժամկետներում իշխանությունը ձևավորվի, իսկ իրականությունը պահանջում է, որ իշխանությունը լինի իրոք նորը։ Անձերը կամ անվանացանկը թերևս ամենակարևորը չեն։ Շատ ավելի կարևոր է օրակարգը, որպեսզի ո՛վ և ովքե՛ր էլ որ այն ձևավորեն, գնան խորքային նորացման, և ոչ՝ ստանդարտ լուծումների ճանապարհով։ 

Նախագահ Ս. Սարգսյանն իր վերջին հրապարակային ելույթներում մի քանի անգամ հիշատակեց Իսկանդերները ՝ դրանց տեսական և կիրառական նշանակությամբ։ Հակառակորդին զսպվածության մղելու և ռազմական հավասարակշռության փաստի արձանագրման տեսակետից սա ճիշտ ընտրված ուղերձ էր։ Մյուս կողմից՝ իսկանդերների հիշատակումների և դրանք որպես հաղթաթուղթ գործածելու հնարավորությունն անվերջ չէ։

Բանակի իսկանդերը գտնվեց, բերվեց։ Դա մեծ գործ էր, բայց մեզ պետք է գտնել մեր մյուս ոլորտների «իսկանդերները»։ Տնտեսության, կրթության, արտագաղթի, գյուղատնտեսության, քաղաքային կառավարման, համայնքների զարգացման, մշակույթի, սփյուռքի հետ կապերի, հայկական աշխարհի, և այլն։ Եվ հենց սա՛ պետք է լինի ապրիլյան իշխանության իմաստը։

Երկրում իրական փոփոխություններ և իրական արդյունքներ են պետք։ Բարդագույն մի շարք հարցերում մենք ոչ միայն չենք կարողանում գտնել լուծումների բանալիները, այլ նույնիսկ չենք կարողանում կայունացնել վիճակը։ Դրա ապացույցն ամայացող գյուղերն են ու դատարկվող դասարանները, երկրից դուրս բերվող կապիտալը և Հայաստանում գործ չդնելու, ներդրումներ չանելու միտումը, որը, ցավոք, տարածված է հայաստանյան և սփյուռքի բիզնես շրջանակներում։

Ապրիլյան իշխանությունը պետք է լուծի վստահության խնդիրը։ Վստահության խնդիրը շրջադարձային պահի է հասել։ Իմ ասածը չի վերաբերում վստահությանը որևէ անձի, կուսակցությանը և նույնիսկ կառավարությանը։ Իմ ասածը վերաբերում է վստահությանը պետության ապագային և հեռանկարին ընդհանրապես։

Ես սա ցավով եմ ասում, խոր տագնապով։ Նկատվում է պետության անհեռանկարայնության վերաբերյալ տրամադրությունների աճ։ Չգիտեմ՝ պետությունը պատվիրե՞լ է խորքային հետազոտություններ այս հարցի շուրջ, բայց միջին դասարաններից երեխաների արտագաղթի տվյալները, առկա տրամադրությունները, բիզնես պասիվությունը, մերձավոր սփյուռքում առկա տրամադրությունները, ՌԴ քաղաքացիության ձգտողների թիվը և մի շարք այլ փաստարկներ հաստատում են խնդիրը։ Այս միտումը պետք է որևէ կերպ զսպել, որովհետև հազարամյակներով պետականություն չունեցած ժողովուրդների և նրա էլիտաների մոտ պետությունը գենետիկական օրենք չէ։

Ով և ովքեր էլ ձևավորեն ապրիլյան իշխանությունը, այս խնդիրները հավանաբար կարևորելու են։ Բայց դրանց լուծումները մակերեսային չեն, և խնդիրն այստեղ ցանկությունը չէ, այլ՝ դրանց լուծումների մեխանիզմների ընտրությունը։ Պետք են ոչ ստանդարտ քայլեր, ոչ ստանդարտ մոտեցումներ։ Իներցիոն լուծումների ճանապարհն արդյունք չի տալու, որոշ ժամանակ անց ավելի բարդ իրականության առաջ է կանգնեցնելու։ Իներցիոն և հատվածային լուծումները խորացնելու են խնդիրները։

Ինչպե՞ս դառնալ իրոք նոր իշխանություն

Երկրում պետք է փոխվի մթնոլորտը, երկրում պետք է փոխվեն տրամադրությունները, պետք է փոխվեն հանրային սպասումները։ Պետք է կարողանալ կոտրել այսօրվա ծույլ և հոգնած մթնոլորտը։ Եվ վերջապես՝ երկրին և հասարակությանը պետք է նոր օրակարգ։ Երկիրը պետք է արագ տեմպերով գնա արդիականացման։ Հայաստանի մոդեռնիզացիան (արդիականացումը) ամենալայն իմաստով՝ պետք է դառնա ապրիլյան իշխանության օրակարգը։ Որքան ուշ սկսվի այս պրոցեսը, այնքան ծանր գին ենք վճարելու։

Ապրիլյան իշխանությունն ունի նորը համարվելու և երկրում բեկում մտցնելու, կյանք հաղորդելու, պետություն զարգացնելու կենսական էներգիա տալու պարզ հնարավորություն։

Մարդկանց տալ աշխատելու, գործելու ազատություն՝ անկախ մասնագիտությունից, զբաղմունքից և սոցիալական վիճակից։ Ցանկացած քաղաքացի պետք է զգա այդ ազատության շունչը։ Նոր ազատության և նոր հնարավորությունների լուրը պետք է հասնի այլ պետությունների հայ համայնքներ՝ նոր և տասը տարի առաջ գնացածներին, դրսում տեղավորվածներին, հաջողածներին և մի կերպ ապրողներին։ Նոր հնարավորությունների և նոր մթնոլորտի լուրը պետք է դառնա Հայաստանի նոր բրենդը։ Կլուծենք այս խնդիրը՝ կունենանք հաջողություն, և 2040-ի ուղենիշները կարող է և իրականություն դառնան։ Չենք լուծի՝ դրանք կմնան հեքիաթ։

Տարիների ընթացքում ստեղծվել է հետադիմական գերկենտրոնացված համակարգ։ Մանկապարտեզից մինչև պետական կառավարման ամենաբարձր օղակներ։ Խնդիր դնելով՝ ամեն ինչ պահել վերահսկողության տակ, կաթիլ առ կաթիլ տարբեր օղակների զրկելով ինքնուրույն գործելու իրավունքից և հնարավորությունից, այսօր մենք ստացել ենք գերկենտրոնացված և անգործունյա համակարգ, որտեղ նորը չի մտնում, թարմը չի մտնում, պրոգրեսիվը չի մտնում։ Վերից վար բոլորը սպասում են. չգիտես՝ ում, չգիտես՝ ինչի։ Վերից վար բոլորն իրենց անգործությունը գցում են վերադաս օղակի վրա, հերթով ՝մեկը մյուսի՝ մինչև պատից կախված գործող նախագահի նկարը։ Կասեք՝ անարդա՞ր է. գուցե շատ իմաստներով՝ այո, բայց համակարգն այդպես է ձևավորել։ Ի վերջո՝ ինքնուրույն կես քայլ չանելու, չգործելու՝ անվերջ խրախուսվող մթնոլորտը բերել է ինքնուրույն չմտածելու համատարած վիճակին։

Գիտակրթական հաստատություններում, մշակութային համակարգում պետք է օր առաջ հրաժարվել ցանկացած առաջադիմական միտք կասեցնող գերկենտրոնացումից։

Գերկենտրոնացումը սպանել է նախաձեռնողականությունը։ Չկա գաղափար, նոր միտք, նոր լուծում ձևակերպելու ո՛չ մեխանիզմը, ո՛չ մոտիվացիան։

Գործելու ազատություն պետք է տալ փոքր բիզնեսին։ Առանց կտրուկ քայլերի չի ստացվելու վերականգնել գործելու հավեսը, հավատը։

Պետք է արագ թույլ տալ, որ 21-րդ դարը մտնի Հայաստան՝ հատկապես բարքերի և կառավարման տրամաբանության առումով։

Հայաստանում բացասական սպասումների և պետության անհեռանկարայնության՝ չափազանց վտանգավոր միտումները կասեցնելու, երկրում դրական սպասումներ և դրական տրամադրություններ ստանալու, և որպես հետևանք՝ տնտեսական և հանրային արդյունավետ ակտիվություն և արդյունքներ ունենալու համար ապրիլյան իշխանությունը պետք է գնա լայն ազատությունների և ակտիվ ապակենտրոնացման ճանապարհով։ Հայաստանում կա շոկային ազատության անհրաժեշտություն. դա պետք է արվի օրենսդրական լուծումների, կառավարման տրամաբանության փոփոխությամբ և պետական կառավարման համակարգում նոր մտածողություն կրող անձանց ակտիվ ներգրավմամբ։

Նույնիսկ նման ռազմավարական որոշում կայացնելուց հետո խնդիրը հեշտ չի լուծվելու։

Որոշումից իրականություն ճանապարհին լինելուէ առնվազ երկու խոչընդոտ.
Ա. դիմադրություն
Բ. անտարբերություն

Ձևավորված համակարգի բնական հետևանք է չեռնենկոյական զանգվածը, որը տեղավորվել է պետական կառավարման բոլոր օղակներում և այնտեղ իրեն լավ է զգում։ Ատամներով պայքարելու է ցանկացած փոփոխության, ցանկացած առողջացման դեմ, որովհետև իր համար վտանգ է տեսնելու։ Մյուս կողմից էլ՝ պարզապես ուրիշ բան ինքը չի կարող պատկերացնել, այլ տիպի կյանքի այն ուղղակի քրոմոսոմային մակարդակով պիտանի չէ։ Խոսքն ամենևին տարիքային գործոնի մասին չէ. Հայաստանում կայուն կերպով ձևավորվել է երիտասարդ չեռնենկոների բացառիկ սոցիալական խավ։

Լինելու է նաև տոտալ անտարբերություն։ Լայն զանգվածների մոտ (նաև նրանց, ումից բան է կախված) հոգեբանորեն ինչ-որ բան կոտրվել է։ Հայաստանում մարդիկ դարձել են անտարբեր` իրենց շուրջը կատարվողի, երկրի ու նաև՝ իրենք իրենց հանդեպ։ Շատ դժվար է լինելու տոտալ անտարբերության պայմաններում իրականացնել խորքային փոփոխություններ, նոր շունչ հաղորդել պետությանը։ Բայց ուրիշ ճանապարհ ուղղակի չկա։ Անտարբերություն պրոբլեմի հանդեպ՝ չի նշանակում պրոբլեմի բացակայություն, անտարբերություն իրականության հանդեպ՝ չի նշանակում իրականության բացակայություն, անտարբերություն առաջիկա վտանգների հանդեպ՝ չի նշանակում վտանգների բացակայություն։ Դիմադրությունը և անտարբերությունը լուրջ խոչընդոտներ են, որոնք սակայն կարելի է հաղթահարել։ Եվ այստեղ փոփոխությունների որոշմանը հաջորդող կարևորագույն խնդիրը փոփոխությունների ռեսուրսն է։

(Շարունակելի...)

Վահե Հովհաննիսյան
«Այլընտրանքային նախագծեր» խումբ

(«Այլընտրանքային նախագծեր» խումբը նոր հասարակական կառույց է, որի անդամները ներգրավված չեն պետական կառավարման համակարգում, սակայն, գիտակցելով իրենց պատասխանատվությունը պետության հանդեպ, պատրաստվում են մշակել և առաջարկել սեփական այլընտրանքային առաջարկներն ամենակարևոր խնդիրների շուրջ՝ ներգրավելով ոլորտային լուրջ փորձագետների։

Խումբն իր առաջարկները, մտահոգությունները, մտավախությունները, լուծման տարբերակները ներկայացնելու է կառավարությանը, քաղաքական ուժերին, հասարակությանը, ակտիվ աշխատելու է միջազգային կազմակերպությունների և տարբեր երկրների գործընկեր կառույցների հետ։

«Այլընտրանքային նախագծեր» խումբը մշտապես աշխատելու է նոր անհատների, դեմքերի, ոլորտային մասնագետների, գործիչների հետ, որոնց ձայնը ներկա քաղաքական իրականության պայմաններում լսելի չէ։ Քաղաքական կոռեկտությունը և կարևոր թեմաների շուրջ բազմակողմանի քննարկում ապահովելու ունակությունը լինելու են համագործակցության կարևոր պայմաններից։)

website by Sargssyan